II SA/Lu 87/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. i E. małżonków G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w części od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. i E. małżonków G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym p o s t a n a w i a I. przyznać M. i E. małżonkom G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. M. i E. małżonkowie G. w skardze z dnia 5 stycznia 2008 r. wnieśli o zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. W związku z tym, że wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu wezwano skarżących do wypełnienia w zakreślonym terminie urzędowych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF. Skarżącym wraz z wezwaniem przesłano urzędowe formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF. W zakreślonym terminie (data stempla pocztowego) skarżący wnieśli wypełnione i podpisane urzędowe formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w części od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący wezwani do sprecyzowania informacji zawartych na urzędowych formularzach wniosku wyjaśnili, że wszelkie wymienione przez nich koszty to miesięczne koszty utrzymania oraz, iż wnosząc o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych wnoszą o zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Wpis sądowy od wniesionej skargi wynosi 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) Stawka minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego dla reprezentowania skarżących w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczeń skarżących wynika, że prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkują w domu o powierzchni [...] m2, utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości [...] złotych brutto (k. 16 i 18) – [...] złotych netto (suma dochodów wykazanych na k. 15 i 17) zaś ich łączne miesięczne koszty utrzymania wynoszą [...] złotych (kwota uzyskana ze zsumowania wykazanych przez skarżących wydatków). Skarżący są właścicielem działki o powierzchni [...] m2, na której znajduje się dom oraz samochodu osobowego marki [...] używanego do dojazdów na rehabilitację. Skarżący są ludźmi w starszym wieku cierpiącymi na szereg dolegliwości wymagających stałego leczenia farmakologicznego. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Wniosek skarżących żądających zwolnienia w całości od wpisu sądowego od wniesione skargi i ustanowienia radcy prawnego nie jest w zasadzie typowym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym ani wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Nie dotyczy on bowiem zwolnienia w całości od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) ani zwolnienia jedynie w całości bądź w części od kosztów sądowych lub ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Referendarz sądowy potraktował jednak wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy, jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek złożony został bowiem wraz ze skargą. Wpis sądowy od wniesionej skargi i koszt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego stanowią wszelkie (całkowite) koszty postępowania związane z etapem postępowania, w którym w rozpoznawanej sprawie złożono wniosek. Z tego powodu referendarz sądowy przyjął, że wniosek skarżących jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazali, że nie mają realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów związanych z obecnym etapem postępowania. Miesięczny dochód skarżących wynosi [...] złotych netto zaś łączne miesięczne wydatki wynoszą [...] złotych. Łączne miesięczne wydatki nie pochłaniają, więc całości dochodów skarżących, co świadczy o tym, że mogą oni, choć w części partycypować w kosztach postępowania wymaganych na obecnym jego etapie. Z tego powodu referendarz sądowy nie uwzględnił w całości wniosku skarżących. Brak podstaw do uwzględnienia w całości wniosku skarżących nie stanowi przeszkody w rozważeniu częściowego jego uwzględnienia a więc jego oceny pod kątem przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania przez wnoszących, że poniesienie kosztów narazi ich na uszczerbek utrzymania koniecznego. Po uiszczeniu przez skarżących stałych kosztów utrzymania do ich dyspozycji pozostaje kwota [...] złotych. Porównanie do tej kwoty wysokości kosztów postępowania wymaganych na obecnym jego etapie zdaniem referendarza sądowego dowodzi, że skarżący mogą uiścić wpis sądowy od wniesionej skargi bez narażenia się na uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania. Jednak równoczesne poniesienie przez skarżących kosztów wpisu sądowego od wniesione skargi i kosztów minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego spowodować może uszczerbek w koniecznych im kosztach utrzymania. Z tych powodów referendarz sądowy ustanowił dla skarżących radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w L. i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.