II SA/Lu 977/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec (sprawozdawca), Sędzia WSA Jacek Czaja, Protokolant Starszy asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 r. przy udziale A.N. Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Lublinie delegowanej do Prokuratury Regionalnej w Lublinie sprawy ze skargi Województwa na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał w sprawie wyrażenia zgody na zrzeczenie się prawa użytkowania wieczystego nieruchomości - w zakresie wniosku o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 977/16 I. uzupełnia sentencję wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 977/16 w ten sposób, że: 1) we wskazaniu przedmiotu skargi po słowie "nieruchomości" dodaje "oraz w sprawie zlecenia Zarządowi Nieruchomości Wojewódzkich w L. zarządzania nieruchomościami Województwa"; 2) dodaje pkt 2 o następującej treści: "zasądza od Wojewody na rzecz Województwa kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych kosztów postępowania"; II. oddala wniosek w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia [...] listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Lu [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpatrzeniu skargi Województwa przy udziale prokuratora P. L. uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał w sprawie wyrażenia zgody na zrzeczenie się prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewoda stwierdził - na podstawie art. 82 ust. 1 i 4 ustawy z dnia [...] czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 486), zwanej dalej "u.s.w." - nieważność uchwały Zarządu Województwa z dnia [...] czerwca 2016 r., Nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na zrzeczenie się przez L. Ośrodek Doradztwa Rolniczego w K. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych na terenie gmin: B. P., K., [...] oraz uchwały z dnia [...] czerwca 2016 r., Nr [...] w sprawie zlecenia Zarządowi Nieruchomości Wojewódzkich w L. zarządzania nieruchomościami Województwa. Po otrzymaniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, pełnomocnik Województwa – radca prawny A. P. – [...] złożyła pismo z dnia [...] stycznia 2017 r. (k. 96), w którym wniosła o uzupełnienie tego wyroku poprzez: 1) zasądzenie – na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 200 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz.718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.p.s.a" - od Wojewody na rzecz skarżącego Województwa kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, zgodnie z żądaniem zawartym w pkt IV skargi; 2) orzeczenie – na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 148 i art. 152 1 P.p.s.a. - że uchylone rozstrzygnięcie nadzorcze nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3) określenie – na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 138 P.p.s.a. - w sentencji wyroku przedmiotu postępowania poprzez wskazanie obu (a nie tylko jednej) uchwał Zarządu Województwa, których nieważność stwierdził Wojewoda zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym tj. uchwały z dnia [...] czerwca 2016 r., Nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na zrzeczenie się przez L. Ośrodek Doradztwa Rolniczego w K. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych na terenie gmin: B. P., K., [...] oraz uchwały z dnia [...] czerwca 2016 r., Nr [...] w sprawie zlecenia Zarządowi Nieruchomości Wojewódzkich w L. zarządzania nieruchomościami Województwa. Uzasadniając wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, pełnomocnik skarżącego podniosła, że obowiązek taki wynika wprost z art. 200 P.p.s.a., brak takiego rozstrzygnięcia w wyroku uwzględniającym skargę jest więc oczywisty. Odnosząc się do żądania uzupełnienia wyroku poprzez orzeczenie, że uchylone rozstrzygnięcie nadzorcze nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, pełnomocnik skarżącego wyjaśniła, że do dnia wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego nie doszło do wykonania uchwały w sprawie zlecenia Zarządowi Nieruchomości Wojewódzkich w L. zarządzania nieruchomościami Województwa. Nie mogła być również wykonana w okresie od wydania rozstrzygnięcia nadzorczego, gdyż na podstawie art. 82a ust. 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2016 r. poz. 486 z późn.zm.) zostało wstrzymane jej wykonanie z mocy samego prawa do dnia wydania wyroku przez Sąd I instancji. Obecnie konieczne jest podejmowanie bieżących czynności w stosunku do nieruchomości, których dotyczy wskazana uchwała, a czynności te – jak wskazano w skardze i co podzielił następnie tut. Sąd w przedmiotowym wyroku - może wykonywać wyłącznie Zarząd Nieruchomości Wojewódzkich w L., skoro nieruchomości te stanowią własność Województwa. Zasadność wniosku Województwa dowodzi także fakt zbyt długiego okresu pomiędzy wydaniem przez Wojewodę uchylonego wyrokiem Sądu rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia [...] lipca 2016 r., a uprawomocnieniem się wyroku Sądu z dnia [...] listopada 2016 r. wydanym w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę 30 dniowy termin na wniesienie skargi kasacyjnej od dnia doręczenia wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem, 14 dniowy termin na wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz długi okres oczekiwania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym na rozpoznanie sprawy. Wstrzymanie przez Sąd wykonania rozstrzygnięcia nadzorczego do dnia uprawomocnienia się wyroku z dnia [...] listopada 2016 r. nie ma wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sądy administracyjne, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że przedmiotem postępowania przed Sądem są uchwały Zarządu Województwa Nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na zrzeczenie się przez L. Ośrodek Doradztwa Rolniczego w K. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, położonych na terenie gmin: B. P., K., [...] oraz Nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. w sprawie zlecenia Zarządowi Nieruchomości Wojewódzkich w L. zarządzania nieruchomościami Województwa. Pełnomocnik skarżącego Województwa podniosła również, że konieczne jest uzupełnienie przedmiotowego wyroku przez prawidłowe określenie w sentencji przedmiotu postępowania - zgodnie z art. 138 P.p.s.a. - poprzez wskazanie, że zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewoda stwierdził nieważność dwóch uchwał Zarządu Województwa z tego samego dnia [...] czerwca 2016 r. tj. w sprawie wyrażenia zgody na zrzeczenie się przez L. Ośrodek Doradztwa Rolniczego w K. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, położonych na terenie gmin: B. P., K., [...] oraz w sprawie zlecenia Zarządowi Nieruchomości Wojewódzkich w L. zarządzania nieruchomościami Województwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek pełnomocnika skarżącego Województwa w części zasługuje na uwzględnienie, zaś w części podlega oddaleniu. Został on złożony na podstawie art. 157 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. W świetle natomiast art. 157 § 3 P.p.s.a. - orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów. Pełnomocnik skarżącego domagała się uzupełnienia – w trybie przytoczonego przepisu - wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 977/16 poprzez zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego (pkt 1 wniosku), orzeczenie, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku (pkt 2 wniosku) oraz wskazanie w sposób kompletny przedmiotu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego (pkt 3 wniosku). Żądania sformułowane w pkt 1 i 3 zasługują na uwzględnienie. Słusznie podnosi pełnomocnik skarżącego, że jednym z obligatoryjnych elementów sentencji wyroku jest określenie przedmiotu zaskarżenia, który powinien być tak zindywidualizowany, aby nie było wątpliwości, jakiego aktu lub czynności organu administracji wyrok dotyczy. Przedmiot zaskarżenia ściśle związany jest bowiem z rozstrzygnięciem sądu (art. 138 P.p.s.a.), które w powiązaniu z unormowaniem zawartym w art. 134 § 1 P.p.s.a. oznacza, że musi być to rozstrzygnięcie zupełne, a więc takim, które obejmuje całość rozpoznanej przez sąd sprawy. Rozstrzygnięcie o niezgodności z prawem zawartego w zaskarżonej decyzji orzeczenia jedynie co do części zaskarżonego orzeczenia, przy jednoczesnym braku wypowiedzi sądu, co do legalności pozostałej jego części jest naruszeniem przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z 12 grudnia 2007 r., I OSK 306/07). Wymóg zupełności odnieść należy również do określenia przedmiotu zaskarżenia, skoro to właśnie przedmiot zaskarżenia wyznacza granice rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...]. Rozstrzygnięciem tym organ stwierdził nieważność dwóch uchwał Zarządu Województwa z dnia [...] czerwca 2016 r. tj. uchwały w sprawie wyrażenia zgody na zrzeczenie się przez L. Ośrodek Doradztwa Rolniczego w K. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych na terenie gmin: B. P., K., [...] oraz uchwały w sprawie zlecenia Zarządowi Nieruchomości Wojewódzkich w L. zarządzania nieruchomościami Województwa. Przedmiotem kontroli Sądu zostały objęte obie te uchwały (co wynika z uzasadnienia wyroku), dlatego rację ma pełnomocnik skarżącego, że również w sentencji wyroku jako przedmiot zaskarżenia powinny być wskazane – zgodnie z art. 138 P.p.s.a – obie te uchwały. Wymienienie w nim tylko jednej z nich narusza obowiązek pełnego określenia przedmiotu zaskarżenia, dlatego wniosek o uzupełnienie wyroku w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie. Rację ma również pełnomocnik skarżącego, że przedmiotowy wyrok powinien także obejmować rozstrzygnięcie o kosztach, co wynika z art. 200 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Sąd uwzględnił zatem wniosek pełnomocnika skarżącego w tym zakresie. Zasądzając na rzecz skarżącego od Wojewody kwotę [...]zł, która stanowi wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego, Sąd miał na uwadze art. 205 § 2 P.p.s.a., który stanowi, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zasądzona kwota wynika z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz.1804 ze zm.). Wniosek o przyznanie należnych kosztów zasługiwał na uwzględnienie, gdyż został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 210 § 1 P.p.s.a., tj. przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia. Sąd nie uwzględnił natomiast wniosku pełnomocnika skarżącego o uzupełnienie przedmiotowego wyroku poprzez orzeczenie, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku (pkt 2 wniosku). Obowiązek orzekania w tym zakresie wynikał z pierwotnego brzmienia art. 152 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Z dniem 15 sierpnia 2015 r. przepis ten został zmieniony na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658).Stanowi on, że w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. W świetle powyższego, obecnie sąd nie ma podstaw prawnych do orzekania o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego orzeczenia w razie uwzględnienia skargi. Niezależnie zatem od argumentacji pełnomocnika skarżącego dotyczącej konieczności podejmowania bieżących czynności faktycznych i prawnych związanych z zarządzaniem nieruchomościami wymienionymi w uchwałach objętych zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym, niedopuszczalne było orzeczenie w przedmiotowym wyroku o wstrzymaniu wykonania tego rozstrzygnięcia do czasu uprawomocnienia się tego wyroku. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 157 § 1 i 3 i art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.