II SA/Lu 91/08

PostanowienieWSA w Lublinie2008-04-04

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której dochód na osobę w rodzinie jest nieznacznie wyższy od kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli poniesienie nawet części kosztów postępowania sądowego (wpisu sądowego lub wynagrodzenia adwokata) spowoduje uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że poniesienie któregokolwiek z kosztów postępowania sądowego, w tym nawet minimalnego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, wiąże się z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania jej i rodziny. Nawet jeśli strona posiada stałe dochody, ale ich wysokość w stosunku do kosztów utrzymania jest niewystarczająca, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Strona skarżąca I. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został odrzucony ze względu na oczywistą bezzasadność skargi. Strona ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy, wskazując na konieczność sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego jej skargę. Referendarz sądowy uznał, że sytuacja materialna strony, utrzymującej się wraz z dwójką dzieci ze środków od męża pracującego za granicą, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano I. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 04 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a przyznać I. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L. Strona skarżąca I. S. na urzędowym formularzu wniosku z dnia 18 lutego 2008 r. o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości lub części od kosztów sądowych. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wydanym w rozpoznawanej sprawie w dniu 29 lutego 2008 r. odmówiono stronie skarżącej przyznania prawa pomocy ze względu na oczywistą bezzasadność jej skargi. Pismem z dnia 26 marca 2008 r. strona skarżąca ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej od odrzucającego jej skargę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 lutego 2008 r. Referendarz sądowy stwierdził, że: Na wstępie wyjaśnić należy przyczyny odstąpienie przez referendarza sądowego od ponownego wzywania strony skarżącej do wypełnienia urzędowego formularza wniosku. Odstępując od wzywania strony skarżącej do ponownego wypełnienia urzędowego formularza wniosku referendarz sądowy kierował się tym, że pomiędzy wnioskiem z dnia 18 lutego 2008 r. a wnioskiem z dnia 26 marca 2008 r. upłynął miesiąc a strona skarżąca w piśmie z dnia 26 marca 2008 r. nie podnosiła, aby od czasu złożenia przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jej sytuacja materialna uległa zmianie. Z tego powodu referendarz sądowy uznał za uzasadnione oparcie oceny wniosku strony skarżącej na jej oświadczeniu zawartym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 18 lutego 2008 r. W ocenie referendarza sądowego - przechodząc do oceny zasadności wniosku strony skarżącej – wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje w całości na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowane w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Koszty niniejszego postępowania tworzyć będą jego koszty sądowe związane z wniesieniem skargi kasacyjnej oraz koszt ustanowienia adwokata celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej albo sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W rozpoznawanej sprawie koszty sądowe związane z wniesieniem skargi kasacyjnej sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej dla sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do jej wniesienia wynosi 180 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 219,60 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia strony skarżącej wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wraz z dwojgiem niepełnoletnich, pozostających na jej utrzymaniu dzieci, z którymi zamieszkuje w wyremontowanym, drewnianym domu gdzie zajmuje dwa pokoje. Strona skarżąca nie pracuje i wraz z dziećmi utrzymuje się ze środków przekazywanych jej i dzieciom przez pracującego za granicą męża, których miesięczna wysokości stanowi równowartość [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych. Daje to dochód na osobę w rodzinie strony skarżącej w kwocie [...] złotych. Na gruncie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2006 r. Nr 135, poz. 950) przyjmuje się, że kwota przypadająca na osobę w rodzinie zapewniająca w stopniu minimalnym pokrycie koniecznych kosztów utrzymania wynosi 351 złotych. Kwota dochodu przypadającego na osobę w rodzinie strony skarżącej jest, więc wyższa od kwoty, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej jedynie o [...] złotych. Skoro kwota dochodu przypadającego na osobę w rodzinie strony skarżącej jest wyższa od kwoty z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej tylko o [...] złotych to zdaniem referendarza sądowego poniesienie w rozpoznawanej sprawie przez stronę skarżącą czy to jedynie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej czy minimalnego wynagrodzenia brutto adwokata ustanowionego dla jej sporządzenia uniemożliwi stronie skarżącej i jej dzieciom poniesienie kosztów utrzymania koniecznego bez narażenie się na powstanie w nich uszczerbku. Uiszczenie przez stronę skarżącą jedynie wpisu sądowego od wniesionej skargi spowoduje, że dochód przypadający na osobę w jej rodzinie spadnie do kwoty [...] złotych zaś poniesienie jedynie minimalnego wynagrodzenia brutto adwokata ustanowionego dla sporządzenia skargi kasacyjnej skutkować będzie spadkiem dochodu przypadającego na osobę do kwoty [...] złotych. W obu przypadkach kwota przypadająca na osobę w rodzinie strony skarżącej będzie niższa od kwoty, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Dlatego przyjąć należy, że poniesienie przez stronę skarżącą czy to tylko wpisu sądowego od skargi kasacyjnej czy to tylko minimalnego wynagrodzenia brutto adwokata ustanowionego dla sporządzenia skargi kasacyjnej spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego stronie skarżącej i jej dzieciom, niezależnie od wysokości tych kosztów. Uszczerbek utrzymania koniecznego stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jeżeli jednak strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wykaże, że poniesienie przez nią któregokolwiek z kosztów sądowych a nawet jedynie kosztów minimalnego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika procesowego wiąże się dla niej i jej rodziny z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania przyjąć należy, że mimo tego, iż posiada ona stałe dochody nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek (żadnych) kosztów postępowania. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło