II SA/Lu 872/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Wojewody z dnia 11 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie sprzeciwu do zamiaru budowy budynku mieszkalnego oddala skargę. Postanowieniem z 11 września 2018 r., znak: [...], Wojewoda, działając na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 r., poz. 2096; dalej: k.p.a.), stwierdził, że odwołanie D. M. (dalej: skarżąca) od decyzji Starosty L. z 7 sierpnia 2018 r., znak: [...], wnoszącej sprzeciw w sprawie zgłoszonego przez skarżącą zamiaru budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid.[...] w [...], gm. [...] – zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda wskazał, że opisana na wstępie decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona stronie skarżącej 13 sierpnia 2018 r., co potwierdza data i podpis złożony przez jej matkę D. D. na znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji. Ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął zatem 27 sierpnia 2018 r. Jak wynika z akt sprawy odwołanie od tej decyzji sporządzone zostało przez skarżącą 31 sierpnia 2018 r. i w tym dniu zostało ono wysłane – za pośrednictwem poczty – na adres organu. Termin do wniesienia odwołania nie został więc zachowany. W skardze do Sądu na to postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie, wskazując, że decyzja organu pierwszej instancji nie została jej prawidłowo doręczona. Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Ze wskazanego powyżej przepisu wynika zasada doręczania pism w toku postępowania administracyjnego bezpośrednio stronom tego postępowania. Decyzja organu pierwszej instancji została zaś doręczona matce skarżącej - D. D., a nie bezpośrednio skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Wskazać należy, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji – zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. – należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Warunkiem skuteczności tej czynności procesowej jest zachowanie ustawowego terminu. W razie bowiem niedochowania tego warunku obowiązkiem organu odwoławczego jest wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.). Z przepisu art. 40 § 1 i 2 k.p.a. wynika, że co do zasady obowiązkiem organu administracji jest doręczenie pisma stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela bądź pełnomocnika – tym podmiotom. W myśl zaś art. 43 zdanie pierwsze k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Podkreślenia wymaga, że uregulowany w art. 43 k.p.a. sposób doręczenia pism w postępowaniu administracyjnym stwarza domniemanie, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru, m.in. dorosły domownik adresata, który pokwitował odbiór pisma, przyjął je w celu oddania adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone. Doręczenie pisma w tym trybie staje się skuteczne w chwili, w której pismo odbierze osoba wskazana w tym przepisie. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się przy tym, że sytuacje prowadzące do możliwości wzruszenia domniemania z art. 43 k.p.a. nie nawiązują do samego faktu przekazania, czy zapoznania się z treścią pisma przez jej adresata, ale do obiektywnych i wyjątkowych okoliczności, których wystąpienie negowałoby w ogóle możliwość jakiegokolwiek doręczenia pisma jego adresatowi (zob. wyrok NSA z 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 1688/16). W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że decyzja organu pierwszej instancji odebrana została 13 sierpnia 2018 r. przez matkę skarżącej D. D.. Okoliczność ta została potwierdzona w skardze, a ponadto wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji – dokumentu, którego wiarygodność nie została podważona w niniejszej sprawie. Nie sposób zatem w tej sytuacji zakwestionować prawidłowości doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji. Oczywiste jest, na co wskazano uwagę wyżej, że przepis art. 43 k.p.a. przewiduje expressis verbis, w przypadku nieobecności adresata, możliwość doręczenia pisma – za pokwitowaniem – także dorosłemu domownikowi. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że matka skarżącej – D. D. spełnia te wymagania, a zatem doręczenie jej 13 sierpnia 2018 r. przesyłki adresowanej do skarżącej należy uznać za prawidłowe. Wskazać przy tym należy, że organ nie miał obowiązku przeprowadzać żadnych dowodów na okoliczność, czy matka skarżącego rzeczywiście była osobą, której doręczenie pisma można było uznać za mające skutek dla postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że już samo odebranie przez pełnoletniego domownika przesyłki w postępowaniu administracyjnym, potwierdzone znajdującym się na zwrotnym potwierdzeniu dowodu odbioru podpisem, uznawane jest za oświadczenie, że dana osoba zobowiązuje się przekazać przesyłkę adresatowi. Bez wpływu na skuteczność doręczenia pozostaje także kwestia, czy faktycznie i kiedy przesyłka została stronie przekazana. Co więcej, za "domownika" w rozumieniu art. 43 k.p.a. uznaje się także osoby (w szczególności najbliższych krewnych), którzy nie będąc zameldowani w jednym mieszkaniu z adresatem pisma (i posiadając inne mieszkanie), przebywają w jego mieszkaniu (zob. postanowienie NSA z 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 2247/11 oraz wyrok NSA z 31 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 551/12). Całkowicie bezzasadne jest zatem stanowisko wyrażone w skardze, jakoby dla skuteczności doręczenia skarżącej opisanej decyzji organu pierwszej instancji konieczne było doręczenia tego aktu bezpośrednio samej skarżącej, nie zaś dorosłemu domownikowi. Mając na uwadze powyższe podkreślić trzeba, że w rozpoznawanej sprawie początek czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania (art. 129 § 2 k.p.a.) rozpoczął swój bieg – jak trafnie wskazał Wojewoda – od 13 sierpnia 2018 r., a więc od daty doręczenia matce skarżącej decyzji Starosty L. z 7 sierpnia 2018 r., znak: [...] Termin ten upłynął 27 sierpnia 2018 r., zaś odwołanie skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji zostało złożone 31 sierpnia 2018 r., a więc z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności procesowej. W konsekwencji za prawidłowe należało uznać stanowisko organu odwoławczego, który zaskarżonym postanowieniem stwierdził, że odwołanie skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione z uchybieniem terminu. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), oddalił skargę.