II SA/Lu 945/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia WSA Pastusiak (spr.), Protokolant st.sekr. E. Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2004 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego przymusowe zatrudnienie w [...] brygadzie "[...]" uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień Nr [...] z dnia [...]. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...], którym odmówiono wydania zaświadczenia K. P., potwierdzającego jego przymusowe zatrudnienie w [...] brygadzie "[...]". W uzasadnieniu postanowienia podnoszono, iż Wojskowy Komendant Uzupełnień przeprowadził w przedmiotowej sprawie postępowanie wyjaśniające w takim zakresie w jakim było to konieczne dla trybu wydawania zaświadczeń. Archiwum Państwowe w K. oraz Archiwum Państwowe w K. udzielając odpowiedzi na zapytanie Wojskowego Komendanta Uzupełnień, nie potwierdziły pracy zainteresowanego w [...] Brygadzie Powszechnej Organizacji "[...]". Dokumenty znajdujące się w posiadaniu WKU również nie potwierdziły, jakoby K. P. wykonywał pracę przymusową i odbywał służbę w charakterze junaka w powyżej wymienionej organizacji, dlatego należało odmówić stwierdzenia tego faktu w zaświadczeniu. Postanowienie powyższe zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. P. wnosząc o jego uchylenie. W skardze podnosił, iż wprawdzie organy administracji nie są w posiadaniu dokumentów, z których wynikałoby, że został wcielony do przymusowej pracy w [...] Brygadzie PO "[...] ale żyją osoby, które razem z nim zostały wcielone do tej organizacji i pracowały w miejscowości G. na terenie kopalni węgla. Złożył oświadczenie osób, które razem z nim zostały wcielone do [...] Brygady "[...]" jednak zostały one pominięte przez organy obu instancji. W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 217 § 1 kpa, organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. W myśl § 2 tegoż art. 217 kpa zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1/ urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2/ osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Ustawa z dnia 2 września 1994r. o dodatku i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionym w kopalniach węgla, kamieniołomach i zakładach wydobywania rud uranu (Dz.U. Nr 111 poz. 537), dla potwierdzenia rodzaju i zakresu wykonywania powyżej wymienionego przymusowego zatrudnienia wymaga formy zaświadczenia, wydanego przez wojskowego komendanta uzupełnień. Zaświadczania te, wydaje się na podstawie ewidencji wojskowej, a w razie jej braku - na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę innych dowodów oraz przeprowadzonego w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego, w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego (§1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 1994r. w sprawie organów wojskowych właściwych do wydawania zaświadczeń żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych oraz trybu postępowania przed tymi organami (Dz.U. 1994, Nr 136, poz. 707) Oznacza to, iż organ administracji przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Skarżący zasadnie podnosi, iż organ nie ustalił w sposób dokładny stanu faktycznego, jak również by wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 7 i 77 § 1 kpa). Stosownie do art. 75 § 1 kpa, w celu wyjaśnienia prawdy materialnej jako dowód w postępowaniu administracyjnym, które wprawdzie w zakresie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony, jednakże z uwagi na cytowane rozporządzenie, należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Dla potwierdzenia faktu przymusowego wcielenia do [...] Brygady "[...]" i przymusowego zatrudnienia w kopalni węgla, skarżący przedstawił oświadczenia osób, które razem z nim pracowały i zostały przymusowo wcielone do tej organizacji. Jeżeli więc organ rozpatrujący przedmiotową sprawę miał wątpliwości, co do wiarygodności tych osób i oświadczeń przez nie złożonych, mógł je wezwać i przesłuchać w charakterze świadków, stosując postanowienie art. 83 kpa. Mógł również przesłuchać skarżącego, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych pozostały nie wyjaśnione okoliczności , które miały być objęte tym zaświadczeniem. Ponadto cytowane powyżej rozporządzenie MON w § 1 ust. 2 daje uprawnienie organowi prowadzącemu postępowania, zasięgnięcia opinii właściwego stowarzyszenia zrzeszającego byłych żołnierzy górników. W aktach brakuje takiej opinii. Wojskowy Komendant Uzupełnień ograniczył postępowanie wyjaśniające tylko do uzyskania informacji z Państwowego Archiwum, pomijając całkowicie inne źródła wiedzy np. Centralnego Archiwum Wojskowego. Dopiero po przeprowadzeniu w sposób powyżej wskazany postępowania wyjaśniającego możliwe będzie wszechstronna i merytoryczna ocena materiału dowodowego sprawy i w konsekwencji wykazanie czy skarżący został wcielony do siódmej brygady "[...]" i przymusowo zatrudniony w kopalni węgla w okresie przez niego wskazanym. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) i w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) uchylono zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.