II SA/Lu 874/10

WyrokWSA w Lublinie2011-03-08

Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska, Joanna Cylc-Malec, Krystyna Sidor

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzająca nieważność decyzji Starosty dotyczącej zezwolenia na trwałe wyłączenie gruntu z produkcji rolnej została wydana prawidłowo, mimo zarzutu nieodwracalności skutków prawnych tej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzająca nieważność decyzji Starosty była zgodna z prawem, ponieważ wniosek o wyłączenie gruntu z produkcji rolnej został złożony przez podmiot nieuprawniony do bycia pełnomocnikiem strony, co stanowi rażące naruszenie prawa. Ponadto nie stwierdzono, aby decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne uniemożliwiające jej unieważnienie.
Stan faktyczny
Firma "A" złożyła wniosek o trwałe wyłączenie działki nr 666/8 z produkcji rolnej, który został podpisany przez przedsiębiorstwo nieuprawnione do bycia pełnomocnikiem. Starosta wydał decyzję zezwalającą na wyłączenie gruntu, która nie została zaskarżona. Później Firma "A" wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Kolegium stwierdziło nieważność decyzji Starosty z powodu rażącego naruszenia prawa, a skarżące spółki złożyły skargi do WSA w Lublinie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi Firm "A" i "B" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającą nieważność decyzji Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 marca 2011 r. sprawy ze skarg [...] Sp. z o. o. oraz [...] Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zezwolenia na trwałe wyłączenie gruntu z produkcji rolnej oddala skargi. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i w zw. z art. 33 § 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości własną decyzję z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na trwałe wyłączenie z produkcji rolnej działki nr ewid. 666/8 o pow. 0,4900 ha położonej w miejscowości J. gm. J. i stwierdziło nieważność tej decyzji. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Wnioskiem z dnia 12 lipca 2002 r. Przedsiębiorstwo działające w imieniu Firmy "A" wystąpiło z wnioskiem o wyłączenie z produkcji rolnej gruntu stanowiącego działkę o numerze ewid. 666/8. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta zezwolił na trwałe wyłączenie z produkcji rolnej wymienionej działki, ustalił należność z tytułu trwałego wyłączenia oraz wysokość opłaty rocznej. Decyzja powyższa została doręczona i nie wniesiono od niej odwołania. Wnioskiem z dnia 4 września 2008 r. Firma "A" wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej decyzji Starosty . Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji wywodząc w uzasadnieniu, iż decyzja ta nie jest obarczona wadą nieważności. Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem Firma "A" złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę Kolegium zważyło, iż stosownie do treści art. 63 § 3 k.p.a. podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego, a w razie tego braku należy wezwać wnoszącego do jego usunięcia o czym stanowi art. 64 § 2 k.p.a. Stosownie zaś do treści art. 32 k.p.a., gdy strona działa w sprawie przez pełnomocnika, ustanowiony pełnomocnik jest obowiązany dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa, w myśl art. 33 § 3 k.p.a. Wskazało, iż zgodnie z art. 33 § 1 k.p.a. pełnomocnikiem strony może być wyłącznie osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. W przypadku braku prawidłowego umocowania pełnomocnika, wadliwego pełnomocnictwa, bądź przekroczenia przez niego zakresu posiadanego umocowania, organ obowiązany jest wezwać stronę do uzupełnienia takiego braku. Nieusunięcie braku formalnego podania uniemożliwia wywołanie skutku prawnego wniesienia podania i skutkuje pozostawieniem podania bez rozpoznania. W tych okolicznościach Kolegium wskazało, iż wniosek o wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej złożony został przez Przedsiębiorstwo . Jak wynika zaś z powołanego wyżej art. 33 § 1 k.p.a., Przedsiębiorstwo , będąc osobą prawną zgodnie z art. 12 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych nie mogła być w żadnym wypadku pełnomocnikiem strony w postępowaniu administracyjnym. Nadto organ zauważył, że zakres upoważnienia udzielonego nie obejmował reprezentowania Firmy "A" w postępowaniu o wyłączenie gruntu działki 666/8 z produkcji rolnej. Starosta nie dostrzegł powyższego braku formalnego wniosku i nie wezwał Firmy "A" w trybie przewidzianym w art. 64 § 2 k.p.a. do podpisania wniosku przez osoby reprezentujące Spółkę lub do ustanowienia pełnomocnika zgodnie z art. 33 § 1 k.p.a. W konsekwencji wniosek o wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej złożony przez Przedsiębiorstwo w imieniu Firmy "A" nie mógł wywołać skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego. Zdaniem Kolegium wskazane naruszenie prawa ma charakter oczywistego i bezspornego naruszenia przepisu prawa nie wymagającego wykładni. Oczywistość naruszenia polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, a więc chodzi o sytuację, gdy istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Niezależnie od wskazania powyższego rażącego naruszenia prawa, Kolegium odnosząc się do zarzutów strony wskazało, iż przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. 1995 Nr 16 poz. 78 ze zm.), z przepisów której wynika, że decyzja o wyłączeniu z produkcji użytków rolnych dotyczyć mogła gruntów określonych w ewidencji gruntów jako użytki rolne. Działka nr 666/8 w dacie złożenia wniosku o zezwolenie na wyłączenie z produkcji rolnej posiadała powierzchnię 0,4900 ha i stanowiła własność Gminy . W wypisie z ewidencji gruntów określono, że przedmiotowa działka stanowiła użytki rolne kI. II, lIla i III. Plan zagospodarowania terenu dołączony do wniosku o wyłączenie wymienia budynki istniejące na gruncie w dacie złożenia wniosku, nie wskazując daty ich posadowienia na gruncie. Zabudowania w postaci magazynu nawozowego z wiatą stanowiły odrębną od gruntu nieruchomość, a charakter tych zabudowań wskazuje na ich związek z produkcją rolniczą. Działka zajmowana była przez GS Samopomoc Chłopska będącą przedsiębiorstwem zajmującym się produkcją rolną, stąd posadowienie budynków nie wymagało wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej. Jak wskazało Kolegium orzecznictwo sądów administracyjnych podkreśla, że dane uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów administracji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji, zaś trybem weryfikowania danych z ewidencji jest tryb wskazany w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z powyższych względów zdaniem Kolegium badana decyzja nie naruszała przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji. W ocenie Kolegium z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynikała okoliczność braku konieczności wyłączenia z produkcji rolniczej gruntu. Wręcz przeciwnie, materiał ten w postaci wypisu z ewidencji, odpisu księgi wieczystej, planu zagospodarowania, wyjaśnień złożonych przez pełnomocnika Starosty - wskazuje, że w dacie wydania badanej decyzji grunt miał charakter gruntu rolnego. Ze względu na powyższe, Kolegium stwierdziło, że decyzja Starosty rażąco narusza prawo tj. art. 33 § 1 k.p.a. poprzez merytorycznie rozpoznanie wniosku złożonego przez podmiot nie mogący być pełnomocnikiem strony oraz art. 9 k.p.a. poprzez brak pouuczenia strony o konieczności uzupełnienie braku formalnego wniosku nie zawierającego podpisu osoby prawidłowo umocowanej. Skargę od powyższej decyzji do Sądu wywiodła Firma "A" oraz Firma"B". Skarżące w jednobrzmiących skargach wnosząc o uchylenie kwestionowanej decyzji podniosły, iż została ona wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne jego zastosowanie i stwierdzenie nieważności decyzji w sytuacji, w której przepis ten nie mógł zostać zastosowany oraz naruszeniem art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie. Mianowicie w ocenie skarżących Spółek z uwagi na przeprowadzenie - po wyłączeniu z rolniczego użytkowania - na działce prac budowlanych, a następnie zbycie przedmiotowej działki, nastąpiła nieodwracalność skutków prawnych skutkująca niemożnością stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Nieodwracalność skutków prawnych oznacza w szczególności sytuację, w której poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony, gdyż przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło, lub też podmiot, któremu prawo przysługiwało, utracił zdolność do zachowania tego prawa albo wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa. Z tych względów zdaniem skarżących organ winien jedynie ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji Starosty z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności tej decyzji. Kolegium w odpowiedziach na skargi wniosło o ich oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zwarte w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów organ uznał je za bezzasadne. Skarga Firmy "A" została oznaczona sygn. akt II SA/Lu 874/10, a skarga Firmy "B" sygn. akt II SA/Lu 875/10. Na rozprawie w dniu 8 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zarządził połączenie obydwu tych spraw celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzenie ich dalej pod sygn. akt II SA/Lu 874/10. Z tego względu wydany wyrok obejmuje rozstrzygnięcie dotyczące tych dwóch skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja jest bowiem w ocenie składu orzekającego zgodna z prawem. Rozważania w zakresie dokonanej oceny rozpocząć należy od wskazania, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego była decyzja wydana na skutek postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji orzekającej o trwałym wyłączeniu z użytkowania rolniczego gruntu rolnego. Stwierdzić przy tym należy, iż postępowanie to zostało zainicjowane na wniosek skarżącej Firmy "A" która wielokrotnie składając zarówno wspomniany wniosek, jak i środki odwoławcze od wydawanych w sprawie rozstrzygnięć dowodziła, iż przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Podnieść w tym miejscu należy, iż postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkową instytucją, stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia czy decyzje, których wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczone są wadami, których enumeratywny wykaz określają przepisy art. 156 § 1 k.p.a., czy też wady te nie występują. Taki zakres omawianego postępowania wiąże się niewątpliwie z treścią art. 16 § 1 k.p.a. statuującego zasady trwałości ostatecznych decyzji w postępowaniu administracyjnym. W wyniku stwierdzenia nieważności sprawa, która była przedmiotem decyzji uznanej za nieważną, wraca do stanu, w jakim się znajdowała przed jej wydaniem. Organ, który stwierdził nieważność decyzji przekazuje bowiem sprawę do organu, który decyzję nieważną wydał. Ten zaś w razie potrzeby uprawniony jest dopiero do ponownego rozpoznania sprawy i wydania w niej merytorycznego rozstrzygnięcia. Jeżeli zaś chodzi o wyjaśnienie znaczenia użytego w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. pojęcia "rażące naruszenie prawa", to zagadnieniu temu poświęcone jest bogate orzecznictwo sądowe, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz opracowania teoretyków prawa administracyjnego. Analizę dokonań w tym przedmiocie zawiera w szczególności uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 1997 r., sygn. akt III SA 1134/96 (ONSA z 1998 r., nr 3, poz. 101). W wyroku tym podano, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym przeważa pogląd o formalnym rozumieniu pojęcia rażącego naruszenia prawa. Sprowadza się on do stwierdzenia, że rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Taka linia orzecznictwa wiąże się niewątpliwie z gramatyczną, językową wykładnią pojęcia rażącego naruszenia prawa. Według Uniwersalnego Słownika Języka Polskiego pod red. prof. S. Dubisza (Wyd. Naukowe PWN, W-wa 2003 r., t. III) "rażący" to wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny. Przedstawione rozumienie pojęcia rażącego naruszenia prawa, które skład orzekający podziela, prowadzi do wniosku, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie naruszyło prawa, stwierdzając - zgodnie z wnioskiem strony – nieważność decyzji Starosty z dnia [...]. W niniejszej sprawie dowiedziona bowiem została bezsporność czy też oczywistość naruszenia przepisów, które to naruszenie stanowiło rażące naruszenie prawa. Rażące naruszenie prawa organ upatrzył w naruszeniu art. 33 § 1 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. W myśl art. 33 § 1 k.p.a. pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Z brzmienia przytoczonego powyżej przepisu wynika zatem jednoznacznie, że pełnomocnikiem strony może być tylko osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynność prawnych. W związku z tym poza sporem jest okoliczność, że pełnomocnikiem strony w postępowaniu administracyjnym nie może być osoba prawna, tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. W orzecznictwie za utrwalony można uznać pogląd zgodnie z którym, ponieważ uregulowania prawne w zakresie pełnomocnictwa zawarte w k.p.a. nie są kompletne, dlatego przy wyjaśnianiu sytuacji odnoszącej się do tej instytucji należy posiłkowo stosować zasady wyrażone w Kodeksie cywilnym. Zgodnie natomiast z art. 103 § 1 Kodeksu cywilnego jeżeli zawierający umowę jako pełnomocnik nie ma umocowania, albo przekroczy jego zakres, ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta. Z treści przytoczonego powyżej przepisu wynika, że ważność czynności, w sytuacjach tam wskazanych, zależy od potwierdzenia jej przez mocodawcę. Potwierdzenie ma charakter uniwersalny w tym znaczeniu, że obejmuje zarówno formę, jak i termin dokonania czynności oraz przewidziane w niej skutki. Należy jednak zastrzec, iż przepis art. 103 § 1 Kodeksu cywilnego obejmuje swoją regulacją dwie sytuacje; pierwsza to ta gdy, pełnomocnik działający w imieniu danej osoby nie posiada pełnomocnictwa; druga to ta, gdy pełnomocnik posiadający pełnomocnictwo o danej treści przekroczy jego zakres. W obydwu sytuacjach zachodzi możliwość potwierdzenia przez mocodawcę w ten sposób dokonanych czynności prawnych przez pełnomocnika. Jednakże treść przepisu wskazuje jednoznacznie, iż potwierdzenie może obejmować tylko wyżej wskazane sytuacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 6 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Op 238/08, Lex nr 519839, stwierdził, że działanie pełnomocnika bez umocowania powoduje nieważność czynności, o ile nie jest sanowane zgodnie z przepisami art. 103 i 104 Kodeksu cywilnego, zaś nieprzedstawienie dokumentu pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym może i powinno być uzupełnione jako brak formalny sprawy zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. Nieuzupełnienie tego braku na skutek wadliwego działania organu nie pociąga przy tym za sobą nieważności dokonanej czynności procesowej jeżeli zostanie dowiedzione, że pełnomocnik był prawidłowo umocowany do działania. W sytuacji zaś kiedy jest dowiedzione, że dokonana czynność była objęta udzielonym prawidłowo pełnomocnictwem, niewdrożenie przez organ procedury z art. 64 § 2 k.p.a. stanowi tylko inne uchybienie. Należy zatem stwierdzić, że posiłkowe stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w postępowaniu administracyjnym, w zakresie dotyczącym pełnomocnictwa, ma na celu rozwiązanie sytuacji, które nie zostały objęte regulacją wynikającą z przepisów k.p.a. Jak wyżej podniesiono, uregulowania prawne zawarte w k.p.a. w zakresie pełnomocnictwa nie są kompletne, dlatego w sprawach nieuregulowanych należy stosować przepisy Kodeksu cywilnego. Trzeba jednak dostrzec, że omawiany przepis art. 33 § 1 k.p.a. wyraźnie stanowi, że pełnomocnikiem strony w postępowaniu administracyjnym może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. A zatem przepis ten, nie nasuwający żadnych wątpliwości interpretacyjnych, jednoznacznie rozstrzyga kwestię legitymacji procesowej pełnomocnika strony w postępowaniu administracyjnym. Posiłkowe stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w postępowaniu administracyjnym nie może zmierzać do obejścia przepisu procedury administracyjnej. W sytuacji, gdy pełnomocnikiem strony w postępowaniu administracyjnym została ustanowiona osoba prawna, nie mamy do czynienia z żadną z sytuacji o których mowa w art. 103 § 1 Kodeksu cywilnego, dlatego przepis ten nie mógł znaleźć w sprawie zastosowania. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż wniosek o wyłączenie z produkcji rolnej działki nr 666/8 inicjujący postępowanie został złożony przez Przedsiębiorstwo tj. podmiot, który w ogóle nie mógł być pełnomocnikiem skarżącej. Nie może zatem być mowy o działaniu bez umocowania lub przekroczeniu jego zakresu, które to działanie w takiej sytuacji podlegałoby możliwości konwalidacji. Nie może zatem budzić wątpliwości, iż uwzględniając treść art. 103 § 1 Kodeksu cywilnego, w rozpatrywanej sprawie nie zachodziła żadna z sytuacji, w których potwierdzenie czynności przez mocodawcę mogłoby sanować wadliwość czynności prawnej dokonanej przez pełnomocnika. W myśl art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, które w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Oznacza to również, iż organ administracji publicznej stosując przepis prawa ma obowiązek przestrzegania wynikającej z niego normy prawnej. Przepis art. 33 § 1 k.p.a. wyłącza możliwość ustanowienia pełnomocnikiem strony osoby prawnej. Wada postępowania w tym zakresie nie może być konwalidowana, albowiem żaden przepis prawa takiej możliwości nie przewiduje. W szczególności omówiony powyżej przepis art. 103 § 1 Kodeksu cywilnego dotyczy odmiennych stanów faktycznych, albowiem przewiduje możliwość konwalidacji wadliwie dokonanej czynności prawnej, ale przez pełnomocnika, który bądź przekroczył zakres udzielonego pełnomocnictwa, bądź działał bez umocowania. Z tych też względów słusznie uznało Kolegium, iż przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności, czego jak wynika z treści skarg obie skarżące Spółki nie kwestionują. Główny zarzut skarg dotyczy jedynie błędnej oceny organu polegającej na przyjęciu, iż przedmiotowa decyzja Starosty nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, stanowiących zgodnie z art. 156 § 2 in fine k.p.a przeszkodę uniemożliwiającą stwierdzenie nieważności decyzji. Mianowicie zgodnie z tym przepisem nie stwierdza się nieważności decyzji gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Z powyższym zarzutem nie sposób się jednak zgodzić. Przede wszystkim jest nie do przyjęcia stanowisko, że decyzja Starosty wywołała nieodwracalne skutki prawne w postaci kolejnych rozstrzygnięć w procesie budowlanym rozstrzygnięć (pozwolenie na budowę i pozwolenie na użytkowanie nowych obiektów budowlanych), a także umowy cywilnoprawnej sprzedaży działki nr 666/8. Wskazać bowiem należy, że nieodwracalność skutków prawnych dotyczyć może np. sytuacji, w której przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło (np. dokonano zniszczenia rzeczy, której nie można odtworzyć), sytuacji, w której podmiot, któremu prawo przysługiwało, utracił zdolność do zachowania tego prawa, których nie można przywrócić czy to z uwagi na utratę pewnych kwalifikacji przez tę osobę, czy też ze względu na zmianę stanu prawnego bądź wreszcie sytuacji, w której nastąpiła zmiana stanu prawnego, np. wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa. Pogląd ten, utrwalony w doktrynie i orzecznictwie wyklucza możliwość uznania, że także w przypadku decyzji Starosty nastąpiły nieodwracalne skutki prawne. Należy podkreślić, że wskazanie na skutki prawne oznacza, że nie chodzi o sferę następstw faktycznych. Skutki prawne to sfera uprawnień i obowiązków, a nieodwracalność oznacza brak instrumentów administracyjno-prawnych umożliwiających zniesienie następstw wywołanych w tej sferze. Natomiast podniesiony w skardze fakt wydania w oparciu o decyzję zezwalającą na trwałe wyłączenie z produkcji rolnej działki nr 666/8 rozstrzygnięć w procesie inwestycyjnym w żadnej mierze nie dowodzi nieodwracalności skutków prawnych. Przeciwnie, przepisom prawa znane są instytucje i procedury umożliwiające zniesienie skutków prawnych, jakie wywołała wadliwa decyzja wyłączająca z produkcji rolnej grunt rolny. Do wydanego w oparciu o nią pozwolenia na budowę znajdzie zastosowanie instytucja wznowienia postępowania (ze względu na art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.), zaś do wykonanych robót budowlanych instytucje prawa budowlanego, umożliwiające organom nadzoru budowlanego przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego i ewentualne doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Także podniesiony w skardze fakt sprzedaży działki innemu podmiotowi nie stanowi dowodu na nieodwracalność skutków prawnych. Odnośnie przywołanego w skargach wyroku NSA z dnia 8 maja 2008 r. to wskazać należy, iż przywołana teza została wydana na podstawie stanu faktycznego, w którym nastąpił obrót cywilnoprawny nieruchomościami niewłaściwie wydzielonymi na skutek decyzji. Decyzja o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej nie kształtuje natomiast w żaden sposób praw podmiotowych do gruntu. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a zatem brak jest podstaw do jej uchylenia, a to z kolei skutkuje, że skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło