IV CZ 126/59

PostanowienieIzba Cywilna1959-12-22

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane po uiszczeniu wpisu od pozwu może skutkować zwrotem tego wpisu?

Ratio decidendi

Zwolnienie od kosztów sądowych nie ma mocy wstecznej. Oznacza to, że nie można domagać się zwrotu kosztów sądowych, które zostały uiszczone przed datą wydania postanowienia o zwolnieniu. W związku z tym, jeśli powód uiścił wpis od pozwu przed uzyskaniem zwolnienia od kosztów sądowych, nie przysługuje mu zwrot tej opłaty.

Stan faktyczny

Powód wniósł pozew o rozwód w 1954 r. i uiścił wpis. W 1955 r. wniósł rewizję i uzyskał zwolnienie od kosztów sądowych w 1957 r. W 1959 r. powód wystąpił o zwrot wpisu od pozwu, argumentując, że został zwolniony od kosztów. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek, wskazując, że wpis został uiszczony przed uzyskaniem zwolnienia.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Piekarski (sprawozdawca). Sędziowie: B. Łubkowski, W. Formański.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stanisława B. przeciwko Kamilli B. o rozwód, po rozpoznaniu zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 29 sierpnia 1959 r.,zażalenie oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód w 1954 r. wniósł pozew o rozwód i uiścił następnie 400 zł wpisu. W 1955 r. powód wniósł rewizję od wyroku orzekającego rozwód z jego winy i został wezwany do uiszczenia wpisu od rewizji. Wówczas wystąpił on o przyznanie mu zwolnienia od kosztów sądowych i uzyskał to zwolnienie na podstawie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 września 1957 r.W 1959 r. powód wniósł o zwrócenie mu 400 zł uiszczonego wpisu od powództwa. Sąd Wojewódzki wniosek oddalił, gdyż powód uiścił wpis przed uzyskaniem zwolnienia od kosztów sadowych. Powód w zażaleniu niesłusznie twierdzi, iż odmowa zwrotu wpisu jest niezgodna z wyżej cytowanym postanowieniem Sądu Najwyższego zwalniającym powoda od kosztów sądowych.Wbrew odmiennej ocenie powoda zwolnienie od kosztów sądowych nie ma mocy wstecznej i z tej przyczyny należało zażalenie oddalić jako nieuzasadnione.

Powiązane orzeczenia

IV CZ 95/59 1959-08-13Czy zwolnienie od kosztów sądowych odnosi skutek wstecz do momentu uiszczenia opłaty, jeśli wniosek o zwolnienie został złożony po terminie płatności?
IV PZ 5/81 1981-01-28Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może być uwzględniony, jeśli strona nie jest jeszcze zobowiązana do uiszczenia żadnych opłat sądowych?
II CZ 77/63 1963-10-08Czy można cofnąć zwolnienie od kosztów sądowych po prawomocnym zakończeniu sprawy?
I CZ 27/60 1960-05-14Czy zwolnienie od kosztów sądowych przy wniesieniu powództwa głównego rozciąga się na powództwo wzajemne oraz na środek prawny od orzeczenia o kosztach?
III CZP 133/13 2014-03-27Czy w przypadku zwrotu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, złożonego przez stronę reprezentowaną przez radcę prawnego po wezwaniu do uiszczenia opłaty od sprzeciwu od wyroku zaocznego, sprzeciw podlega odrzuceniu?

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.