II SA/Lu 996/17

PostanowienieWSA w Lublinie2017-11-06

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie ponieść pewne koszty sądowe, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W sytuacji, gdy koszty sądowe (np. wpis) są niższe od potencjalnego wynagrodzenia radcy prawnego, a dochody strony pozwalają na pokrycie tych kosztów bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb życiowych, zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, a odmowa w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący J. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący złożył go na odpowiednim druku, wskazując na swoje dochody z emerytur, posiadane nieruchomości oraz stałe wydatki. Starszy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów, ale zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie p o s t a n a w i a I. przyznać J. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego o wyznaczenie którego wystąpić do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. J. N. w skardze wniósł o zwolnienie z opłat sądowych. W związku z tym, że wniosek nie został złożony na druku PPF wezwano skarżącego do jego wypełnienia i nadesłania wypełnionego w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania. Skarżący, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy pranego. Wniosek uzasadniłbym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się ze swojej emerytury w kwocie [...]złotych netto oraz emerytury żony w kwocie [...]złotych netto. Skarżący jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha oraz innej nieruchomości o powierzchni 1 ha, stanowiącej nieużytki. Na stałe wydatki skarżącego składają się koszty zużycia energie elektrycznej – [...] złotych, gazu – [...] złotych, wywóz szamba – [...] złotych oraz samochód – [...] złotych. Skarżący podkreślił, że ma 82 lata oraz, iż znaczne środki wydaje na zakup leków. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Na wstępie należy wyjaśnić, że ze względu na to, iż w skardze wniesiono o zwolnienie od opłat sadowych a na druku PPF o ustanowienie radcy prawnego referendarz sądowy potraktował wniosek skarżącego jako żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Skarżący jak i jego małżonka posiadają stałe dochody w łącznej wysokości [...] złotych netto, które w pełni pokrywają wykazane przez niego wydatki, mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (dom) oraz są właścicielami nieruchomości (gospodarstwo rolne oraz inna nieruchomość). Dlatego żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może być uznane za zasadne. Zasadnym jest jednak przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie dla niego radcy prawnego. Koszty sądowe w niniejszej sprawie, prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego [...] złotych oraz wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego [...] złotych, każdorazowo nie przekroczą kwoty [...]złotych. Natomiast minimalny koszt ustanowienia radcy prawnego z wyboru dla reprezentowania skarżącego w niniejszym postępowaniu wynosi [...] złotych. Porównując wysokość tych kosztów do dochodów gospodarstwa domowego skarżącego, przy uwzględnieniu wykazanych wydatków jak i tego, iż nie obejmują one kosztów wyżywienia i zakupu leków dla dwu osób stwierdzić należy, że poniesienie kosztów sądowych nie spowoduje uszczerbku w kosztach zakupu żywności i leków dla skarżącego i jego żony oraz innych kosztów utrzymania. Decyduje o tym wysokość kosztów sądowych jak i to, że nie będą one występować równocześnie oraz to, iż nie wszystkie musza wystąpić w toku niniejszego postępowania. Tymczasem wynagrodzenie radcy prawnego jest wyższe od kosztów sądowych, które skarżący będzie musiał już uiścić (wpis sądowy od wniesionej skargi) i dodatkowo może obejmować zwrot wydatków radcy prawnego, o ile te zostaną przez niego poniesione, czy też koszt innych czynności, których nie obejmuje jak koszty postępowania zażaleniowego. Z tych powodów referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło