II SA/Lu 923/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Sędzia NSA Maria Wieczorek - Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lutego 2012r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia i wydania uwierzytelnionej kopii wywiadu środowiskowego z dnia [...]r. I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295, 20 zł /dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, w tym 55, 20 zł /pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ należnego podatku od towarów i usług. W dniu [...] lipca 2011 r. T. W. zwróciła się do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z wnioskiem o sporządzenie uwierzytelnionej kserokopii wywiadu środowiskowego z dnia 19 lipca 2011 r. Wyjaśniła, iż stan zdrowia nie pozwala jej na wgląd w akta w Ośrodku. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] organ pierwszej instancji odmówił T. W. sporządzenia uwierzytelnionej kserokopii wywiadu środowiskowego z dnia 19 lipca 2011 r., wskazując brak ważnego interesu strony, który uzasadniałby sporządzenie takiej kserokopii. Organ wyjaśnił jednocześnie, iż wnioskodawczyni ma możliwość zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie organu w każdym czasie, jak również sporządzania z akt notatek, kopii lub odpisów. Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., Nr [...], wydanym na skutek zażalenia T. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż T. W. nie wykazała posiadania ważnego interesu, który uzasadniałby sporządzenie uwierzytelnionej kserokopii wywiadu środowiskowego. W ocenie Kolegium, za ważny interes strony – w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a. – nie można bowiem uznać prawa żalącej do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zdaniem organu, T. W. nie przedstawiła żadnego dowodu świadczącego o tym, iż sama nie może zapoznać się z aktami sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. T. W. zarzuciła organom dowolność i orzekanie wyłącznie na podstawie danych personalnych, a także utajnianie wywiadów środowiskowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie do tutejszego Sądu z dnia 22 lutego 2012 r. skarżąca zwróciła się o przeprowadzenie dowodu z załączonych zaświadczeń lekarskich z dnia 5 października 2010 r., z dnia 25 października 2010 r. oraz z dnia 1 sierpnia 2011 r. Skarżąca wskazała, iż z załączonych zaświadczeń wynika, że stan zdrowia uniemożliwia jej samodzielne przeglądanie akt i sporządzanie z nich odpisów lub kserokopii. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa. Stosownie do art. 73 § 1 k.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności te są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (art.73 § 1a k.p.a.). Powyższy przepis wyraża zasadę powszechnego dostępu strony do akt sprawy – z wyjątkiem określonym w art. 74 § 1 k.p.a. – w każdym stadium postępowania i nakłada na organ administracji publicznej obowiązek umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów. Należy jednak mieć na uwadze, iż przepis ten nie nakłada na organ administracji obowiązku wykonywania, nawet odpłatnie, kserokopii dokumentów zawartych w aktach i dostarczania ich stronie, gdyż utrwalenie wiadomości zawartych w aktach administracyjnych w postaci notatek lub odpisów jednoznacznie powierza stronie, bez względu na użyte przez nią w tym celu środki techniczne. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2005 r., sygn. akt GSK 898/04). Strona może natomiast – zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a. – żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. O ile więc strona do przeglądania akt sprawy nie musi wykazać się ważnym interesem, to już żądanie od organu wydania uwierzytelnionych odpisów wymaga jego uzasadnienia ważnym interesem. W niniejszej sprawie skarżąca wnosiła o sporządzenie przez organ administracji uwierzytelnionej kserokopii wywiadu środowiskowego przeprowadzonego z jej udziałem w dniu 19 lipca 2011 r. Jako ważny interes uzasadniający jej żądanie wskazała na przysługujące jej prawo do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W ocenie Sądu, wskazane okoliczności nie mogą być jednak uznane za ważny interes strony. Uzasadnianie istnienia ważnego interesu strony tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach jest niewystarczające (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1319/06). Jak wynika z akt sprawy, T. W. została zawiadomiona o prawie przeglądania akt, mogła więc skorzystać z uprawnienia wynikającego z art. 73 § 1 k.p.a. do przeglądania zgromadzonych w niej dokumentów i sporządzania z nich notatek. Nie można zatem zgodzić się z zarzutem skarżącej, iż organ uniemożliwił jej prawidłowy udział w postępowaniu i wypowiedzenie się co do treści wywiadu środowiskowego z dnia 19 lipca 2011 r. Przesłanki uzasadniającej sporządzenie uwierzytelnionej kserokopii wywiadu środowiskowego nie może również stanowić zły stan zdrowia skarżącej, który, według niej, uniemożliwiał jej wizyty w siedzibie organu. Należy bowiem mieć na uwadze, iż skarżąca miała możliwość dokonania czynności przewidzianych w art. 73 § 1 k.p.a. przez pełnomocnika, o czym w toku postępowania została pouczona. Okoliczność wskazywana przez skarżącą, jakoby ustanowienie pełnomocnika wiązało się z "rozgłaszaniem" faktu korzystania przez nią z pomocy społecznej, do czego nie może być przez organ zmuszana, nie może stanowić o istnieniu ważnego interesu, uzasadniającego sporządzenie przez organ uwierzytelnionej kserokopii wywiadu. Z tego względu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy złożone przez stronę dowody w postaci zaświadczeń lekarskich odnośnie jej stanu zdrowia. Z powyższych względów należy uznać, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające uwzględnienia wniosku T. W., nie naruszają obowiązujących przepisów, wobec czego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) skargę należało oddalić. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu wydane zostało na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit.c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).