II SA/Lu 888/15

WyrokWSA w Lublinie2016-05-05

Skład orzekający: Jacek Czaja, Joanna Cylc-Malec, Witold Falczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, czy też powinien był przeprowadzić postępowanie uzupełniające?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji nie ustalił rzetelnie stanu faktycznego, pomijając istotne kwestie dotyczące zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami prawa, w tym wymogów odporności ogniowej, naruszenia granicy sąsiedniej działki, spływu wód opadowych oraz legalności przyłącza telekomunikacyjnego. Brak tych ustaleń miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych wykonanych przy budynku mieszkalnym. Roboty te obejmowały rozbudowę, docieplenie, wykonanie lukarny i balkonu, a ich zakres wykraczał poza zgłoszenie wymiany dachu i cokołów. Sąsiadujący właściciele działki zarzucili naruszenie granicy, spływ wód opadowych i nielegalne przyłącze telekomunikacyjne. Powiatowy Inspektor umorzył postępowanie, uznając prace za zgodne z prawem, jednak Wojewódzki Inspektor uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność wyjaśnienia szeregu kwestii.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Sygn. akt II SA/Lu [...] U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – po rozpatrzeniu odwołania M. i A. małż. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], umarzającej postepowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr ewid. [...], położonej we F. – na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postepowania administracyjnego uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powołał się na następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy: W piśmie z dnia [...] marca 2014 r. M. i A. małż. D. (współwłaściciele działki nr ewid.[...] we F.) zwrócili się Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w B. o przeprowadzenie kontroli zgodności z Prawem budowlanym wykonanej w 2006 r. przez J. S. (właścicielkę działki nr [...]) rozbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] we F.. Po zawiadomieniu stron w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. o wszczęciu postępowania w sprawie ww. budynku, organ pierwszej instancji w dniu [...] marca 2014 r. przeprowadził oględziny na działce nr ewid. [...], w trakcie których ustalił, że na nieruchomości tej posadowiony jest budynek mieszkalny o wymiarach 8,40 m x 12,78 m i wysokości 6,40 m, zlokalizowany w odległości 2,92 m od ogrodzenia z działką nr [...] oraz 4,80 m od krawędzi ulicy [...]. Obiekt ten posiada konstrukcję murowaną z poddaszem użytkowym. Od strony ulicy [...] posiada dach dwuspadowy pokryty blachą trapezową, zaś od strony podwórka zlokalizowane są lukarny. Budynek został ocieplony styropianem. Na jego ścianie usytuowanej od strony działki nr [...] znajduje się maszt z przyłączem telekomunikacyjnym. Okap dachu budynku jest wysunięty na około 10-15 cm w stronę granicy działki nr [...]. Okap lukarny, zlokalizowany od strony podwórka, jest natomiast cofnięty o ok. 0,50 m od zewnętrznej krawędzi ściany. Ze sporządzonej dokumentacji fotograficznej wynika dodatkowo, że od strony ogrodu budynek ten posiada balkon. Według oświadczenia złożonego przez J. S. ww. budynek mieszkalny został wybudowany w 1949 r. i od tego czasu jego poddasze było użytkowane. W 2006 r. J. S. dokonała zgłoszenia wymiany dachu oraz cokołów w tym budynku. W tym samym roku zostały ponadto wykonane lukarny w połaci dachu. Inwestor zaznaczyła, że na wymianę okapu oraz docieplenie budynku posiadała zgodę poprzednich właścicieli działki nr [...], zaś roboty przy zmianie mocowania przyłącza telekomunikacyjnego wykonała "firma TP". Z kolei A. D. podczas oględzin zażądał usunięcia wystających części dachu i przyłącza telekomunikacyjnego oraz zabezpieczenia przed spływem wody opadowej z lukarny. Do akt sprawy organ pierwszej instancji załączył kserokopię zgłoszenia J. S. z dnia [...] czerwca 2006 r., dotyczącego wymiany dachu budynku mieszkalnego z blachy na blachę trapezową oraz wymiany cokołów w budynku. Jednocześnie załączono kopię pisma Starosty [...] z dnia [...] lipca 2014 r., potwierdzającego przyjęcie sprzeciwu bez zgłoszenia. W piśmie z dnia [...] maja 2014 r. firma [...] poinformowała organ pierwszej instancji, że napowietrzne przyłącze telefoniczne do budynku nr [...] przy ul. [...] we F. zostało wybudowane w 1998 r. i nie zachowały się dokumenty dotyczące jego budowy. Z materiału dowodowego sprawy wynika również, że w dniu [...] września 2013 r. zostały przeprowadzone czynności dotyczące ustalenia przebiegu granic pomiędzy nieruchomością stanowiącą własność A. i M. małż. D., oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], a nieruchomościami stanowiącymi działki nr ewid. [...] oraz nr ewid. [...] (kserokopia protokołu granicznego Nr KERG [...] oraz szkicu granicznego, sporządzonego przez geodetę J. P.). Dokumentacja techniczna dotycząca przebiegu granic została włączona do zasobu Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. w dniu [...] października 2013 r. W dniu [...] listopada 2013 r. Burmistrz F. wydał natomiast decyzję nr [...], orzekającą o rozgraniczeniu działki nr [...] z działkami nr [...] i [...]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] grudnia 2013 r. Działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. – mając na względzie, że działka nr ewid. [...] położona jest w układzie urbanistycznym podlegającym prawnej ochronie konserwatorskiej – przekazał wniosek A. i M. małż. D. z dnia [...] marca 2014 r. do L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków stwierdził, że brak jest podstaw do podejmowania przez urząd konserwatorski działań objętych przedmiotowym wnioskiem w zakresie popełnionej samowoli budowlanej, gdyż w takim przypadku właściwym organem jest PINB w B. . Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie przedmiotowego budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr ewid. [...]. Powyższa decyzja została następnie uchylona decyzją kasacyjną Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...]. Prowadząc ponownie postępowanie organ pierwszej instancji ograniczył się do wystąpienia w piśmie z dnia [...] lipca 2015 r., na podstawie art. 106 k.p.a. w zw. z art. 39 ust. 3 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, do L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o uzgodnienie dokonanych robót budowlanych przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...], polegających na wymianie pokrycia dachowego wraz z wykonaniem lukarn oraz dociepleniem przedmiotowego budynku . Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], wydanym z upoważnienia L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, odmówiono uzgodnienia pod względem konserwatorskim przedmiotowych robót budowlanych, z tego względu, że kompetencje wojewódzkiego konserwatora zabytków nie obejmują robót już wykonanych. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. ponownie umorzył na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie w niniejszej sprawie. Rozpatrując odwołanie M. i A. małż. D. od powyższej decyzji L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na wstępie przywołał treść art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 i art. 107 § 1 k.p.a. oraz stwierdził, że decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem zasad określonych w tych przepisach. Organ drugiej instancji podniósł, że nie ulega wątpliwości, iż zgodnie z obowiązującym w 2006 r. ( tj. w okresie realizacji robót budowlanych przez J. S.) przepisem art. 29 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane, docieplenie budynku o wysokości do 12 m (w niniejszym przypadku budynek posiada wysokość od poziomu terenu do kalenicy ok. 6,40 m) wymagało zgłoszenia właściwemu organowi, natomiast wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie dachu wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane) . Organ stwierdził, że wykonane w 2006 r. przez J. S. roboty budowlane w zakresie przebudowy konstrukcji dachu budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] (wykonania lukarn) oraz docieplenia ściany ww. budynku od strony działki nr ewid.[...], zostały zrealizowane w sposób samowolny, bowiem nie były objęte dokonanym przez J. S. zgłoszeniem robót budowlanych z dnia [...] czerwca 2006 r., które dotyczyło wyłącznie wymiany pokrycia dachowego oraz wymiany cokołów w budynku. Odnosząc się do oceny organu pierwszej instancji, jakoby roboty te nie naruszały obowiązujących warunków technicznych, organ odwoławczy stwierdził, iż wbrew temu przekonaniu nie wyjaśniono kwestii zgodności użytego wyrobu do ocieplenia, w szczególności odnośnie ściany budynku mieszkalnego usytuowanej od strony działki nr [...] (ocieplonej styropianem), z przepisem § 232 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w kontekście spełnienia wymogów odporności ogniowej tej ściany . Organ drugiej instancji zauważył, że również w obowiązujących w dacie budowy przedmiotowego budynku, tj. w 1949 r., przepisach rozporządzenia z dnia 16 lutego 1928 r. Prezydenta Rzeczypospolitej o Prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli z (Dz. U. Nr 23, poz. 202; tj. Dz. U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216), został określony w rozdziale 5 wymóg dotyczący muru ogniochronnego. W świetle art. 196 ww. rozporządzenia budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jak też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej od 4 metrów od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni, grubości równającej się co najmniej długości jednej cegły, wykonany z cegły palonej lub innego materiału ogniotrwałego, wyprowadzony od fundamentów przez wszystkie kondygnacje, a wystający 30 centymetrów ponad dach. Natomiast zgodnie z art. 197 cyt. rozporządzenia, w razie, gdy zachodzi potrzeba wpuszczenia do muru ogniochronnego drewnianych konstrukcyjnych części, wówczas grubość muru powinna być taka, ażeby od drzewa do zewnętrznej powierzchni muru pozostawał pełny mur grubości co najmniej połowy długości cegły, w wypadkach zaś wspólnej ściany - mur do jej środka również grubości co najmniej połowy długości cegły. Jednocześnie organ II instancji przytoczył aktualnie obowiązujące wymogi dotyczące ścian oddzielenia przeciwpożarowego, określone w § 235 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia [...] kwietnia 2002 r. W ocenie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wobec konieczności sprawdzenia zachowania ww. wymogów organ I instancji winien zając się także kwestią dachu budynku wystającego poza lico ściany szczytowej od strony działki sąsiedniej na szerokość ok. 0,15 m (organ zwrócił uwagę, że według zapisu protokołu oględzin okap dachu wysunięty jest na około 10-15 cm w stronę działki nr [...]). Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ podkreślił, że w ramach oceny zgodności z prawem wykonywanych robót budowlanych, które jest pojęciem szerszym, mieści się także ustalenie, czy mogą one zostać zaakceptowane z uwagi na obowiązek zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, przy czym art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego ma zastosowanie również w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Końcowo, uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie kasacyjne, organ drugiej instancji stwierdził, że organ pierwszej instancji nie zajął stanowiska odnośnie odprowadzania wód opadowych z dachu oraz nie wyjaśnił kwestii legalności realizacji przyłącza telekomunikacyjnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję organu odwoławczego wniosła J. S. – reprezentowana przez adwokata J. S.. Zaskarżonej decyzji kasacyjnej strona skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania mimo nieziszczenia się przesłanek uchylenia oraz w sytuacji, gdy organ odwoławczy uprawniony jest do przeprowadzenia z urzędu dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (wyłączona dopuszczalność wydania decyzji o charakterze kasacyjnym); 2. naruszenie art. 105 §1 k.p.a w zw. z art. 50 w zw. z art. 51 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy umorzenia postępowania, podczas gdy z okoliczności niniejszej sprawy - na co wskazuje stanowisko organu pierwszej instancji –wynika, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, a to z tej przyczyny, iż prace budowlane wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi normami (co – zdaniem skarżącej – potwierdzają dokumenty z akt postępowania, w szczególności ekspertyzy techniczne sporządzone przez uprawnione do tego osoby). W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez utrzymanie w mocy poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2015 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie, nie ziściły się przesłanki wydania decyzji uchylającej na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a. Organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący wyjaśnił całokształt okoliczności sprawy i prawidłowo ustalił stan faktyczny (wykorzystując do tego wszelkie dostępne środki dowodowe), wobec czego trudno zaaprobować stanowisko organu odwoławczego w zakresie, w jakim wskazuje ono na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego. Zdaniem skarżącej, nawet gdyby uznać, że okoliczności wymieniane przez organ drugiej instancji nie zostały ustalone, to trzeba mieć na względzie, że stanowią one znikomy fragment okoliczności stanowiących w niniejszej sprawie przedmiot postępowania dowodowego i z tej przyczyny ich wyjaśnienie winno zostać przeprowadzone przed organem odwoławczym, w ramach postępowania uzupełniającego, bez konieczności przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W ocenie skarżącej w przedmiotowej sprawie organ drugiej instancji nie wykazał, ażeby zaszły przesłanki wydania decyzji kasacyjnej. Co więcej, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ograniczył się de facto do wymienienia okoliczności, które jego zdaniem wymagają wyjaśnienia, nie uzasadniając przy tym, dlaczego zaniechał przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, mimo, że uzasadnić tę okoliczność powinien, zwłaszcza w kontekście wyjątkowego charakteru decyzji kasacyjnej oraz z uwagi na ścisły związek norm wyrażonych w art. 136 oraz art. 138 § 2 k.p.a. Skarżąca stwierdziła, że organ pierwszej instancji dokonał szczegółowych protokolarnych oględzin budynku i w uzasadnieniu swej decyzji wskazał wprost, iż nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie wykonanych przez J. S. robót budowlanych, a także obowiązujących warunków technicznych, wobec czego brak jest podstaw do nałożenia na skarżącą obowiązków, celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wprawdzie powyższa ocena została sformułowana na pewnym poziomie ogólności, jednak – w ocenie skarżącej – nie pozbawia jej to walorów merytorycznych i nie może stanowić podstawy kwestionowania prawidłowości poczynionych ustaleń, zwłaszcza, że zostały one potwierdzone i szczegółowo wyjaśnione w ekspertyzie technicznej wykonanej przez Pracownię Projektową [...] mgr inż. P. S.. Zdaniem J. S. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie zatem zdecydował o umorzeniu postępowania administracyjnego, bowiem z uwagi na brak materialnych postaw do podjęcia władczej - w formie decyzji administracyjnej - ingerencji, jakiekolwiek merytoryczne rozstrzygnięcie było de facto niedopuszczalne. W kwestii rzekomego przekroczenia przez skarżącą granicy działek nr1310/1 i 1309 (przy uwzględnieniu rozgraniczenia z 2013 r.), jej zdaniem kluczową kwestią jest uwzględnienie oświadczenia K. i T. małż [...] z dnia [...] lipca 2006 r., którzy w chwili dokonywania spornych prac przez J. S. byli właścicielami działki nr [...]. W oświadczeniu tym wyrazili oni bowiem zgodę na ocieplenie budynku mieszkalnego oraz na wysunięcie dachu domu przy ul. [...], znajdującego się na granicy działek [...] i [...]. W ocenie skarżącej oświadczenie to można traktować jako służebność osobistą korzystania z określonej części gruntu, ustanowioną na jej rzecz przez poprzednich właścicieli działki nr [...]. Ewentualne spory graniczne, czy też o ustanowione przez poprzednich właścicieli służebności między stronami, powinny być jednak – jak podkreśliła skarżąca – rozpoznawane przez powołane do tego sądy powszechne. Odnośnie wymiany lukarn na obu połaciach dachu spornego budynku strona przyznała, że nie posiadała w tym zakresie wymaganych przepisami prawa zezwoleń. Wynikało to jednak z naruszenia przez organ architektoniczno-budowlany zasady informowania stron zawartej w przepisie art. 9 k.p.a. Dokonując zgłoszenia robót budowlanych i omawiając urzędnikowi jakie dokładnie prace chce wykonać przy swoim domu została bowiem wprowadzona w błąd przez owego urzędnika Starostwa, który polecił jej, aby wnosiła o zgodę na wymianę pokrycia dachowego. Zatem zbyt okrojona treść wniosku i nieuwzględnienie w nim dokładnie sprecyzowanego zamiaru wykonania lukarn i balkonu oraz wykonania docieplenia wynikało tylko i wyłącznie z wprowadzenia skarżącej w błąd przez urzędnika oraz jej nieświadomości prawnej. Odnośnie zarzucanej samowoli w dokonaniu mocowania przyłącza telekomunikacyjnego zgodnie z obowiązującymi przepisami, skarżąca podniosła natomiast, że w dniu realizacji przez firmę telekomunikacyjną w 1998 r. przedmiotowej inwestycji, montaż samego zaczepu podpierającego kabel telefoniczny nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Ponadto przyłącze teleinformatyczne nie jest własnością właściciela domu, więc jakiekolwiek nakazy nie mogą być kierowane do właściciela budynku, a tylko do firmy telekomunikacyjnej, która w danym przypadku zajmowała się montażem owego przyłącza. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Na uwzględnienie zasługuje przeto wyrażone w tej decyzji stanowisko, iż poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2015 r., umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonanych przy budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr ewid. [...] we F., została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który uzasadniał jej uchylenie w toku postępowania odwoławczego w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowe roboty budowlane, których inwestorem była skarżąca J. S. - właścicielka działki nr ewid. [...], obejmowały rozbudowę budynku mieszkalnego usytuowanego na tej działce, jego docieplenie przy użyciu styropianu, a także wykonanie lukarny oraz balkonu. Roboty te zostały wykonane w 2006 r., przy czym ich zakres – co pozostaje poza sporem – wykracza poza uprzednio dokonane przez skarżącą zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych, które obejmowało jedynie wymianę dachu oraz cokołów na budynku. Impulsem do wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego z urzędu postępowania naprawczego w przedmiotowej sprawie było pismo M. i A. małż. D. – właścicieli działki nr ewid.[...], bezpośrednio sąsiadującej z działką skarżącej, którzy w szczególności zarzucili, iż w wyniku wykonanych robót dach budynku mieszkalnego skarżącej został wysunięty (o ok. 10-15 cm) nad teren ich działki, naruszając tym samym granicę pomiędzy ww. nieruchomościami. Właściciele działki nr [...] domagali się ponadto nakazania usunięcia przyłącza telekomunikacyjnego oraz zabezpieczenia przed spływem na ich nieruchomość wody opadowej z lukarny. Po dokonaniu analizy treści zaskarżonej decyzji w konfrontacji ze zgromadzonym dotychczas przez organ pierwszej instancji materiałem dowodowym, Sąd w całości podzielił przekonanie organu odwoławczego, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nie ustalił w sposób rzetelny stanu faktycznego i w konsekwencji co najmniej przedwcześnie przyjął, że sporne roboty budowlane nie naruszają prawa, a w szczególności norm techniczno-budowalnych, a tym samym, że brak jest podstaw do nałożenia na inwestora – w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) – jakichkolwiek obowiązków, które miałyby na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W szczególności zasadnie przyjęto w zaskarżonej decyzji kasacyjnej, że organ pierwszej instancji nie zweryfikował, czy wykonane przez skarżącą przy użyciu styropianu ocieplenie, spełnia wymogi odporności ogniowej. Konieczność zbadania tej kwestii dotyczy w szczególności ściany usytuowanej od strony działki nr [...], która – jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego – znajduje się bezpośrednio przy tej granicy. W świetle § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.) nie może bowiem w tej sytuacji budzić wątpliwości, że ściana ta winna spełniać wymogi ściany oddzielenia przeciwpożarowego, a tym samym powinna być wykonana z materiałów niepalnych, zaś występujące w niej otwory powinny być obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi. Powinna ona także zachowywać wymaganą klasę odporności ogniowej (§ 232 ww. rozporządzenia). Wbrew zarzutom skarżącej, również kwestia naruszenia w ramach wykonanych robót budowlanych granicy z działką nr [...], podlegała zbadaniu przez organ nadzoru budowlanego w kontekście ustalenia, czy inwestor, wykonując roboty budowlane, posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ewentualna negatywna ocena tej kwestii winna bowiem prowadzić do nałożenia na inwestora obowiązku doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem – w tym wypadku do stanu nienaruszającego uzasadnionych interesów właścicieli działki nr [...], opartych na ich prawie własności. Sąd w pełni aprobuje ugruntowany już pogląd judykatury, iż zbadanie, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jest kwestią z zakresu Prawa budowlanego i prawa administracyjnego, a nie tylko prawa cywilnego (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1783/11; z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 755/11; z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2183/11 – dostępne w CBOSA). Skoro więc z dotychczas poczynionych ustaleń organów wynika, że sporne roboty częściowo wykonano z naruszeniem tej granicy (co dotyczy w szczególności wysunięcia dachu i wykonanego ocieplenia), organ powinien był zbadać uprawnienie inwestora w tym zakresie w kontekście oświadczenia K. i T. małż. [...] (byłych właścicieli działki nr [...]) z dnia [...] lipca 2006 r., w którym wyrazili oni zgodę na ocieplenia budynku mieszkalnego skarżącej oraz na wysunięcie dachu domu. Również ta kwestia została jednak przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. pominięta. Ubocznie należy podnieść, że nie do przyjęcia jest argumentacja strony skarżącej o ustanoweniu przez byłych właścicieli działki nr [...] służebności osobistej na jej rzecz, gdyż w świetle art. 245 § 2 k.c. do oświadczenia właściciela ustanawiającego służebność potrzebna jest forma aktu notarialnego. Końcowo należy zgodzić się z organem odwoławczym również w tej kwestii, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zajął także stanowiska odnośnie zarzutów właścicieli działki nr [...] w kwestii spływania wód opadowych z lukarny, jak też nie zbadał legalności realizacji ww. przyłącza telekomunikacyjnego. Powyższe okoliczności, pominięte w ustaleniach organu pierwszej instancji, miały zasadnicze znaczenie dla oceny legalności wykonanych robót przez skarżącą robót budowlanych, a tym samym istotny wpływ na końcowe rozstrzygnięcie sprawy. Brak ustaleń organów w tych kwestiach świadczył o naruszeniu zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a w konsekwencji również o naruszeniu art. 105 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy – w ocenie Sądu – był uprawnione do podjęcia rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a. Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja, wydana w oparciu o ten przepis, nie przesądza o niezgodności z prawem kontrolowanej inwestycji, ani też o konieczności nałożenia na inwestorkę jakichkolwiek obowiązków, a jedynie słusznie wskazuje na konieczność dodatkowego dokonania w sprawie szeregu niezbędnych ustaleń, przed podjęciem stosownej decyzji. W tym miejscu wypada uzupełnić wytyczne organu odwoławczego odnoście ponownego orzekania przez organ pierwszej instancji, wyjaśniając, że w razie ewentualnego ponownego uznania – po uzupełnieniu postępowania dowodowego – że nie zachodzą podstawy ani do nakazania skarżącej dokonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, organ winien wydać merytoryczną decyzję o odmowie nałożenia na inwestora powyższych obowiązków, nie zaś umorzyć postępowanie (por. wyroki NSA: z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 486/11 oraz z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt OSK 1344/05 - dostępne w CBOSA). Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło