II SAB/Lu 11/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Referent Małgorzata Poniatowska-Furmaga, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 maja 2007r. sprawy ze skargi M.W. na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) na rzecz adwokata G.S. kwotę [...], w tym [...] podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu M. W. w dniu 19 grudnia 2006 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie za pośrednictwem Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej skargę na bezczynność tego organu. Z treści skargi wynikało, że dotyczy ona bezczynności Kierownika Ośrodka w przedmiocie wniosku z dnia 9 czerwca 2006 r. dotyczącego świadczenia ustawowego z pomocy społecznej. Skarżący zarzucił organowi nie przeprowadzenie wywiadu środowiskowego oraz nie wydanie orzeczenia w sprawie. W odpowiedzi na skargę Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej wniósł o oddalenie skargi jako oczywiście bezzasadnej. Kierownik Ośrodka wyjaśnił, że w dniu 9 czerwca 2006 r. M. W. złożył wniosek o świadczenie ustawowe. Organ ten pismem z dnia 13 czerwca 2006 r. wezwał M. W. do wskazania w terminie 7 dni od otrzymania pisma, w sposób jednoznaczny, jakiej pomocy oczekuje od Ośrodka Pomocy Społecznej, bowiem z wniosku nie wynikało, o jaką konkretną pomoc stara się wnioskodawca. Jednocześnie organ administracji pouczył wnioskodawcę, że nie udzielenie odpowiedzi na wezwanie w zakreślonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie M. W. otrzymał w dniu 14 czerwca 2006 r. W wyznaczonym przez Ośrodek Pomocy Społecznej terminie, który upłynął 21 czerwca 2006 r., M.W. nie sprecyzował swojego wniosku, wobec z czego jego wniosek z dnia 9 czerwca 2006 r. pozostawiono bez rozpoznania. W dniu 20 czerwca 2006 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynęła skarga M. W. (datowana na dzień 16 czerwca 2006 r.) dotycząca wniosku z dnia 9 czerwca 2006 r. Jako że adresatem skargi tej było Samorządowe Kolegium Odwoławcze , organ pierwszej instancji przekazał całość akt administracyjnych dotyczących przedmiotowego wniosku organowi odwoławczemu. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało skargę (zażalenie) za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium potwierdziło prawidłowość postępowania Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego z dnia 9 czerwca 2006 r. oraz stwierdziło, że organ pierwszej instancji nie pozostawał w bezczynności w niniejszej sprawie. W dniu 22 stycznia 2007 r. skarżący złożył do Sądu pismo procesowe, w którym wskazał, iż pismo organu pierwszej instancji z dnia 13 czerwca 2006 r. nie jest zgodne z norma prawną, ponieważ wniosek odpowiada wymogom z art. 64 § 1 k.p.a., a ustawa o pomocy społecznej nie określa innych wymogów stawianych takiemu wnioskowi. Zdaniem skarżącego obowiązkiem organu jest przeprowadzenie tzw. wywiadu – postępowania wyjaśniającego w miejscu zamieszkania po złożeniu wniosku o świadczenie. M. W. i zarzucił również, iż organ pierwszej instancji nie doręczył mu pisma informującego o pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku. W ocenie skarżącego także powołane wyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]sierpnia 2006 r. jest błędne i wydane zostało na jego szkodę. Skarżący zwrócił się również do Sądu o "zobowiązanie do doręczenia orzeczenia wydanego przez organ". Na rozprawie w dniu 11 maja 2007 r. ustanowiony w ramach pomocy sądowej pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, oceniając zgodność tej działalności z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem nie tylko indywidualnych aktów administracyjnych, ale, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), również bezczynności organów. W świetle art. 35 k.p.a. organy administracyjne zobowiązane są do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – w ciągu dwóch miesięcy. Jeżeli termin określony w tym przepisie dla załatwienia sprawy nie może być dotrzymany, organ ma obowiązek zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.). Istotą skargi na bezczynność organu administracji jest brak rozstrzygnięcia sprawy przez ten organ i żądanie, by Sąd na podstawie art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązał organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności pozwalające na stwierdzenie, że Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej pozostawał bezczynny w przedmiocie wniosku M. W. z dnia 9 czerwca 2006 r. dotyczącego świadczenia ustawowego z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 63 § 2 k.p.a. podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. W myśl zaś 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Do braków formalnych, które rodzą obowiązek organu administracji wezwanie strony do usunięcia w ustawowym terminie 7 dni należy w szczególności określenie żądania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2005 r., VII SA/Wa 1690/04, niepubl.). Skoro M. W. w swym piśmie z dnia 9 czerwca 2006 r. wskazał jedynie, iż stanowi ono "wniosek o świadczenie ustawowe", nie wyjaśniając jednocześnie, o jakie świadczenie się ubiega, to prawidłowo postąpił organ pierwszej instancji wzywając wnioskodawcę, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., w terminie 7 dni od otrzymania wezwania do sprecyzowania przedmiotowego wniosku poprzez wskazanie w sposób jednoznaczny jakiej pomocy oczekuje on od organu. Wnioskodawca, pomimo prawidłowego pouczenia o skutkach niedochowania powyższemu wezwaniu, nie złożył w zakreślonym terminie stosownych wyjaśnień. W aktach sprawy brak jest rozstrzygnięcia Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej dotyczącego pozostawienia bez rozpoznania przedmiotowego wniosku. Należy jednak podkreślić, że na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie następuje w formie decyzji ani w formie postanowienia, lecz formą wystarczającą dla podjęcia tego typu rozstrzygnięcia jest sporządzenie odpowiedniej adnotacji stwierdzającej, że podanie zawiera wadę określoną w powołanym przepisie i że wskutek tego należało je pozostawić bez rozpoznania (podobnie NSA w wyrokach: z dnia 23 stycznia 1996 r., II SA 1473/94, ONSA 1997, Nr 3, poz. 114 oraz z dnia 11 stycznia 2001 r., V SA 238/00, niepubl.; B. Adamiak, (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 367-368). Brak takiej adnotacji zdaniem Sądu nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy. Za nietrafny należy uznać zarzut skarżącego, iż organ administracji miał obowiązek doręczyć mu orzeczenie o pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku z dnia 9 czerwca 2006 r. W piśmie z dnia 13 czerwca 2006 r., wzywającym M.W. do sprecyzowania tego wniosku, został on bowiem pouczony, iż w przypadku niedochowania powyższemu wezwaniu w zakreślonym terminie przedmiotowy wniosek zostanie pozostawiony bez rozpoznania. Tym samym organ administracji publicznej, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie pozostawał w bezczynności. Mając to na względzie należało skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych, oddalić na podstawie art. 151 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zasądzeniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).