II SAB/Lu 114/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. W. na bezczynność i przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie usług opiekuńczych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżąca zwróciła się o udzielenie pomocy prawnej, w związku z czym wezwaniem z dnia 23 lipca 2018 r. została zobowiązana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy "PPF". W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca złożyła wypełniony urzędowy formularz, w którym wniosła o ustanowienie adwokata. We wniosku podała, że utrzymuje się ze świadczenia [...] w kwocie [...] zł netto, ma długi (nie określiła ich rodzaju i wysokości), a wydatki na utrzymanie i leczenie wynoszą [...] zł miesięcznie. Ponadto wskazała na bliżej nieokreślony wydatek w kwocie [...] zł. Wykazała, że nie posiada żadnych nieruchomości, ani zasobów finansowych i żyje w skrajnym ubóstwie. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako p.p.s.a., skarżącą wezwano do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych i oświadczeń obrazujących jej aktualną sytuację materialną, w tym: decyzji określającej wysokość aktualnie pobieranego świadczenia w kwocie brutto i netto, tytułów egzekucyjnych obciążających skarżącą, oświadczenia wykazującego tytuł prawny do zamieszkiwanej nieruchomości i podanie powierzchni lokalu mieszkalnego i nieruchomości gruntowej pod budynkiem, a także oświadczenia wykazującego rodzaj i wielkość uzyskanych z pomocy społecznej środków finansowych i innej pomocy za okres ostatnich trzech miesięcy przed złożeniem wniosku. Wezwanie powyższe zostało doręczone skarżącej w dniu 20 sierpnia 2018 r. (potwierdzenie odbioru) i jak wynika z notatki urzędowej pracownika Wydziału II WSA w Lublinie z dnia 3 września 2018 r., pozostało bez odpowiedzi. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie podnieść należy, że skarżąca na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. jest zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Zgodnie zaś z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżąca na druku "PPF" wniosła o ustanowienie adwokata. Żądanie takie, stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek strony skarżącej pod kątem warunków określonych przepisem art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. podnieść przede wszystkim należy, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swej aktualnej, szeroko pojętej sytuacji materialnej. Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów postępowania jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Podkreślenia wymaga, że dane zawarte w urzędowym formularzu nie dawały wystarczającej podstawy do ustalenia rzeczywistej aktualnej sytuacji materialnej skarżącej. Skarżąca jako jedyne źródło utrzymania wskazuje emeryturę, jednakże z porównania kwoty świadczenia wpisanej na druku "PPF" ([...] zł) z wysokością wydatków na utrzymanie ([...] zł) wynika, że kwota świadczenia emerytalnego jest mniejsza niż kwota wydatków. W związku z powyższym należało wyjaśnić, jaka jest faktyczna wysokość aktualnie pobieranego świadczenia (w tym celu skarżącą wezwano do przedłożenia aktualnej decyzji emerytalnej ZUS). Ponadto z urzędu referendarzowi jest wiadome, że skarżąca korzysta w szerokim zakresie z pomocy społecznej (wsparcie pieniężne, rzeczowe, inne), które to środki w znacznej mierze zaspokajają jej niezbędne życiowe potrzeby i wydatki. Niezbędne było zatem ustalenie, z jakiej formy pomocy skarżąca korzystała w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o prawo pomocy, czy wydatki związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego i bieżącym zaspokojeniem potrzeb (wyżywienie, leki) pokrywała w ramach otrzymywanego świadczenia emerytalnego, czy też zostały one uiszczone ze środków pomocy społecznej. Skarżąca nie nadesłała również żadnych dokumentów potwierdzających tytuł prawny do zajmowanej nieruchomości i nie wskazała jej powierzchni. Nie uprawdopodobniła też faktu posiadania długów, bowiem nie przedłożyła tytułów egzekucyjnych, ani innych dokumentów potwierdzających posiadanie zobowiązań finansowych i ich przymusową spłatę. W ocenie referendarza, niewykonanie wezwania z dnia 7 sierpnia 2018 r. w zakresie pełnego ujawnienia sytuacji majątkowej i finansowej, powoduje negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Nienadesłanie żądanych dokumentów uniemożliwiło referendarzowi ustalenie, jaka jest aktualna, rzeczywista sytuacja materialna skarżącej, a w konsekwencji ocenę jej możliwości płatniczych. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji majątkowej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; CBOSA). Mając na względzie powyższe uznać należy, że skarżąca nie wykazała przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uniemożliwia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.