II SA/Lu 883/17
PostanowienieWSA w Lublinie2017-09-28
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której dochody pokrywają jedynie konieczne koszty utrzymania rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), czy też w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), jeśli jednocześnie jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, której dochody pozwalają jedynie na pokrycie koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Jeśli jednak osoba ta jest z mocy prawa zwolniona z kosztów sądowych (np. w sprawach dotyczących świadczeń socjalnych), postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne, a prawo pomocy przyznaje się jedynie w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżący J. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na dochody gospodarstwa domowego i wysokie koszty utrzymania. Sąd uznał, że dochody skarżącego pokrywają jedynie konieczne koszty utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), jednakże ze względu na zwolnienie z mocy prawa od kosztów sądowych, postępowanie w tym zakresie umorzono.Rozstrzygnięcie
Przyznano J. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a I. przyznać J. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu symbol PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz trojgiem dzieci, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, przynoszącego miesięczny dochód w kwocie [...]złotych, świadczeń z opieki społecznej w kwocie [...]złotych oraz renty socjalnej w kwocie [...]złotych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] złotych. W rodzinie skarżącego jedna osoba ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności i dwie umiarkowany stopień niepełnosprawności. Skarżący posiada samochód osobowy, którego zakup został dofinansowany ze środków pochodzących z PFRON. Na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącego składają się wydatki na utrzymanie domu i gospodarstwa rolnego – [...] złotych, zakup odzieży i obuwia – [...] złotych, koszty zakupu paliwa – [...] złotych, koszty wyżywienia -[...] złotych, koszty opłat za wywóz śmieci, energię elektryczną telefon i gaz – [...] złotych, przybory szkolne – [...] złotych.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA
w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353).
Z drugą z wymienionych sytuacji mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Całość dochodu gospodarstwa domowego skarżącego pochłaniają stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego. Zatem uszczuplenie ich w jakimkolwiek stopniu uniemożliwi poniesienie kosztów utrzymania koniecznego w gospodarstwie domowym skarżącego. Dlatego wniosek o przyznanie prawa pomocy uznać należy za w całości zasadny. Ze względu jednak na to, że na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, skarży bowiem decyzję dotyczącą zasiłku celowego, rozstrzyganie w przedmiocie zasadności zwolnienia skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych stało się zbędne. Zatem postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło