II SA/Lu 887/14
PostanowienieWSA w Lublinie2015-10-09
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony adwokat z urzędu w całości lub częściowo na podstawie przesłanek dotyczących prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, który był w stanie uiścić wpis sądowy od skargi, nie spełnia przesłanek do zwolnienia od wszystkich kosztów, jednakże nie ma realnej możliwości poniesienia kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Wnioskodawca T. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na niskie dochody z emerytury i wynagrodzenia córki oraz wysokie koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Jest właścicielem domu o powierzchni 100 m2. Wnioskodawca argumentował, że nie stać go na ustanowienie adwokata z wyboru.Rozstrzygnięcie
Przyznano T. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 9 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2014 r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a I. przyznać T. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie, którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką i zięciem, z którymi zamieszkuje
w mieszkaniu o powierzchni 20 m2 i utrzymuje się ze swojej emerytury w kwocie [...]złotych netto i wynagrodzenia za pracę córki w kwocie [...]złotych netto. Na koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżącego składają się wydatki na abonament telewizyjny – [...] złotych miesięcznie, telefon – [...] złotych miesięcznie, energię elektryczną – [...] złotych, gaz – [...] złotych co dwa miesiące oraz leki i środki higieny osobistej – [...] złotych co drugi miesiąc. Skarżący jest właścicielem drewnianego domu o powierzchni 100 m2. Uzasadniając wniosek skarżący podkreślił, że po poniesieniu kosztów utrzymania i zakupu leków nie pozostają mu żadne środki finansowe. Dlatego nie stać go na ustanowienie adwokata z wyboru.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA
w L. z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Nie można przyjąć, aby w sprawie niniejszej zachodziła którakolwiek z powyższych sytuacji, skoro skarżący był w stanie uiścić wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie [...]złotych. Obecnie zaś koszty sądowe postępowania wynosić będą [...] złotych. Jeżeli zatem skarżący mógł uiścić kwotę dwukrotnie wyższą od kwoty wpisu sądowego od skargi kasacyjnej nie można przyjąć, aby nie był w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym a tym samym, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Podkreślić należy też, że skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa uległa znacznemu gwałtownemu pogorszeniu po wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie. Mając to na uwadze referendarz sądowy przyjął, że skarżący ma realną możliwość uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, bez narażenia się na uszczerbek w kosztach utrzymania i z tego powodu odmówił zwolnienia go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie ma jednak realnych możliwości poniesienia bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego kosztów ustanowienia adwokata celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Minimalny koszt ustanowienia adwokata z wyboru celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjne wynosić będzie [...] złotych (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.). Kwota ta stanowi więc ponad 1/6 część miesięcznego dochodu netto skarżącego, co biorąc pod uwagę wysokość tego dochodu prowadzi do wniosku, że uszczuplenie go o 1/6 część i równoczesne uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej uniemożliwi skarżącemu poniesienie kosztów utrzymania koniecznego powodując w nim uszczerbek.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło