II SA/Lu 955/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia ...Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania K. S. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ... nakazującą – na podstawie art. 48 Prawa budowlanego – K. S. dokonanie rozbiórki zbiornika na ścieki sanitarne z chłodni mleka, usytuowanego na działce nr ... położonej w miejscowości C. gmina W. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Organ ustalił, że K. S. wybudował w latach 2004 – 2005 na przedmiotowej działce zbiornik na ścieki sanitarne bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zbiornik został wykonany z dwóch kręgów betonowych o średnicy 0,94 m i głębokości ok. 2 m, obecnie przykryty jest pokrywą o średnicy ok. 1m, przy czym w pokrywie znajduje się właz do wybierania nieczystości o średnicy 0, 40 m. Zbiornik usytuowany jest w odległości ok. 0,10 m od granicy działki sąsiedniej nr .., będącej własnością J. M. Organ I instancji wskazał, że ze względu na usytuowanie przedmiotowego zbiornika zbyt blisko granicy tj. z naruszeniem § 36 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który wymaga zachowania min. 2 m od granicy - nie jest możliwe zalegalizowanie zbiornika, dlatego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego organ orzekł nakaz jego rozbiórki. Organ odwoławczy nie podzielił tego rozstrzygnięcia wskazując, że organ I instancji nie rozważył zastosowania § 36 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, który stanowi, że kryte zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe oraz doły ustępowe mogą być usytuowane w odległości mniejszej niż 2 m od granicy, w tym także przy granicy działek, jeżeli sąsiadują z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej (...). Organ odwoławczy stwierdził mianowicie, że z akt sprawy wynika, iż na działce sąsiedniej nr ..., należącej do J. M., znajdują się podobne urządzenia tj. zbiornik na gnojowicę oraz płyta gnojowa. Z tego względu, zdaniem organu odwoławczego należało dokładnie ustalić czy przedmiotowy zbiornik na ścieki narusza obowiązujące przepisy techniczne i ewentualnie wszcząć procedurę legalizacyjną, tym bardziej, że przedmiotowy zbiornik nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. z dnia 19 marca 2004r., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy W. Organ odwoławczy wskazał, że nakazanie rozbiórki zbiornika na ścieki bez przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego było w tej sytuacji co najmniej przedwczesne, dlatego należało uchylić decyzję organu I instancji i przekazać mu sprawę do ponownego rozpoznania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł J. M., domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Skarżący podniósł, że nie ma podstaw do zalegalizowania przedmiotowego zbiornika, gdyż znajdujący się na jego działce zbiornik na gnojowicę usytuowany jest w odległości "ponad 2 m od miejsca przedmiotowego zbiornika na ścieki"; poza tym przedmiotowy zbiornik na ścieki zalewa jego działkę, co utrudnia skarżącemu korzystanie z niej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę orzeczeń organów administracyjnych wyłącznie w zakresie ich zgodności z prawem (legalności). Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Podstawą jej wydania był przepis art. 138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Obowiązkiem organu odwoławczego jest zatem wydanie decyzji kasatoryjnej w każdym przypadku, gdy organ ten poweźmie wątpliwości co do ustalonego stanu faktycznego, a jednocześnie stwierdzi, że w sprawie mogą mieć zastosowanie inne, niż przyjęte przez organ I instancji, przepisy prawa materialnego (por. wyrok WSA z dnia 23 kwietnia 2007r., IV SA/Wa 74/07). Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie - postępowanie dotyczy bowiem zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, a więc samowolnie - zbiornika na ścieki na działce nr ..., należącej do K. S. Postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej obejmuje szereg czynności procesowych, w tym zasadniczo również etap legalizacyjny. Ustalenie stanu faktycznego w takim postępowaniu nie ogranicza się zatem wyłącznie do charakterystyki obiektu, ale wymaga jego oceny w zakresie zgodności z planem miejscowym (warunkami zabudowy) czy innymi przepisami, co z kolei wymaga podjęcia przez organ dodatkowych czynności procesowych (żądanie projektu zamiennego, wymaganych zgód i opinii), a także ustalenia opłaty legalizacyjnej. Stwierdzenie przez organ odwoławczy braków w zakresie ustaleń faktycznych, uniemożliwiających jednoznaczną ocenę czy dany obiekt może być zalegalizowany - wymaga więc uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania. O ile bowiem organ odwoławczy może w niewielkim zakresie przeprowadzić samodzielnie postępowanie uzupełniające na podstawie art. 136 kpa, o tyle nie może on prowadzić postępowania legalizacyjnego z pominięciem organu I instancji. W niniejszej sprawie - jak wskazał Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - organ I instancji nie rozważył zastosowania § 36 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), który stanowi, że kryte zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe oraz doły ustępowe mogą być sytuowane w odległości mniejszej niż 2 m od granicy, w tym także przy granicy działek, jeżeli sąsiadują z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej, pod warunkiem zachowania odległości określonych w § 31 i § 36, a więc odległości od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i od studni dostarczającej wodę. W sprawie nie zostało ustalone dokładnie jakie urządzenia podobne do przedmiotowego zbiornika na ścieki znajdują się na działce sąsiedniej, jakie są odległości tego zbiornika od studni czy pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, brak jest również niezbędnej dokumentacji projektowej pozwalającej stwierdzić czy przedmiotowy zbiornik spełnia wymagania techniczne – ustalenia takie wymagają zatem przeprowadzenia dodatkowych oględzin na działce nr ... należącej do J. M. i wykonania niezbędnych pomiarów, a także dodatkowych czynności procesowych, niezbędnych do ewentualnej legalizacji budowy, których dokonuje – jak wskazano – organ I instancji. Z powyższych względów należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa nie narusza obowiązujących przepisów, a skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.).