II SA/Lu 910/07

PostanowienieWSA w Lublinie2008-02-05

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku, strona skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA, a jeśli tak, czy może jednocześnie domagać się ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA, ponieważ przedmiot postępowania dotyczy spraw z zakresu pomocy społecznej. Jednakże, zwolnienie to uniemożliwia ocenę, czy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 PPSA, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Niemniej jednak, strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
W. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu, strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie z kosztów i ustanowienie adwokata). Referendarz sądowy uznał, że strona jest zwolniona z kosztów sądowych, ale nie może przyznać prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednocześnie, stwierdził, że strona wykazała brak możliwości poniesienia kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
I. ustanowić dla W. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 05 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku p o s t a n a w i a I. ustanowić dla W. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W. K. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], Nr [...] wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu, wobec czego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", wezwano stronę skarżącą pismem z dnia 03 stycznia 2008 r. do usunięcia braku złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, przez wypełnienie i nadesłanie urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie (data na prezentacie) strona skarżąca wniosła wypełniony i podpisany urzędowy formularz wniosku symbol PPF żądając przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organów w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarga W. K., która zainicjowała niniejsze postępowanie dotyczy zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku, których zasady przyznawania normuje ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Ze względu na przedmiot niniejszego postępowania stronę skarżącą zalicza się do grupy podmiotów, do których ma zastosowanie art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Tym samym na stronie skarżącej w niniejszym postępowaniu nie ciąży obowiązek ponoszenia kosztów sądowych. Skoro na stronie skarżącej nie ciąży w niniejszym postępowaniu obowiązek ponoszenia kosztów sądowych nie można oszacować ich wpływu na możliwość poniesienia przez stronę wszelkich kosztów postępowania. To zaś uniemożliwia przyjęcie, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brak jest tym samym możliwości oszacowanie wystąpienia stanów faktycznych zawartych w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. od zaistnienia, których przepis ten uzależnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowity. Okoliczności powyższe nie stoją jednak na przeszkodzie potraktowania wniosku strony skarżącej, jako wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) - 292,80 złotych brutto (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia strony skarżącej wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z pięciorgiem dzieci, w tym czworgiem uczących się, pełnoletnich, z którymi utrzymuje się z zasiłku rodzinnego i zaliczek alimentacyjnych na dwoje dzieci w łącznej kwocie [...] złotych. Strona skarżąca zamieszkuje wraz z dziećmi w mieszkaniu o powierzchni [...] m2. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów minimalnego wynagrodzenia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Świadczy o tym porównanie wysokości kwoty brutto minimalnego wynagrodzenia adwokata do wysokości dochodów gospodarstwa domowego strony skaranej, przy równoczesnym uwzględnieniu tego, iż z kwoty tej utrzymuje się pięcioosobowa rodzina. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło