II SA/Lu 884/18

WyrokWSA w Lublinie2019-02-05

Skład orzekający: Joanna Cylc - Malec, Marta Laskowska - Pietrzak, Maria Wieczorek - Zalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy o oddaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiącej drogę publiczną, podjęta na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami, jest zgodna z prawem, mimo że ustawa o drogach publicznych wyłącza takie nieruchomości z obrotu prawnego w stosunku do podmiotów niepublicznych?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy o oddaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiącej drogę publiczną jest niezgodna z prawem, ponieważ drogi publiczne, jako dobra publiczne, podlegają szczególnym zasadom obrotu prawno-rzeczowego, które wyłączają możliwość ustanowienia na nich użytkowania wieczystego na rzecz podmiotów niepublicznych. Prawo do powszechnego i nieograniczonego dostępu do dróg publicznych jest nadrzędne wobec interesu podmiotu ubiegającego się o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy w Z. o oddaniu w użytkowanie wieczyste w formie bezprzetargowej nieruchomości stanowiącej drogę gminną. Skarżąca podniosła, że taka nieruchomość, jako droga publiczna, nie może być przedmiotem użytkowania wieczystego na rzecz podmiotu prywatnego, co narusza jej interesy. Rada Gminy argumentowała, że uchwała została podjęta na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami, które przyznawały roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego, a także że uchwała została "skonsumowana" i upłynął termin do stwierdzenia jej nieważności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził wydanie zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa i zasądził od Rady Gminy w Z. na rzecz skarżącej kwotę zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska - Pietrzak Sędzia NSA Maria Wieczorek - Zalewska Protokolant Asystent sędziego Paulina Nagajek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w W. na uchwałę Rady Gminy w Z. z dnia [...] r., [...] w przedmiocie oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiącej własność gminy I. stwierdza wydanie zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa; II. zasądza od Rady Gminy w Z. na rzecz [...] Sp. z o.o. w W. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła w dniu 30 października 2018 r. (data wpływu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na uchwałę Rady Gminy w Z. z dnia [...] r., [...] w sprawie oddania w użytkowanie wieczyste w formie bezprzetargowej nieruchomości stanowiącej własność Gminy Z. domagając się - na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako "p.p.s.a." - stwierdzenia nieważności tej uchwały bądź stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa. Uzasadniając skargę Spółka [...] wyjaśniła, że Rada Gminy w Z. podjęła w dniu [...] r. uchwałę Nr [...] "w sprawie wyrażenia opinii o zaliczeniu do sieci dróg gminnych na terenie gminy Z.", na podstawie której do sieci dróg gminnych zaliczyła m.in. drogę opisaną jako "[...]", (zał. nr 1 do uchwały, poz. 17). Następnie decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę Z. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki o nr [...] i nr [...], obręb [...], a z karty inwentaryzacji nieruchomości załączonej do tej decyzji wynika, że działka nr [...] o pow. [...] m2 stanowi drogę dojazdową o symbolu "1 RP" i jest tożsama z działką stanowiącą drogę pod nazwą "[...]". Następnie zaskarżoną uchwałą [...] z dnia [...] r. Rada Gminy w Z. oddała tę działkę w użytkowanie wieczyste w formie bezprzetargowej na rzecz "[...]" Spółki z o.o. – uchwała została wykonana przez Zarząd Gminy, który zawarł umowę z tą Spółką w dniu 16 grudnia 1996 r. Obecnie użytkownikiem wieczystym jest [...] Sp. z o.o. jako następca prawny [...] Sp z o.o., która z kolei nabyła prawo użytkowania wieczystego od Spółki [...] Nabycie użytkowania wieczystego spornej nieruchomości drogowej przez spółkę [...] nastąpiło zatem na skutek zaskarżonej uchwały Rady Gminy, a obecnie użytkownik wieczysty pobiera opłaty od przedsiębiorców, którzy korzystają z tej nieruchomości, w tym od skarżącej, co narusza ich interesy. W związku z tym skarżąca wezwała Radę Gminy w dniu 3 sierpnia 2018 r. do usunięcia naruszenia prawa, domagając się także podjęcia inicjatywy uchwałodawczej w zakresie uchylenia zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 11 września 2018 r. Rada poinformowała że "przedmiotowa uchwała została skonsumowana", co zdaniem Spółki jest równoznaczne z odmową uwzględnienia wezwania, dlatego Spółka wniosła na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. niniejszą skargę do Sądu. Skarżąca zarzuciła, że sporna uchwała narusza art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2222), dalej jako "u.d.p." który stanowi, że drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy, a nieruchomości, stanowiące takie drogi, nie mogą być zbywane, ani nie mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste. Skoro więc na nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...] została ustanowiona droga gminna, a więc rzecz publiczna extra commercium, to niedopuszczalne było ustanowienie na niej użytkowania wieczystego na rzecz podmiotów prywatnych, na co wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 października 2006 r., III CZP 72/06. Wynika z niej, że rzeczy publiczne mogą być wprawdzie przedmiotem prawa własności, czy użytkowania wieczystego, ale zastrzeżonego tylko dla podmiotów publicznych. Są one wyłączone z obrotu w sensie ekonomicznym i prawnym, co oznacza, że wprawdzie państwo lub gmina są właścicielami rzeczy, lecz prawem tym nie mogą rozporządzać na rzecz innych podmiotów. Rzecz wyłączona z obrotu nie może być więc przedmiotem przeniesienia własności ani ustanowienia użytkowania wieczystego, nie może zatem w odniesieniu do takiej rzeczy powstać roszczenie o ustanowienie tego prawa na rzecz osoby niebędącej podmiotem publicznym. Taka rzecz nie może być również przedmiotem posiadania, skoro mogłoby ono prowadzić do nabycia własności przez osobę, która nie może być jej właścicielem. Ponadto w związku z tym, że uchwała zaliczająca nieruchomość do kategorii dróg gminnych wywołuje określone skutki prawne dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, to umowa zbycia nieruchomości drogowej będzie dotknięta wadą nieważności, na co wskazał NSA w wyroku z dnia 11 grudnia 2014 r., I OSK 233/13 - "sama sprzedaż działki gruntu stanowiącej drogę publiczną osobie fizycznej nie pozbawia jej charakteru drogi publicznej, a jedynie umowa sprzedaży może zawierać wadę nieważności". Przypisanie nieruchomości drogowej nr [...] publicznoprawnego charakteru oznacza, że nie jest możliwe ustanowienie na niej użytkowania wieczystego, gdyż interes prawny osoby ubiegającej się o ustanowienie takiego prawa jest nie do pogodzenia z interesem ogółu osób wynikającym z powszechnej dostępności do dróg publicznych, a uwzględnienie wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego drogę publiczną na rzecz osoby fizycznej byłoby dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa (postanowienie NSA z dnia 30 grudnia 2015 r., I OSK 387/14). Ponadto skarżąca podniosła, że przedmiotowa uchwała jest aktem prawa miejscowego, gdyż dotyczy praw i obowiązków mieszkańców gminy oraz spraw o charakterze publicznym, a jak wskazał NSA w wyroku z 8 grudnia 2011 r., II OSK 1562/11) - "dla kwalifikacji danej uchwały jako aktu prawa miejscowego decydujące znaczenie ma charakter zawartych w nim norm i ich oddziaływanie na sytuację prawną adresatów. Jeżeli zatem uchwała zawiera przynajmniej jedną normę o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, to w sprawie możemy mieć do czynienia z aktem prawa miejscowego, który podlega obowiązkowi publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym." Zaskarżona uchwała zawiera normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, orzeka bowiem o pozbawieniu jej adresatów możliwości korzystania z drogi publicznej, której znaczenie dla obrotu gospodarczego jest bardzo duże. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w Z. wniosła o jej oddalenie, podnosząc, że zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego i nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż Gmina nadal jest właścicielem działki nr [...] stanowiącej drogę publiczną, poza tym od daty podjęcia uchwały minął rok, co uniemożliwia stwierdzenie jej nieważności; ponadto uchwała została już "skonsumowana", ponieważ zawarto umowę użytkowania wieczystego. Rada Gminy wyjaśniła, że Minister Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego decyzją z dnia [...]. zezwolił na wyłączenie z państwowego gospodarstwa leśnego i przekazanie w zarząd i użytkowanie Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu [...] w L. gruntów leśnych i rolnych o łącznej powierzchni [...] z oddziału [...] [...] B. P. obręb C. z przeznaczeniem na budowę drogi dojazdowej, placów manewrowych. Następnie na podstawie decyzji Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia [...] r. użytkowanie przedmiotowego terenu zostało przekazane Zakładowi [...] w W. ul. [...] a, funkcjonującemu w późniejszym czasie pod nazwą "Przedsiębiorstwo [...] w W.. Przeniesienie własności budowli i budynków nastąpiło odpłatnie. Z kolei aktem notarialnym Rep. A [...] Likwidator Centrali [...] w likwidacji z siedzibą w W. przeniósł prawa własności składników materialnych i niematerialnych tej Centrali na rzecz "[...] Spółki z o.o. z siedzibą w W.. Wyłączone z państwowego gospodarstwa leśnego grunty stanowiły własność Skarbu Państwa i nie były ujawnione w ewidencji gruntów jako odrębne działki do 1994r. wśród tych gruntów były również działki nr [...] i nr [...] w miejscowości [...], co wynika z dokumentacji geodezyjnej znajdującej się w zasobach Starosty [...] pod nazwą "[...]". Gmina Z. stałą się z mocy prawa właścicielem tych działek tj. nr [...] (punkt skupu i przeładunku) i nr [...] (droga dojazdowa) na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...]. Wcześniej jednak droga na działce nr [...] uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...]. została zaliczona do sieci dróg gminnych. "[...]" Spółka z o.o z siedzibą w W., jako następca prawny zlikwidowanej Centrali [...], wnioskiem z dnia 20 listopada 1995r. zwróciła się o ustanowienie bez przetargu użytkowania wieczystego na jej rzecz na działkach nr [...] i nr [...] jako ich użytkownik w oparciu o postanowienia art.2c i art.3 ust.2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 30, poz.127 z późn.zm.), dalej jako "u.g.g.w.n. w brzmieniu nadanym jej przez ustawę nowelizującą z dnia 7 października 1992r. (Dz.U. Nr 91, poz.445). Na mocy tych przepisów spółdzielni, związkowi spółdzielczemu, a także ich następcom prawnym przysługiwało roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu oraz przeniesienie własności znajdujących się na nim budynków i innych urządzeń. Z powyższego wynika, że Gmina była zobligowana do oddania przedmiotowej działki w użytkowanie wieczyste jej dotychczasowemu użytkownikowi, co nastąpiło poprzez podjęcie stosownych uchwał przez Radę Gminy i zawarcie umowy z dnia 7 maja 2003r., na podstawie której prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] zostało zbyte przez [...] Spółkę Akcyjną, jako następcę prawnego "[...] Spółka z o.o. na rzecz [...] Spółka z o.o., której następcą prawnym jest z kolei obecny użytkownik wieczysty [...] Spółka z o.o. Gmina Z. wyjaśniła jednocześnie, że podjęła rozmowy z tym użytkownikiem wieczystym w celu dobrowolnego rozwiązania umowy użytkowania wieczystego spornej działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 147 w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. – sąd uwzględniając skargę na uchwały lub akty organów jednostek samorządu terytorialnego, inne niż akty prawa miejscowego, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności". Takim przepisem jest art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz.994), dalej jako "u.s.g.", zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem (ust.2). W sytuacji zatem ustalenia, że uchwała jest sprzeczna z prawem tj. w sposób istotny narusza prawo, a jednocześnie upłynął rok od dnia jej podjęcia, możliwe jest wyłącznie stwierdzenie niezgodności takiej uchwały z prawem, a nie stwierdzenie jej nieważności. Stwierdzić przy tym należy, że w świetle powołanego art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. nie każde naruszenie prawa daje sądowi administracyjnemu podstawę do uwzględnienia skargi, lecz tylko naruszenie istotne (zob. cyt. wyrok WSA w Gliwicach; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 października 2015r., sygn. akt I SA/Ol 384/15). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być akceptowane w demokratycznym państwie prawnym. Zalicza się do nich między innymi naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Zaskarżona uchwała Rady Gminy w Z. jest sprzeczna z prawem w powyższym rozumieniu, gdyż dotyczy nieruchomości, która stanowi drogę publiczną. Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "a" u.s.g. – będącego podstawą prawną zaskarżonej uchwały - do wyłącznej kompetencji rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości (...), a więc także ustanawiania prawa użytkowania wieczystego. Podstawowym warunkiem podjęcia uchwały w trybie tego przepisu jest to, żeby nieruchomość, której ona dotyczy, mogła być przedmiotem obrotu prawnego. Do takich nieruchomości nie należą natomiast nieruchomości drogowe. Powołana wyżej ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych stanowi, że drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art.1). Przepis ten podaje normatywną definicję drogi publicznej, którą należy się kierować przy wykładni nie tylko przepisów ustawy o drogach publicznych, ale także odrębnych od tej ustawy przepisów prawa publicznego oraz prywatnego, w których pojawia się pojęcie drogi publicznej. Z definicji drogi publicznej można odczytać jej atrybuty: powszechność dostępu i korzystania przez każdego obywatela zgodnie z jej przeznaczeniem. Powszechność dostępu do dróg publicznych oznacza, że każdy podmiot znajdujący się na terytorium naszego kraju ma zagwarantowane prawo do korzystania z tych dróg, zgodnie z ich przeznaczeniem, bez zgody organu reprezentującego właściciela drogi. W doktrynie podkreśla się, że ustawowe gwarancje powszechnego dostępu do dróg publicznych pozwalają zaliczyć tę część majątku publicznego do dóbr publicznych, stanowiących jedną z wyróżnionych w nauce kategorii rzeczy publicznych. Powszechny dostęp do dróg publicznych wiąże się z przewidzianym w art.52 ust.1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawem podmiotowym gwarantującym każdemu swobodne poruszanie się po terytorium Polski i przekraczanie jej granicy. Nie można pomijać, że mocą art.52 pkt 1 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa ( Dz.U. Nr 106, poz. 668 ze zm.) dodany został do ustawy o drogach publicznych art.2a. Przepis ten w ustępie 1 stanowi, że drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, zaś w ustępie 2 stanowi, że drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Zatem drogi publiczne stanowiące własność publiczną, są częścią mienia publicznego przysługującego Skarbowi Państwa oraz jednostkom samorządu terytorialnego. Własność państwowa i własność komunalna jest – jako przeciwstawienie własności prywatnej – zaliczana do kategorii własności publicznej. Podstawą wyróżnienia tej kategorii własności nie jest strona podmiotowa, lecz funkcja, jaką przypisuje się przedmiotowi własności ( por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. III CZP 23/07, publ. Lex nr 236099). Wymaga podkreślenia, że z dóbr publicznych może korzystać każdy, przy czym o uprawnieniu do korzystania nie decyduje organ zarządzający dobrem. W tym kontekście prawo użytkowania wieczystego, o które występuje właściciel dekretowy, a które z istoty swojej ma atrybuty własności, pozostaje w kolizji z prawem do powszechnego i nieograniczonego dostępu do gruntu drogi publicznej. Prawo użytkowania wieczystego, to - jak stanowi art. 233 kodeksu cywilnego - prawo do korzystania z gruntu z wyłączeniem innych osób. Nie do pogodzenia jest zatem interes osoby ubiegającej się o przyznanie prawa użytkowania wieczystego z interesem ogółu osób wynikającym z powszechnej dostępności do dróg publicznych. Własność dróg publicznych nie może być przypisana innym podmiotom niż podmioty publicznoprawne wymienione w art.2 a u.d.p.. Tym samym własność drogi publicznej nie może być przeniesiona na rzecz osoby fizycznej. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt IV CSK 40/10 – "Nieruchomość przeznaczona pod drogę publiczną może stanowić tylko własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego". W związku z tym w orzecznictwie wyrażono stanowisko, że nawet, jeśli z mocy wyraźnego przepisu przysługuje roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego danej nieruchomości podmiotowi innemu, niż wymienione w art. 2a u.d.p. (samorządu województwa, powiatu lub gminy), to roszczenia te nie mogą być realizowane w odniesieniu do nieruchomości stanowiących drogi publiczne. Dotyczy to art.35 ust.2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, który stanowi, że jeżeli właścicielem działek budowlanych, o których mowa w ust. 1, jest Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki, zamiast przeniesienia własności tych działek na rzecz spółdzielni działki te na wniosek spółdzielni mieszkaniowej zostają jej oddane w użytkowanie wieczyste. Analizując ten przepis Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie, o którym mowa w tym przepisie nie przysługuje w odniesieniu do działki gruntu stanowiącej drogę publiczną, nad którą spółdzielnia mieszkaniowa wzniosła budynek przed 5 grudnia 1990 r. (zob. uchwała z dnia 13 października 2005 r., III CZP 72/06). Taki sam pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 10 maja 2013 r., I OSK 2392/11 w odniesieniu do art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego, który przewiduje, że "dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a jeżeli chodzi o osoby prawne - ponadto, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostaje w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej". NSA stwierdził, że uwzględnienie wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego drogę publiczną na rzecz osoby fizycznej byłoby dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa (art.2a ustawy o drogach publicznych), co prowadziłoby do nieważności decyzji. W konsekwencji NSA stwierdził, że norma zawarta w art. 7 ust.2 dekretu warszawskiego doznaje ograniczenia w sytuacji, gdy wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego dotyczy gruntu stanowiącego drogę publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Powyższa argumentacja jest aktualna także w odniesieniu do przepisu art. 2c ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 i z 1991 r. Nr 83, poz. 373) (wprowadzonego na podstawie art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 października 1992 r. zmieniającej tę ustawę, Dz.U. z 1992 r., Nr 91, poz. 455), będącego podstawą prawną zgłoszonego przez Hortex Sp. z o.o. wniosku z dnia 20 listopada 1995 r. (k.96 akt admin.) żądania ustanowienia bez przetargu użytkowania wieczystego m.in. spornej działki nr ewid. 956, stanowiącego drogę gminną. Przepis ten stanowi, że "1. Spółdzielni, a także związkowi spółdzielczemu i innym osobom prawnym, które w dniu 5 grudnia 1990 r. były użytkownikami gruntu, o którym mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, Nr 103, poz. 446 i Nr 107, poz. 464), stanowiącego własność Skarbu Państwa lub gminy, przysługuje roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu oraz o przeniesienie własności znajdujących się na nim budynków i innych urządzeń oraz lokali. 2. Zawarcie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste następuje bez przetargu". W świetle przedstawionej argumentacji uznać należy, że roszczenie, o którym mowa w tym przepisie, nie przysługuje w odniesieniu do nieruchomości, na których zostały ustanowione drogi publiczne. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że działka nr [...] o pow. [...] m2 stanowi drogę dojazdową o symbolu "[...]" i jest tożsama z działką stanowiącą drogę pod nazwą "[...]", która uchwałą Rady Gminy z dnia [...] r. Nr [...] została zaliczona do dróg publicznych. W konsekwencji roszczenie o ustanowienie na niej użytkowania wieczystego zgłoszone przez "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w W., jako następca prawny zlikwidowanej Centrali [...] zawarte we wniosku z dnia 20 listopada 1995r. o ustanowienie bez przetargu użytkowania wieczystego na tej działce na podstawie przytoczonego art.2c ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i art.3 ust.2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości, nie mogło być zrealizowane. W związku z tym Rada Gminy nie miała podstaw prawnych do podjęcia zaskarżonej uchwały z dnia 20 sierpnia 1996 r. o oddaniu tej działki w użytkowanie wieczyste w formie bezprzetargowej na rzecz "[...]" Spółki z o.o. Skarga zasługuje zatem na uwzględnienie, jednak z uwagi na to, że uchwała została podjęta ponad 20 lat temu, nie jest obecnie dopuszczalne stwierdzenie jej nieważności, co wynika z przytoczonego wyżej art. 94 ust. 2 u.s.g., a zatem należało stwierdzić jej niezgodność z prawem na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.; o kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., 1804). Z tych względów orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło