II SA/Lu 883/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. R. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U z 2016r. poz.23) i art. 5 ust.3 i art. 48 ust.2 ustawy z dnia [...] lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016r. poz.195), zwanej dalej "ustawą" utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko - W. R.. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek A. R. z dnia [...] kwietnia 2016r., która wskazała, że ma dwoje dzieci – O. i W.. Odmowę przyznania świadczenia organ I instancji uzasadnił przekroczeniem kryterium dochodowego, wynoszącym [...] zł (zgodnie z art. art. 5 ust.4 ustawy) - miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi bowiem [...] zł. W odwołaniu A. R. podnosiła, że do dochodu rodziny bezpodstawnie uwzględniono dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości w kwocie [...]zł oraz odpłatnego zbycia działek rolnych. Były to jednorazowe transakcje, z których dochód w całości został przeznaczony na cele mieszkaniowe - gruntowny remont domu mieszkalnego, w którym rodzina obecnie zamieszkuje. Skarżąca podniosła również, że młodszy syn posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło zarzutów odwołania, podzielając ustalenia i stanowisko organu I instancji. Kolegium wyjaśniło, że w pierwszym okresie wypłaty świadczenia wychowawczego, który stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy tj. 1 kwietnia 2016r. i kończy 30 września 2017r., w przypadku ustalania prawa do świadczeń na wskazany powyżej okres, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczeń ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Na podstawie tych przepisów ustalono, że dochód rodziny w 2014r. wyniósł [...] zł i obejmował: wynagrodzenie A. R. (wydruk z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów) - [...] zł, wynagrodzenie A. R. (wydruk z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów) - [...] zł oraz dochód z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ulicy [...] nr 34A w T. w kwocie [...]zł. Ponadto dochód rodziny z 2014r. obejmował także dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,68 ha przeliczeniowych w wysokości [...] zł, który wyliczany jest w sposób ryczałtowy. Przepisy przewidują, że miesięczny dochód z 1 ha przeliczeniowego stanowi [...] dochodu ogłaszanego co roku przez prezesa GUS we wrześniu, tj. obecnie kwota [...]zł (1, 68 x [...] zł x 12). Tak ustalony dochód rodziny skarżącej z roku 2014r. po odliczeniu zobowiązań z tytułu podatku dochodowego, składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w skali miesiąca wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na członka rodziny (4 osoby) stanowiło kwotę [...]zł. Ponadto Kolegium podniosło, że w aktach sprawy nie ma orzeczenia o niepełnosprawności O. R., choć i tak nie ma to znaczenia w sprawie, gdyż dochód rodziny przekracza również kryterium dochodowe wymagane do uzyskania świadczenia wychowawczego na pierwsze niepełnosprawne dziecko (wynosi ono zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy - [...] zł). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. R. domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem art. 5 ust. 3 ustawy poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 kpa poprzez bezzasadne doliczenie do dochodu jej rodziny kwoty [...]zł ze zbycia nieruchomości (mieszkania) i nieuwzględnienie, że młodsze dziecko skarżącej – [...] ma stwierdzoną niepełnosprawność, na dowód czego załączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] maja 2016 r. (k.7). W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zbycie mieszkania miało charakter czynności jednorazowej, a uzyskany z niej dochód niezwłocznie został w całości przeznaczony na cele mieszkaniowe – remont domu, w którym rodzina obecnie zamieszkuje. Z tego względu skarżąca zwolniona została z podatku, a więc i w niniejszym postępowaniu o przyznanie świadczenia wychowawczego, organ nie powinien tego dochodu uwzględniać. Skarżąca ponadto podniosła, że utraciła dochód, gdyż z końcem 2014 r. wygasł jej stosunek pracy i od tamtej pory poszukuje pracy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 5 ustawy - świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości [...] zł miesięcznie na dziecko w rodzinie (ust. 1). W przypadku urodzenia dziecka, ukończenia przez dziecko 18 roku życia lub w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę tego świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które to świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę (ust.2), Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł (ust.3). Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł (ust.4). Z przepisu tego wynika, że podstawową przesłanką przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko jest spełnienie kryterium dochodowego wynoszącego zasadniczo [...] zł, a w przypadku dziecka niepełnosprawnego [...] zł. Skarżąca wskazuje na wadliwe ustalenie dochodu jej rodziny oraz na pominięcie przez organ orzeczonej wobec jej syna [...] niepełnosprawności. O ile zarzut bezpodstawnego doliczenia do tego dochodu kwoty uzyskanej ze zbycia nieruchomości, nie zasługuje na uwzględnienie, o tyle zasadny jest zarzut pominięcia przez organ dochodu utraconego przez skarżącą na skutek utraty zatrudnienia. Odnosząc się do pierwszego zarzut wskazać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy, "dochód – oznacza dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych". Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. 2016 r., poz.1518 ze zm.), "dochód" obejmuje m.in. "przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne". Z kolei zgodnie z art. 30 e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do przychodów należą również kwoty uzyskane z tytułu zbycia nieruchomości. Z uwagi zatem na powyższe odesłania przepisów, stwierdzić należy, że – wbrew zarzutom skargi - dochód ustalany w postępowaniu o przyznanie świadczenia wychowawczego obejmuje również będące przychodem kwoty uzyskane ze zbycia nieruchomości. Rację ma natomiast skarżąca, że przy ustalaniu dochodu należy uwzględniać także dochód utracony. Obowiązek taki wynika wprost z art. 7 ustawy, na co zresztą wskazywał sam organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z tym przepisem - w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Skarżąca wskazuje, że z końcem 2004 r. ustało jej zatrudnienie, a więc jest to okoliczność powodująca utratę dochodu zgodnie z art. 2 pkt 9 lit. "c" ustawy, który stanowi, że utrata dochodu to m.in. utrata dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Okoliczność tę organ powinien więc uwzględnić przy ustalaniu dochodu rodziny skarżącej za 2014r. Rację ma również skarżąca, że organ rozpatrując jej wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, powinien uwzględnić także to, że jej młodsze dziecko tj. syn [...] został zaliczony do osób niepełnosprawnych na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] maja 2016 r. (k.7). Jak bowiem wyżej wskazano, w świetle art. 5 ust. 4 ustawy - jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł. Niepełnosprawność członka rodziny skarżącej (jej syna) jest więc okolicznością mającą wpływ na przyjęcie prawidłowego kryterium dochodowego, a w konsekwencji na prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Wprawdzie organ wskazał, że okoliczność ta nie miała znaczenia, bowiem dochód skarżącej wynosił ponad [...] zł, a więc przekraczał także wyższe kryterium dochodowe tj. [...] zł, to jednak w sytuacji zmiany dochodu na skutek uwzględnienia dochodu utraconego niepełnosprawność syna skarżącej może mieć istotny wpływ na przyznanie świadczenia. Z tych względów zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Wprawdzie o dochodzie utraconym organ nie wiedział w dacie orzekania, gdyż skarżąca podniosła to dopiero w skardze, to jednak - jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie sadów administracyjnych, w pojęciu "naruszenia prawa", o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., mieszczą się wszelkie okoliczności, które stanowią podstawę wznowienia postępowania administracyjnego bez względu na to, kiedy się one ujawniły (zob. np. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 10 marca 2015 r., I SA/Bd 15/15). Z tych względów Sąd na podstawie powyższego przepisu uchylił zaskarżoną decyzję. Rozpatrując sprawę ponownie, organ uwzględni powyższe rozważania.