II SA/Lu 952/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2007 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..]., Nr [..] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej; w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a odmówić M. K. przyznania prawa pomocy. W dniu 19 października 2007 r. M. K. złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W formularzu PPF skarżąca wykazała, że posiada drewniany dom o powierzchni 20 m² (5m x 4m) oraz 7 ha gruntów rolnych, w tym 4 ha gruntów ornych. Wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz ze swoją pełnoletnią córką A. K. i utrzymuje się z emerytury, która wynosi brutto 522 zł oraz renty rodzinnej córki w kwocie 522 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podkreśliła, że jest osobą chorą, po ciężkiej operacji. Poza tym wskazała, iż ponosi koszty związane z kształceniem córki na studiach wyższych w [..] (dojazdy, stancja) i wydatki związane z uprawą roli. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Skarżąca zwróciła się do sądu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 cyt. ustawy). Zgodnie z art. 246 ( 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nadmienić również należy, iż o możliwości uczestniczenia w kosztach postępowania decyduje, prócz bieżących dochodów, majątek posiadany przez stronę wnoszącą o przyznanie prawa pomocy. Co do zasady instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obwarowana przesłanką braku realnej możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, podlega ścisłej interpretacji, co oznacza stosowanie owej instytucji w sytuacjach wyjątkowych, szczególnie trudnych. Warunkiem zwolnienia od kosztów sądowych jest z jednej strony wykazanie, że na stronie ciąży obowiązek uiszczenia konkretnych opłat sądowych, a z drugiej, że nie może ich uiścić bez uszczerbku dla siebie i swej rodziny (postanowienie SN z dnia 28 stycznia 1981 r., IV PZ 5/81). W niniejszej sprawie wniosek skarżącej z 19 października 2007 r. nie zawiera podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z zasady ponoszenia kosztów w postępowaniu sądowoadministarcyjnym wynika, iż prawo pomocy może być przyznane w takim zakresie, w jakim strona nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania. Mając na uwadze sytuację finansową wykazaną we wniosku, stwierdzić należy, że sytuacja finansowa i majątkowa skarżącej jest stabilna i nie uległa znaczącej zmianie od dnia 8 lutego 2007 r., tj. dnia wydania w niniejszej sprawie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie sygn. akt. II SA/Lu 952/05 odmawiającego M. K. przyznania prawa pomocy. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w postępowaniu sądowym wynika, iż skarżąca zamieszkuje w drewnianym domu mieszkalnym o powierzchni ok. 20 m2 i prowadzi gospodarstwo domowe z pełnoletnią córką. M. K. posiada także gospodarstwo rolne o powierzchni około 7 ha fizycznych, w tym 4 ha gruntów ornych. Utrzymuje się z emerytury w kwocie 522 zł brutto, renty rodzinnej córki A. K. w kwocie 522 zł oraz dochodów otrzymywanych z gospodarstwa rolnego. Stwierdzić zatem należy, że osiągany przez skarżącą stały, comiesięczny dochód oraz jej stan majątkowy, przy uwzględnieniu wydatków, między innymi opłat związanych ze studiami córki – pozwalają na poniesienie przez nią na tym etapie sprawy pełnych kosztów postępowania sądowego. Z tych względów wobec braku przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.