II SA/Lu 951/24
WyrokWSA w Lublinie2025-03-11
Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Grzegorz Grymuza, Maciej Gapski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, gdy wykonanie nałożonego obowiązku budowlanego zależy od wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ (Starostę Radzyńskiego w sprawie niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości), a zagadnienie to nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Wydanie decyzji merytorycznej w sprawie wykonania robót budowlanych byłoby przedwczesne do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (LWINB) utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie montażu rynien i rur spustowych. Zawieszenie nastąpiło do czasu zakończenia postępowania w Starostwie Powiatowym w sprawie niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, które było konieczne do wykonania nałożonych nakazem budowlanym robót. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., twierdząc, że zagadnienie wstępne nie zaistniało, a postępowanie w Starostwie zostało zakończone.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. T. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 24 października 2024 r., znak: ZOA-XIV.7721.24.2021 w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Zaskarżonym do sądu postanowieniem z dnia 24 października 2024 r. znak: ZOA-XIV.7721.24.21 Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej jako: LWINB lub organ odwoławczy) po rozpatrzeniu zażalenia P. T. (dalej jako: skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radzyniu Podlaskim (dalej jako: PINB) z dnia 5 lipca 2024 r., znak: PINB.5141.5.2021 w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie montażu rynien i rur spustowych, w taki sposób, aby wody opadowe z połaci dachu od strony działki nr ewid.[...], skierowane były w kierunku własnej działki, na teren nieutwardzony na budynku gospodarczym konstrukcji murowanej o wymiarach 5,46 m x 14,70 m (dawny budynek inwentarski), zlokalizowany na działce oznaczonej nr ewid.[...], położonej w m. Ż. R. Nr [...], gm. K., którego właścicielem jest p. A. i p. T. małż. K. do czasu zakończenia postępowania w Starostwie Powiatowym w Radzyniu Podlaskim, w sprawie niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości działki nr ewid.[...] w Ż. R. gm. K..
Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
LWINB decyzją ostateczną z dnia 21 lipca 2022 r., znak: ZOA-XIV.7721.24.2021 uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radzyniu Podlaskim z dnia 5 maja 2022 r., znak: PINB.5160.5.2021 i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego nakazał T. K. wykonanie w terminie do dnia 31 października 2022 r. robót budowlanych polegających na: montażu rynien i rur spustowych na budynku gospodarczym (dawny budynek inwentarski) o wymiarach 5,46 m x 14,70 m, zlokalizowanym na działce nr ewid.[...] położonej w m. Ż. R. gm. K., w taki sposób, aby wody opadowe z połaci dachu od strony działki nr ewid.[...] odprowadzone były w kierunku własnej działki na teren nieutwardzony w celu doprowadzenia ww. budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem.
Starosta Radzyński w dniu 7 lipca 2022 r. wydał decyzję Nr l/WT/2022, znak: AB.6742.1.2022, którą rozstrzygnął o niezbędności wejścia inwestora - T. K. na teren sąsiedniej nieruchomości - działki nr ewid.[...], celem wykonania robót budowlanych na działce nr ewid.[...] w m. Ż. R.. W ww. decyzji zostały określone granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania przez inwestora z sąsiedniej nieruchomości, a także okres korzystania. Rozpoczęcie korzystania zostało wyznaczone w pierwszym dniu roboczym, następującym po dniu, w którym ta decyzja stanie się ostateczna, a zakończenie przed upływem siódmego dnia roboczego od daty rozpoczęcia robót budowlanych. Określono też warunki zmian terminu wykonywania robót. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna z dniem 2 sierpnia 2022 r.
W dniu 3 sierpnia 2022 r. T. K. zawiadomił organ I instancji, iż P. T. nie chce wpuścić pracowników firmy, która ma wykonać roboty budowlane nakazane we wskazanej powyżej decyzji ostatecznej LWINB.
Pismem z dnia 24 kwietnia 2023 r. A. K. i T. K. zwrócili się do Starostwa Powiatowego o podjęcie czynności zmierzających do egzekucji obowiązków wynikających z decyzji Starosty Radzyńskiego z dnia 7 lipca 2022 r. Nr l/WT/2022 i odrębnym pismem z dnia 24 kwietnia 2023 r. wnieśli do PINB w Radzyniu Podlaskim o zawieszenie postępowania administracyjnego.
Pismem z dnia 10 maja 2023 r., znak: AB.1431.8.2023 oraz z dnia 18 maja 2023 r., znak: AB.3161.1.2023 Starosta Radzyński poinformował PINB w Radzyniu Podlaskim o przygotowywaniu dokumentów do wszczęcia postępowania egzekucyjnego zmierzającego do egzekucji obowiązków wynikających ze swojej decyzji Nr l/WT/2022 z dnia 7 lipca 2022 r. zaś w dniu 15 maja 2023 r. Starosta Radzyński skierował do P. T. upomnienie znak: AB.3161.1.2023.
W dniu 1 czerwca 2023 r. do PINB w Radzyniu Podlaskim wpłynęło pismo państwa A. i T. małż. K. z dnia 31 maja 2023 r., którzy poinformowali że działka nr ewid.[...] nie została udostępniona do dnia 31 maja 2023 r. w celu wykonania nałożonych obowiązków.
W opisanym stanie faktycznym PINB w Radzyniu Podlaskim postanowieniem z dnia 27 czerwca 2023 r., znak: PINB.5141.5.2021 zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie do czasu zakończenia postępowania w Starostwie Powiatowym w Radzyniu Podlaskim w sprawie wyegzekwowania niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości działki nr ewid.[...] w Ż. R. gmina K..
P. T. pismem z dnia 7 listopada 2023 r. zawiadomił PINB w Radzyniu Podlaskim, iż wykonuje obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego [...] wystawionego w dniu 5 czerwca 2023 r., polegający na udostępnieniu p. T. K. wejścia na jego działkę nr ewid.[...] celem wykonania robót budowlanych na działce nr ewid.[...] w m. Ż. R. i w związku z tym PINB w Radzyniu
Podlaskim pismem z dnia 14 grudnia 2023 r. wystąpił do Starostwa Powiatowego w Radzyniu Podlaskim Wydział Architektury i Budownictwa o przekazanie informacji w
zakresie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w sprawie niezbędności wejścia na sąsiednią działkę nr ewid.[...] W odpowiedzi na ww. pismo Starosta Radzyński wyjaśnił, iż wezwał P. T. do przedłożenia do dnia 13 grudnia 2023 r. dokumentów potwierdzających wykonanie obowiązku (pismo z dnia 6 grudnia 2023 r., znak: AB.3161.1.2023), a następnie w piśmie z dnia 13 lutego 2024 r., znak: AB.3161.1.2023 Starosta Radzyński poinformował, że obowiązek udostępnienia działki nr ewid.[...] przez P. T. został wykonany w zakresie określonym w decyzji Starosty Radzyńskiego z dnia 7 lipca 2022 r. Nr l/WT/2022, co spowodowało, że postanowieniem z dnia 24 stycznia 2024 r. umorzona została grzywna nałożona postanowieniem z dnia 24 października 2023 r., znak: AB.3161.1.2023, w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...], wystawionym w dniu 5 czerwca 2023 r. w egzekucji o charakterze niepieniężnym. Pismem z dnia 26 lutego 2024 r., znak: AB.3161.2.2023 Starosta Radzyński poinformował A. i T. małż. K. , iż w skutek wykonania przez P. T. obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającym na
udostępnieniu działki nr ewid.[...] zakończyło się postępowanie egzekucyjne w tej sprawie.
Postanowieniem Starosty Radzyńskiego z dnia 24 stycznia 2024 r., znak: AB.6742.1.2023 odmówiono uzupełnienia decyzji Nr l/WT/2022 z dnia 7 lipca 2022 r. rozstrzygającej o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości.
Wskazane wyżej okoliczności spowodowały, iż organ I instancji w dniu 12 marca 2024 r. wydał postanowienie znak: PINB.5141.5.2021, którym podjął z urzędu postępowanie administracyjne, zawieszone postanowieniem z dnia 27 czerwca 2023 r., znak: PINB.5141.5.2021, a następnie w dniu 18 kwietnia 2024 r. zostały przeprowadzone w niniejszej sprawie oględziny z ustaleń, których sporządzono protokół oględzin oraz dokumentację fotograficzną w trakcie, których stwierdzono m.in., że roboty budowlane wynikające z decyzji ostatecznej LWINB z dnia 21 lipca 2022 r., znak: ZOA-XIV.7721.24.2021 nie zostały wykonane.
W dniu 29 kwietnia 2024 r. do organu I instancji wpłynęło pismo A. i T. małż. K. informujące o skierowaniu pisma z dnia 22 kwietnia 2024 r. do P. T. w przedmiocie udostępnienia działki nr ewid.[...] celem wykonania prac, do których byli zobowiązani, a także o zamiarze wystąpienia do Starostwa Powiatowego w Radzyniu Podlaskim z wnioskiem o zezwolenie na wejście na teren działki nr ewid.[...], zaś przy piśmie z dnia 16 maja 2024 r. (data wpływu do PINB w Radzyniu Podlaskim w dniu 22 maja 2024 r.) została załączona kserokopia wniosku i jego potwierdzenia nadania w placówce Poczty Polskiej w dniu 16 maja 2024 r., skierowanego do Starostwa Powiatowego w Radzyniu Podlaskim, dotyczącego wydania decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości - działki nr ewid.[...] w m. Ż. R. oraz w piśmie tym został zawarta prośba o wstrzymanie wydania merytorycznej decyzji w niniejszej sprawie do dnia rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku.
Starosta Radzyński po rozpoznaniu wniosku A. i T. małż. K. dotyczącego wydania decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości -ww. działki nr ewid.[...], postanowieniem z dnia 13 czerwca 2024 r., znak: AB.6742.2.2024, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości - działki nr ewid.[...] celem wykonania robót budowlanych na działce nr ewid.[...], polegających na montażu rynien i rur spustowych zbierających wody opadowe z dachu budynku inwentarskiego z odprowadzeniem wód opadowych na teren własnej działki. Organ I instancji został poinformowany przez pełnomocnika stron, iż pismem z dnia 24 czerwca 2024 r. na ww. postanowienie zostało złożone zażalenie przez A. i T. małż. K. .
Wobec powyższego PINB w Radzyniu Podlaskim postanowieniem z dnia 5 lipca 2024 r., znak: PINB.5141.5.2021, wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie montażu rynien i rur spustowych, w taki sposób, aby wody opadowe z połaci dachu budynku gospodarczego konstrukcji murowanej o wymiarach 5,46 m x 14,70 m (dawny budynek inwentarski), zlokalizowanego na działce oznaczonej nr ewid.[...], położonej w m. Ż. R. Nr [...], gm. K., którego właścicielem jest A. i T. małż. K. od strony działki nr ewid.[...] skierowane były w kierunku własnej działki, na teren nieutwardzony do czasu zakończenia postępowania w Starostwie Powiatowym w R. P., w sprawie niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości działki nr ewid.[...] w Ż. R. gm. K..
Uzasadniając motywy wydania ww. postanowienia organ I instancji stwierdził, że prowadzone postępowanie przez Starostwo Powiatowe w Radzyniu Podlaskim umożliwi T. K. wykonanie robót budowlanych określonych w decyzji ostatecznej LWINB z dnia 21 lipca 2022 r., znak: ZOA-XIV.7721.24.2021, gdyż nie można ich wykonać w inny sposób niż wejście na teren działki sąsiedniej nr ewid.[...] Pełnomocnik państwa A. i T. małż. K. złożył zażalenie na postanowienie Starosty Radzyńskiego z dnia 13 czerwca 2024 r., znak: AB.6742.2.2024 odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wejścia na teren nieruchomości działki nr ewid.[...] celem wykonania robót budowlanych polegających na montażu rynien i rur spustowych, tak więc jest to przesłanka uzasadniająca zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Zażalenie na ww. postanowienie PINB w Radzyniu Podlaskim z dnia 5 lipca 2024 r., znak: PINB.5141.5.2021 złożył P. T.. W ww. zażaleniu wskazano na naruszenie przepisów art. 6, 7 i 8 k.p.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż w sprawie nie zaistniało zagadnienie wstępne bowiem postępowanie w Starostwie Powiatowym w Radzyniu Podlaskim w sprawie niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości zostało zakończone.
Wojewoda Lubelski w dniu 13 września 2024 r. wydał postanowienie znak: IF-VII.7840.5.16.2024.DSO, którym uchylił w całości ww. postanowienie Starosty Radzyńskiego z dnia 13 czerwca 2024 r., znak: AB.6742.2.2024 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W trakcie prowadzonego przez LWINB postępowania zażaleniowego zwrócono się pismem z dnia 10 października 2024 r., znak: ZOA-XIV.7721.24.2021 do Starostwa Powiatowego w Radzyniu Podlaskim Wydział Architektury i Budownictwa z prośbą o udzielenie informacji, czy mając na uwadze ww. postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia 13 września 2024 r., znak: IF-VII.7840.5.16.2024:DSO, uchylające w całości postanowienie Starosty Radzyńskiego z dnia 13 czerwca 2024 r., znak: AB.6742.2.2024 (o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości działka nr ewid.[...], celem wykonania robót budowlanych na działce nr ewid.[...]) i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zostało wszczęte przez Starostę Radzyńskiego postępowanie w ww. przedmiocie oraz czy wydana została decyzja administracyjna. W odpowiedzi na ww. pismo Starosta Radzyński pismem z dnia 14 października 2024 r., znak: AB.1431.28.2024 przekazał informację, iż ponownie prowadzi postępowanie administracyjne z wniosku A. K. i T. K., w sprawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości działki nr ewid.[...] celem wykonania robót budowlanych na działce nr [...] wynikających ze wskazanej powyżej decyzji LWINB z dnia 21 lipca 2022 r.
Utrzymując w mocy postanowienie PINB w Radzyniu Podlaskim z dnia 5 lipca 2024 r. organ odwoławczy powołał przepisy k.p.a. dotyczące zawieszenia postępowania administracyjnego w szczególności art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem LWINB w przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy do obligatoryjnego zawieszenia postępowania z urzędu. Organ ten podkreślił, że zawieszenie postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek, tj.:
1) postępowanie administracyjne musi być w toku,
2) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd,
3) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.
W ocenie organu odwoławczego wszystkie ww. przesłanki w niniejszej sprawie zostały spełnione, gdyż postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ i zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Zaistniała więc przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
LWINB stwierdził należy, że kwestia ostatecznego rozstrzygnięcia przez właściwy organ sprawy dotyczącej wejścia na teren sąsiedniej działki nr ewid.[...] w m. Ż. R. celem wykonania robót budowlanych na działce nr ewid.[...] polegających na montażu rynien i rur spustowych zbierających wody opadowe z dachu budynku gospodarczego (dawny budynek inwentarski), z odprowadzeniem wód opadowych na teren własnej działki z uwagi na wniosek A. i T. małż.. skierowany w tym przedmiocie do Starosty Radzyńskiego stanowi zagadnienie wstępne w przedmiotowej sprawie i jest zagadnieniem materialnoprawnym, będącym jednocześnie niezbędną przesłanką faktyczną wydania rozstrzygnięcia w sprawie będącej przedmiotem postępowania.
Organ odwoławczy zauważył, że decyzja ostateczna LWINB z dnia 21 lipca 2022 r., znak: ZOA-XIV.7721.24.2021 nakazująca T. K. wykonania w terminie do dnia 31 października 2022 r. robót budowlanych polegających na: montażu rynien i rur spustowych na budynku gospodarczym (dawny budynek inwentarski) o wymiarach 5,46 m x 14,70 m, zlokalizowanym na działce nr ewid.[...] położonej w m. Ż. R. gm. K., w taki sposób, aby wody opadowe z połaci dachu od strony działki nr ewid.[...] odprowadzone były w kierunku własnej działki na teren nieutwardzony w celu doprowadzenia ww. budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem została wydana w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Jak przewidują przepisy Prawa budowlanego po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza na podstawie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i następnym etapem jest wydanie decyzji administracyjnej kończącej postępowanie naprawcze prowadzone przez organ nadzoru budowlanego w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Wydanie na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego decyzji o stwierdzeniu wykonania obowiązku możliwe jest wyłącznie wówczas gdy organ I instancji potwierdzi w trakcie przeprowadzonych czynności dowodowych wykonanie przez zobowiązanego nałożonych na niego nakazów. W sytuacji, gdy inwestor nie może wykonać nałożonych na niego na podstawie przepisów m.in. przepisów art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązków z przyczyn od siebie niezależnych może skorzystać z dyspozycji art. 47 Prawa budowlanego. W takiej też sytuacji organ nadzoru budowlanego wstrzymuje się z podjęciem dalszych działań przewidzianych w art. 51 Prawa budowlanego, gdyż należy umożliwić stronie wywiązanie się z nałożonych obowiązków.
Jak wynika z treści art. 47 ust. 1 Prawa budowlanego - jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. Natomiast jak przewiduje art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego - w razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ administracji architektoniczno-budowlanej określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości.
Wskazać należy, że decyzja na podstawie art. 47 Prawa budowlanego o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości może być wydana także wtedy gdy niezbędność ta jest związana z wykonaniem robót budowlanych wynikających z decyzji organu nadzoru budowlanego, wydanych w trybie art. 51 Prawa budowlanego.
Z akt sprawy wynika, iż A. i T. małż. K. z uwagi na brak możliwości dojazdu pojazdem ze specjalistycznym sprzętem i materiałem oraz ustawienia rusztowania na działce nr ewid.[...] przy budynku usytuowanym na działce nr ewid.[...], celem wykonania nałożonych na T. K. obowiązków wynikających z ww. decyzji ostatecznej LWINB z dnia 21 lipca 2022 r. wobec nieudostępnienia działki nr ewid.[...], wystąpili pismem z dnia 22 kwietnia 2024 r. do P. T. z wnioskiem o umożliwienie wejścia na teren jego działki nr ewid.[...] i udostępnienia nieruchomości przez okres 21 dni. W piśmie tym wskazano również, iż stanowisko w ww. przedmiocie należy przedstawić w terminie 7 dni od otrzymania tego pisma. Jednocześnie o powyższych polubownych działaniach został poinformowany PINB w Radzyniu Podlaskim pismem z dnia 22 kwietnia 2024 r., w którym jednocześnie A. i T. małż. K. , wskazali, iż po upływie ww. 7 dni od odebrania przez P. T. ww. pisma zostanie złożony wniosek do Starostwa Powiatowego w Radzyniu Podlaskim o zezwolenie na wejście na teren działki nr ewid.[...], o czym zostanie poinformowany organ I instancji.
LWINB podkreślił, że zobowiązany skierował do Starosty Radzyńskiego wniosek o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości (druk PB-14), który został wysłany za pośrednictwem placówki Poczty Polskiej w dniu 16 maja 2024 r., a więc strona skorzystała z możliwości jaką przewiduje przepis art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego.
Z uwagi, iż postanowienie Starosty Radzyńskiego z dnia 13 czerwca 2024 r. znak: AB.6742.2.2024 (w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości - działki nr ewid.[...] celem wykonania robót budowlanych na działce nr ewid.[...]) zostało uchylone w całości postanowieniem Wojewody Lubelskiego z dnia 13 września 2024 r., znak: IF-VII.7840.5.16.2024.DO i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, Starosta [...] jest zobligowany do ponownego rozpatrzenia ww. wniosku A. i T. małż. K. z dniu 16 maja 2024 r. o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości - działki nr ewid.[...] Starosta Radzyńskiego obecnie prowadzi ponownie postępowanie administracyjne z wniosku A. K. i T. K., w sprawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości działki nr ewid.[...], celem wykonania robót budowlanych na działce nr ewid.[...] w m. Ż. R. wynikających z decyzji LWINB z 21 lipca 2022 r., a w sprawie tej brak jest ostatecznego rozstrzygnięcia, stąd w ocenie organu odwoławczego zaistniała przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Skargę na powyższe postanowienie złożył w dniu 12 grudnia 2024 r. za pośrednictwem operatora pocztowego P. T. zarzucając postanowieniu LWINB naruszenie:
- art. 7, 11, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnianiu postanowienia (art. 107 § 3 i art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 140 i art. 144 k.p.a.), w szczególności nie wyjaśnienia, na czym polegać ma wpływ ewentualnego rozstrzygnięcia Starostwa Powiatowego w Radzyniu Podlaskim na postępowanie w sprawie przymuszenia do wykonania obowiązku, pomimo wyznaczenia terminu do jego wykonania, z którego T. K. i A. K. się nie wywiązali ze swojej winy;
- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że orzeczenie Starostwa Powiatowego w Radzyniu Podlaskim jest niezbędną przesłanką faktyczną wydania rozstrzygnięcia w sprawie będącej przedmiotem podstępowania, podczas gdy postępowanie takie było już prowadzone, a P. T. udostępnił swoją nieruchomość celem wykonania przez A. i T. K. nałożonego na nich obowiązku, z czego uczestnicy nie skorzystali.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie postanowień organów obu instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty świadczące, zdaniem skarżącego, o zasadności złożonego środka zaskarżenia.
W odpowiedzi na skargę LWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 934 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane bez naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie został przez organy, wbrew zarzutom skargi, naruszony art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowił podstawę zawieszenia postępowania. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organ odwoławczy przeprowadził prawidłowo postępowanie wyjaśniające, ustalił istotne dla sprawy okoliczności, które pozwoliły na wydanie prawidłowego orzeczenia. Dlatego niezasadne są również zarzuty naruszenia art. 7, 11, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. stawiane w skardze.
Odnosząc się do problemu zawieszenia postępowania - zastosowania przez organy nadzoru budowlanego obu instancji z urzędu w sprawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. – należy jednoznacznie stwierdzić, że działanie organów było prawidłowe. Zgodnie z powołanym przepisem organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Za zagadnienie wstępnie w sprawie wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (aktualnie tj.: Dz. U. z 2025 r. poz. 418, dalej jako: pr. bud.), związanego z realizacją obowiązku nałożonego na T. K. na podstawie opisanej powyżej decyzji LWINB z dnia 21 lipca 2022 r. należy bowiem uznać sprawę dotyczącą rozstrzygnięcia przez Starostę Radzyńskiego niezbędności wejścia przez T. K. na teren działki sąsiedniej nr [...] znajdującej się w Ż. R. w gminie K. należącej do P. T.. Do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia tego zagadnienia na podstawie art. 47 ust. 2 pr. bud. wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 pr. bud. należy uznać za przedwczesne.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest zasadniczo jednolite stanowisko, że art. 47 ust. 2 pr. bud. może być stosowany również w celu realizacji obowiązków związanych z legalizacją samowoli budowlanej lub koniecznością wykonania robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 pr. bud. w ramach postępowania naprawczego. Zdaniem NSA celem wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej i do budynku może być jedynie wykonanie prac przygotowawczych oraz robót budowlanych, przy czym, pod pojęciem robót budowlanych można rozumieć nie tylko roboty określone w pozwoleniu na budowę lub w zgłoszeniu, ale także roboty, które muszą być wykonane przez inwestora w procedurze naprawczej. (zob. wyrok NSA z 30.03.2022 r., II OSK 791/21, LEX nr 3349381, wyrok NSA z 9.11.2023 r., II OSK 350/21, LEX nr 3632173).
Z przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego wynika, że wykonanie decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 pr. bud. – orzeczenie LWINB z dnia 21 lipca 2022 r. znak: ZOA-XIV.7721.24.2021 nakazujące T. K. wykonanie robót budowlanych polegających na: montażu rynien i rur spustowych, w taki sposób, aby wody opadowe z połaci dachu od strony działki nr ewid.[...], skierowane były w kierunku własnej działki, na teren nieutwardzony na budynku gospodarczym konstrukcji murowanej o wymiarach 5,46 m x 14,70 m (dawny budynek inwentarski), zlokalizowanym na działce oznaczonej nr ewid.[...], położonej w m. Z. R. Nr [...], gm. K., którego właścicielem jest A. K. i T. K. – zależy od wydania decyzji przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w sprawie niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości należącej do skarżącego (działka nr [...]). W sprawie zawieszenia nie jest istotne, czy to T. K. odpowiada za brak wykonania obowiązków określonych w decyzji z dnia 21 lipca 2022 r., czy też to działania jego sąsiada P. T. uniemożliwiły realizację postanowień tej decyzji. Kwestia ta pozostaje poza zakresem rozstrzygnięcia w sprawie zawieszenia postępowania administracyjnego.
Zdaniem Sądu pomiędzy wydaniem rozstrzygnięcia na podstawie art. 47 ust. 2 pr. bud., a decyzją z art. 51 ust. 3 pr. bud. zaktualizował się związek, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Innymi słowy do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Starostę Radzyńskiego zasadnym było zawieszenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radzyniu Podlaskim. Fakt, że upłynęła już data realizacji obowiązków wynikających z dnia 21 lipca 2022 r. LWINB nie stanowi przeszkody do zawieszenia postępowania. Z akt postępowania wynika bowiem, że T. K. podejmował aktywne działania w sprawie realizacji obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 pr. bud., a trudności w jej realizacji spowodowały konieczność wszczęcia dodatkowego postępowania określonego w art. 47 ust. 2 pr. bud. Sąd zauważa również, że w sprawie realizacji decyzji z dnia 21 lipca 2022 r. oraz wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust. 3 pr. bud. było w okresie wcześniejszym zawieszone postępowanie (co opisano w części wstępnej uzasadnienia), co również wpłynęło na przedłużenie terminu realizacji obowiązku naprawczego określonego w tej decyzji.
Konkludując należy podkreślić, że pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" w świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. rozumie się kwestię materialnoprawną, zagadnienie prawne (prejudycjalne), którego uprzednie rozstrzygnięcie warunkuje wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie administracyjnej, a którego organ administracji nie może rozstrzygnąć w ramach własnych kompetencji. Innymi słowy, zagadnienie wstępne musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej. (por. wyrok NSA z 28.06.2024 r., I OSK 719/21, LEX nr 3760047). Zdaniem tut. Sądu, jak już wskazano, tego typu zależność zachodzi pomiędzy postępowaniem prowadzonym na podstawie art. 51 ust. 3 pr. bud. prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego, a postępowaniem z art. 47 ust. 2 pr. bud. prowadzonym przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Dlatego też zasadne było zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło