IV PZ 5/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Knap.Sędziowie SN: E. Jachczyk, M. Rafacz-Krzyżanowska.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 1981 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu Wewnętrznego Oddział Obrotu Ubiorami w P. przeciwko A.N. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanej na postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 26 listopada 1980 r., sygn. akt (...), postanawiaoddalić zażalenie.Uzasadnienie faktycznePowodowe Przedsiębiorstwo domagało się zasądzenia od pozwanej kwoty 194.253 zł.W odpowiedzi na pozew pełnomocnik pozwanej zgłosił wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, ponieważ nie jest ona w stanie ich pokryć.Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 26 listopada 1980 r. oddalił wniosek, ponieważ z akt sprawy nie wynika, aby pozwana była zobowiązana do pokrycia jakichkolwiek opłat sądowych.Postanowienie to zaskarżył pełnomocnik pozwanej, domagając się jego zmiany i zwolnienia pozwanej w całości od kosztów sądowych.Sąd Najwyższy uznał zażalenie za nieuzasadnione.Wbrew stanowisku skarżącego warunkiem zwolnienia od kosztów sądowych jest z jednej strony wykazanie, że na stronie ciąży obowiązek uiszczenia konkretnych opłat sądowych, a z drugiej, że nie może ich uiścić bez uszczerbku dla siebie i swej rodziny (art. 113 § 1 k.p.c.). Skarżąca przyznaje okoliczność, że dotychczas na pozwanym nie ciąży obowiązek uiszczenia jakichkolwiek opłat sądowych. O ile, jak podnosi skarżący, zajdzie konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, a Sąd zobowiąże pozwaną do wpłacenia zaliczki na koszty biegłego, to pozwana będzie mogła zgłosić ponowny wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, jeśli zaliczki tej nie będzie mogła uiścić. Podobnie w razie wydania przez Sąd niekorzystnego dla pozwanej wyroku oraz zaskarżenia tego wyroku rewizją, pozwana będzie mogła zgłosić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.W obecnym stanie sprawy zwolnienie od kosztów sądowych jest przedwczesne i z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.