II SA/Lu 975/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Czaja (spr.), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004 r sprawy ze skargi P. W. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały Rady Miejskiej o przekształceniu Szkoły Podstawowej w S. oddala skargę. Uchwałą nr [...] z dnia [...] Rada Miejska, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 13, poz. 74 z 1996 r. z późn. zm.) i art. 59 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 7.09.1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 67, poz. 327 z 1996 r. z późn. zm.), po uzyskaniu pozytywnej opinii Kuratora Oświaty, dokonała następujących zmian w uchwale Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej w S. 1. W § 1 uchwały wyrazy: "w 6-klasową Szkołę Podstawową w S. o strukturze organizacyjnej klas IV-VI" zastępuje się wyrazami: "w 6-klasową Szkołę Podstawową w S. o strukturze organizacyjnej klas I-VI" 2. W § 3 uchwały wyrazy "w budynku szkoły" zastępuje się wyrazami "w Szkole Podstawowej". Zgodnie z § 4 tej uchwały weszła ona w życie z dniem podjęcia, tj. z dniem [...]. Skargę na powyższą uchwałę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył P. W. Skarżący zarzuca uchwale rażące naruszenie obowiązującego prawa wynikające ze sprzeczności powyższej uchwały z wcześniejszą uchwałą z dnia [...] Nr [...] i [...]. W dalszej części uzasadnienia skargi, skarżący podniósł, że organ prowadzący szkoły obowiązany jest, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia zawiadomić rodziców uczniów oraz właściwego kuratora oświaty o zamiarze i przyczynach likwidacji (przekształcenia). Według skarżącego, data [...] marca jest z natury rzeczy terminem niezgodnym z obowiązującym prawem, ponieważ tylko do końca lutego danego roku można podejmować uchwały w sprawie likwidacji szkół. Skarżący podnosi również, że uchwała Nr [...] z [...] zmienia wszystkie przepisy merytoryczne uchwały z [...] Nr [...] z mocą wsteczną, co jest nie dopuszczalne, ponieważ prawo nie działa wstecz. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o odrzucenie lub o oddalenie skargi P. W. W uzasadnieniu Rada Miejska podnosi, że skarżący nie posiada legitymacji uprawniającej do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Pełnienie funkcji sołtysa wsi nie obejmuje uprawnienia do zaskarżania uchwały Rady, ponieważ jednostki pomocnicze gminy nie mają legitymacji do wniesienia skargi (postanowienie NSA z 16.05.1995 r. w sprawie IV SA 71/95 - Wspólnota 1995/51-51/25. Ponadto Rada Miejska podniosła, że zaskarżenie uchwały w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym może nastąpić jedynie w imieniu własnym lub grupy mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. W niniejszej sprawie skarżący nie działa w imieniu własnym, ale jako sołtys w imieniu sołectwa, nie występuje również w imieniu mieszkańców (brak ich zgody - art. 101 ust. 2a). Rada Miejska podniosła również, że uchwała, której legalność kwestionuje skarżący nie narusza jego interesu prawnego lub uprawnienia, ponieważ zarzutu tego skarżący nie podnosi. Zarzut podważający legalność uchwały nie jest przesłanką uzasadniającą złożenie skargi. Zgodnie z treścią art. 101 ustawy samorządowej, skarżący winien wskazać w skardze, że podjęta uchwała naruszyła jego interes prawny lub uprawnienia polegającego na istnieniu związku między jej treścią a własną, indywidualną sytuacją prawną. Związek taki winien powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. W treści skargi nie zostały przytoczone żadne okoliczności, które potwierdziłyby istnienie takiego związku. Wręcz przeciwnie, skarżący zarzuca podjętej uchwale naruszenie prawa, przy czym nie wskazuje, że naruszenie to ma charakter ingerencji w jego indywidualny interes prawny. Trybu zaskarżania uchwał przewidzianego w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie można traktować jako podstawy zaskarżenia uchwał organu gminy przez każdego, kto subiektywnie uznaje uchwałę za podjętą z naruszenia prawa. Uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis, tak więc ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi. Ocena legalności uchwał organów gminy należy do uprawnień organów nadzoru stosownie do art. 91 i 93 cyt. wyżej ustawy, a także przysługuje prokuratorowi i Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owego uprawnienia kontrolnego, sąd administracyjny władny jest wyeliminować z obrotu prawnego sprzeczną z prawem uchwałę organu gminy, w trybie określonym w przepisie art. 101 ust. 1 z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Mając na uwadze treść tego przepisu oraz zarzuty zawarte w odpowiedzi na skargę, rzeczą sądu administracyjnego było rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności istnienia po stronie skarżącego legitymacji czynnej do wniesienia skargi. W świetle cyt. przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest oczywiste, że kwestia legitymacji do wniesienia skargi została przez ustawodawcę wyraźnie określona w tym właśnie przepisie. Obowiązkiem skarżącego, w celu uzasadnienia istnienia legitymacji czynnej, było więc wykazanie naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia, polegającego na istnieniu związku między zaskarżoną uchwałą Rady Miejskiej, a własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego. Obowiązku tego skarżący nie wypełnił. Ma to istotne znaczenie w sprawie, gdyż przewidziane w art. 101 cyt. ustawy prawo do uruchomienia procedury kontrolnej uchwały organu gminy w omawianym trybie, przysługuje jedynie temu, kto wykaże, że zaskarżonym rozstrzygnięciem został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie. Podkreślić trzeba, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zawsze norma prawna ogólna, albo jednostkowa i konkretna norma prawa materialnego, a więc interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego. Interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego. Ten ostatni występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, nie może jednak wykazać naruszenia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, dotyczącego jego sytuacji prawnej. Taka sytuacja dotyczy skarżącego. Jakkolwiek jest on zapewne zainteresowany - jako mieszkaniec Gminy - w prawidłowym unormowaniu organizacji kształcenia na terenie Gminy, a w szczególności w miejscowości S., to jednak kwestia organizacji kształcenia należy do kompetencji organu prowadzącego szkołę, którym w przypadku Szkoły Podstawowej w S. jest Gmina. Gmina - jako jednostka samorządu terytorialnego - wykonuje bowiem własne zadanie oświatowe w rozumieniu przepisu art. 5 i 5a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996r., nr z 19a ustawyzadanie oświatowe w rozumieniu przepisu art.nu prowadzącego szkołę, którym w przypadku Szkoły Podstawoewj w Starej67, poz. 329 ze zm), co w szczególności oznacza, że obowiązkiem właściwej gminy jest takie ukształtowanie i zorganizowanie sieci publicznych szkół podstawowych, aby była zapewniona wszystkim uczniom możliwość pobierania nauki w zakresie obowiązku szkolnego, ustalonego w cyt. ustawie o systemie oświaty (art. 17 ust. 1). W tym zakresie gmina wyposażona została w ustawowe kompetencje zarówno do zakładania jak i likwidowania szkoły publicznej, zgodnie z wymogami i w trybie określonym w przepisie art. 58 i 59 cyt. ustawy o systemie oświaty. W szczególności decyzja o likwidacji lub przekształceniu szkoły publicznej wymaga zachowania wymogów określonych w przepisie art. 59 cyt. ustawy, w tym niezbędne jest uzyskanie pozytywnej opinii kuratora oświaty, która ma charakter rozstrzygnięcia celowego i może znajdować uzasadnienie w racjach i w przesłankach zawartych w prawie materialnym. Opinia ta pod tym względem podlega kontroli sądowej, co oznacza tym samym, że muszą istnieć jej prawne kryteria (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 maja 2002r, K 29/00; opub. w OTK-A 2002/3/30). W świetle powyższego stwierdzić należy, że skoro skarżący - reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - nie wykazał, iż na skutek podjęcia przez Radę Miejską uchwały nr [...] z dnia [...] doszło do naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ust. 1 z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, to okoliczność ta przesądza o bezzasadności skargi, co skutkuje jej oddaleniem. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.