II SA/Lu 884/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej wymierzenia kary grzywny za usunięcie drzew bez zezwolenia - w zakresie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 884/11 w przedmiocie prawa pomocy p o s t a n a w i a I. przyznać I. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka ; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie ze skargi I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej wymierzenia kary grzywny za usunięcie drzew bez zezwolenia referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił przyznania I. P. prawa pomocy. W motywach uzasadnienia referendarz wskazał, iż na dochód gospodarstwa domowego skarżącej składa się jej emerytura w kwocie 848,38 złotych netto oraz emerytura jej siostry w kwocie 883,33 złotych netto. Skarżąca jest ponadto właścicielką gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 13,05 ha, co wskazała w formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca – pomimo wezwania jej przez referendarza sądowego – nie nadesłała dokumentów, które wskazywałyby na powierzchnię gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych i umożliwiły ustalenie, jaki dochód przynosi jej gospodarstwo. W związku z powyższym referendarz sądowy – wobec braku możliwości ustalenia w jakim zakresie strona może partycypować w kosztach utrzymania koniecznego bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego – odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Od postanowienia powyższego skarżąca wniosła sprzeciw, do którego załączyła dokumenty w postaci decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2011 oraz zaświadczenia Wójta Gminy z dnia 5 stycznia 2012 r., wskazującego na powierzchnię gospodarstwa rolnego skarżącej w hektarach przeliczeniowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych obwarowana jest przesłanką braku realnej możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania i może być stosowana w okolicznościach nadzwyczajnych, skrajnie trudnych. Sytuacja materialna skarżącej I. P. nie daje podstaw do przyjęcia, że nie może ona partycypować w kosztach postępowania w niniejszej sprawie. Z przedłożonych deklaracji wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z siostrą, zamieszkując dom o powierzchni 90 m2. Na dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej składa się emerytura I. P. w wysokości 848,38 złotych netto oraz emerytura jej siostry w wysokości 883,33 złotych netto. Ponadto, z nadesłanych przez skarżącą dokumentów wynika, iż jest ona właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 13,0536 ha, w tym 12,8356 ha użytków rolnych, co stanowi 9,0891 ha przeliczeniowych. Zgodnie więc z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2011 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2010 r. (M. P. Nr 87, poz. 917) należy przyjąć, iż z posiadanego gospodarstwa rolnego skarżąca osiąga miesięczny dochód w wysokości 1.725,41 złotych. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa skarżącej nie pozwala na zaliczenie jej do osób ubogich, które nie moją możliwości uiszczenia kosztów sądowych. Już sam fakt posiadania przez stronę skarżącą nieruchomości w postaci gruntów rolnych w zasadzie wyklucza możliwość przyznania jej prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Za stanowiskiem Sądu przemawia orzecznictwo sądów administracyjnych. W postanowieniu z dnia 19 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OZ 337/10 Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż już sam fakt posiadania majątku, szczególnie nieruchomości w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie został ograniczony. Należy jednak mieć na uwadze, iż wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosi 52.722,56 złotych. Zgodnie więc z § 6 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348) koszt ustanowienia adwokata w niniejszej sprawie wynosił będzie 3.600 złotych. Kwota ta przewyższa łączną wartość miesięcznych dochodów strony skarżącej. W ocenie Sądu skarżąca nie jest zatem w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji postanowienia.