II SA/Lu 977/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania administracyjnego w sprawie o przywrócenie uprawnień kombatanckich oddala skargę. II SA/Lu 977/06 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...]. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] umarzającą wznowione postanowieniem z dnia [...]. postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...]. o uchyleniu decyzji z dnia [...]. i umorzeniu postępowania prowadzonego przez Kierownika w pierwszej instancji w trybie art. 154 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu wyjaśnił, iż postanowieniem z dnia [...]. organ ten wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją własną z dnia [...] o uchyleniu decyzji z dnia [...]. i umorzeniu postępowania prowadzonego w pierwszej instancji w trybie art. 154 k.p.a. Organ ten decyzją z dnia [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...]. i decyzji ją poprzedzającej z dnia [...]. o odmowie przywrócenia uprawnień kombatanckich. Rozstrzygnięcia te J. W. zaskarżył do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt [...] uchylił decyzję z dnia [...] i decyzję ją poprzedzającą z dnia [...]. Sąd wskazał, że organ orzekający nie wydał decyzji kończącej postępowanie wznowieniowe, odnoszące się do decyzji z dnia [...]. Zaskarżoną decyzją organ odmówił uchylenia nieobjętej postępowaniem wznowieniowym decyzji z dnia [...]. o odmowie przywrócenia uprawnień kombatanckich. Tymczasem postępowanie wznowieniowe odnosiło się do sprawy zakończonej decyzją z dnia [...]., zatem to do tej właśnie decyzji, a nie innej powinna odnosić się decyzja kończąca postępowanie wznowieniowe. Ponownie rozpatrując sprawę, Kierownik Urzędu powołaną wyżej decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]. o umorzeniu postępowania wznowionego postanowieniem z dnia [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Organ orzekający zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym w treści uzasadnienia powołanego wyżej wyroku i wyjaśnił , że strona wnosiła o wznowienie postępowania, a nie o zmianę decyzji w trybie art. 154 k.p.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że wnioskodawca w piśmie z dnia 23 lutego 2004 r. wyraźnie wskazał, iż wnosi o wznowienie postępowania w trybie art. 145 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją organu administracji o odmowie przywrócenia uprawnień kombatanckich z uwagi na ujawnienie nowych faktów i dowodów. Ponadto organ podkreślił, iż wniosek J. W. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie odmowy przywrócenia uprawnień kombatanckich zostanie rozpoznany niezwłocznie, w celu zbadania podstaw do wzruszenia decyzji z dnia [...] r., utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] r. o odmowie przywrócenia uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu wyjaśnił także, iż dopiero decyzja wydana na skutek wznowienia postępowania co do decyzji o odmowie przywrócenia uprawnień kombatanckich rozstrzygać będzie merytorycznie w przedmiocie żądania strony. Od decyzji tej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł J. W., domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy w myśl art. 145 k.p.a. Skarżący podniósł, że wszystkie akta potwierdzające jego działania w latach 1939-1945 znajdują się w Archiwum [...] w W., przy ulicy N. oraz w Instytucie Pamięci Narodowej, gdzie Kierownik Urzędu winien szukać dokumentów potwierdzających działalność kombatanckiej skarżącego. Do skargi J. W.załączył pismo (bez daty) Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych Koło Miejskie w P., skierowane do Kierownika Urzędu. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] zaskarżona do Sądu, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Kierownika z dnia [...]. dotyczą jedynie postępowania prowadzonego w trybie art. 154 k.p.a., nie rozstrzygają natomiast kwestii wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 18 maja 1999 r., odmawiającą przywrócenia skarżącemu uprawnień kombatanckich. Zarzuty skargi dotyczące wznowienia postępowania w sprawie przywrócenia uprawnień kombatanckich są w tej sytuacji całkowicie nieuzasadnione. Podkreślić również należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola sądowa polega więc na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne, co do zasady, nie mogą zastępować organu administracji publicznej i wydawać końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Z tego względu nie może być w sprawie niniejszej uwzględniony wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie, w myśl art. 145 k.p.a., sprawy o przywrócenie uprawnień kombatanckich. Zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję o umorzeniu wznowionego postępowania, prowadzonego na podstawie art. 154 k.p.a. w stosunku do ostatecznej decyzji o odmowie przywrócenia skarżącemu uprawnień kombatanckich. Wyjaśnić należy, że kodeks postępowania administracyjnego przewiduje kilka różnych trybów postępowania, zmierzających do weryfikacji decyzji ostatecznych, w szczególności postępowanie w sprawie wznowienia postępowania (art. 145 k.p.a.) i postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa (art. 154 k.p.a.). Są to dwa odrębne postępowania, oparte na różnych podstawach. Tryby te nie mogą być stosowane zamiennie, różny jest bowiem cel każdego z postępowań (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, "Wydawnictwo C. H. Beck", Warszawa 2006, s. 631; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA 286/99, LEX nr 55756). Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania umożliwia ponowne rozpoznanie sprawy i uchylenie decyzji z powodu wystąpienia jednej z okoliczności, wskazanych w przepisie art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a., m.in. w sytuacji, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, natomiast postępowanie prowadzone w trybie art. 154 k.p.a., ogranicza się do zbadania, czy interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. W postępowaniu tym nie dochodzi do ponownego rozpoznania sprawy już rozstrzygniętej decyzją ostateczną, w szczególności zaś nie prowadzi się postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia na nowo stanu faktycznego sprawy. Odróżnienie obu tych trybów postępowania jest szczególnie istotne w sprawie niniejszej. Przypomnieć bowiem należy, że w sprawie uprawnień kombatanckich skarżącego wydana została decyzja ostateczna, odmawiająca przywrócenia skarżącemu uprawnień kombatanckich (decyzja z dnia [...]., utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...].). W stosunku do decyzji tej wszczęte zostało do tej pory jedynie postępowanie w trybie art. 154 k.p.a., nie było natomiast prowadzone postępowanie w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 k.p.a. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. zakończone zostało decyzją ostateczną z dnia [...]., umarzającą postępowanie. Wszczęte następnie postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczyło tylko i wyłącznie tej ostatniej decyzji, czyli w istocie dotyczyło postępowania w trybie art. 154 k.p.a. Uchylenie przez Sąd decyzji wydanych w tym postępowaniu (sprawa o sygnaturze akt II SA/Lu 868/05) spowodowało konieczność ponownego rozstrzygnięcia o wznowionym postępowaniu, prowadzonym na podstawie art. 154 k.p.a., zakończonym decyzją z dnia [...]. Nie było i nie mogło być przedmiotem tego postępowania wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r. Jak już bowiem wyżej podkreślono postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. jest odrębnym postępowaniem i nową sprawa administracyjną. Wobec tego, że postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie prowadzonej na podstawie art. 154 k.p.a. nie zostało przez Sąd uchylone, prawidłowo postąpiły organy administracji umarzając w rozpoznawanej sprawie (decyzją z dnia [...] utrzymaną w mocy decyzją zaskarżoną) postępowanie wznowione postanowieniem z dnia [...]. Nie ulega bowiem wątpliwości, że we wniosku z dnia [...]., który wpłynął do Urzędu w dniu 27 lutego 2004 r. skarżący domagał się wznowienia postępowania w sprawie odmowy przywrócenia uprawnień kombatanckich, nie zaś postępowania, prowadzonego na podstawie art. 154 k.p.a., które w tym czasie nie było jeszcze zakończone decyzją ostateczną (decyzja umarzająca to postępowanie zapadła dopiero w dniu [...].). Wniosek ten nie mógł zatem dotyczyć decyzji ostatecznej z dnia [...]. wydanej w trybie art. 154 k.p.a. Nie było w tej sytuacji także podstaw do wszczynania z urzędu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] bowiem organ nie ustalił jakichkolwiek okoliczności dających podstawę do wznowienia postępowania w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a. Umorzenie postępowania wznowionego postanowieniem z dnia [...] . nie narusza zatem przepisu art. 105 § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Brak w tej sytuacji podstaw do uwzględnienia skargi. Wniosek skarżącego o wznowienie postępowania w sprawie przywrócenia uprawnień kombatanckich zostanie rozpoznany w odrębnym postępowaniu, co zresztą Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wyraźnie podkreślił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ubocznie zauważyć należy, że skarżący kilkakrotnie od 2002 r. domagał się ponownego rozpoznania jego sprawy i przedkładał dodatkowe dowody. Nierozpoznanie do tej pory wniosku o wznowienie postępowania jest niewątpliwie uchybieniem organu, nie ma ono jednak wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, która dotyczyła odrębnego trybu postępowania. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.