II SAB/Lu 132/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie robót budowlanych 1. stwierdza, że postępowanie w sprawie było prowadzone w sposób przewlekły, z rażącym naruszeniem prawa; 2. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. [...] U Z A S A D N I E N I E W dniu 18 sierpnia 2015 r. K. P. wniosła skargę na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie dotyczącej zabudowy na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] we W.. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, wskazując, że niezałatwienie sprawy w terminie ustawowym wynikło z przypadkowego zagubienia akt administracyjnych przez pracownika organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: "K.p.a."), organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wyrażona w tym przepisie zasada szybkości i wnikliwości postępowania została skonkretyzowana w art. 35 K.p.a., którego § 1 stanowi, że organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś § 3 określa terminy załatwiania spraw. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, przy czym obowiązek ten istnieje również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.). W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 K.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz, Komentarz do art. 3 P.p.s.a., w: R. Hauser i M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, Legalis, nb. 68-69). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. Podkreślenia wymaga, że skarżąca wraz ze skargą złożyła kopię postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 grudnia 2014 r., znak: [...], wydanego po rozpoznaniu zażalenia skarżącej na niezałatwienie sprawy w terminie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowieniem tym organ wyższego stopnia wyznaczył organowi pierwszej instancji dodatkowy termin załatwienia wniosku skarżącej z dnia 28 stycznia 2014 r. (uzupełnionego pismem z dnia 18 lutego 2014 r.) w części dotyczącej zgodności prowadzonych robót budowlanych przy budowie budynku magazynowo-garażowego na działce nr [...], położonej przy ul. [...] we W., z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz zapewnienia wymaganego nadzoru nad prowadzonymi robotami budowlanymi i prowadzenia dokumentacji budowy, przez wydanie stosownego aktu administracyjnego - trzydzieści dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że z niezrozumiałych powodów akta administracyjne przekazane Sądowi nie zawierają odpisu tego postanowienia. O wydaniu tego postanowienia nie wspomniał zresztą również organ pierwszej instancji w odpowiedzi na skargę, pomimo że, jak wskazano wyżej, zostało ono dołączone do skargi. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 8 stycznia 2015 r. pracownicy organu pierwszej instancji dokonali kontroli spornego obiektu budowlanego, a następnie nie podejmowali żadnych czynności procesowych, aż do dnia 4 lutego 2015 r., kiedy organ ten wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargi strony na postanowienie organu odwoławczego z dnia 29 sierpnia 2014 r. dotyczące wstrzymania robót budowlanych związanych z budową budynku magazynowo-garażowego na działce nr [...]. Powyższe postanowienie organu pierwszej instancji zostało uchylone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 13 kwietnia 2015 r. Odpis postanowienia organu odwoławczego wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu 16 kwietnia 2015 r. Podkreślenia wymaga, że pomimo uzyskania przymiotu ostateczności przez powyższe postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a tym samym wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia organu pierwszej instancji o zawieszeniu postępowania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podejmował w sprawie żadnych czynności procesowych do dnia 26 czerwca 2015 r., kiedy skierowane zostało do skarżącej i do pozostałych stron postępowania zawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy oraz o możliwości złożenia dodatkowych dowodów w sprawie. Następnie organ pismem z dnia 16 lipca 2015 r. udzielił skarżącej odpowiedzi na jej pismo z dnia 2 lipca 2015 r. zawierające prośbę o wskazanie "na jakim etapie jest sprawa". W kolejnym piśmie skierowanym do skarżącej w dniu 27 lipca 2015 r. organ pierwszej instancji wyjaśnił, że najpóźniej w dniu 31 lipca 2015 r. zostanie "wysłane" skarżącej postanowienie organu, wydane w oparciu o art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.). Terminu tego organ nie dochował, albowiem dopiero w dniu 17 sierpnia 2015 r. wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, prowadzonych przy budowie opisanego wyżej budynku. Następnie decyzją z dnia 25 sierpnia 2015 r. organ pierwszej instancji nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w terminie do dnia 31 grudnia 2015 r. W świetle tych okoliczności nie budzi wątpliwości Sądu, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne było prowadzone przez PINB we W. przewlekłe, przy czym miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oczywistym jest, że organ nie dochował dodatkowego terminu załatwienia sprawy zakreślonego w postanowieniu WINB z dnia 24 grudnia 2014 r. Skoro bowiem uchylone zostało postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 4 lutego 2015 r. o zawieszeniu postępowania, to mając na uwadze znaczne przedłużenie załatwienia sprawy, wszczętej wnioskiem skarżącej z dnia 28 stycznia 2014 r., obowiązkiem organu było niezwłoczne rozstrzygnięcie sprawy w sposób prawem przewidziany. Obowiązku tego organ pierwszej instancji nie dochował, albowiem, jak wskazano wyżej, postanowienie wstrzymujące roboty budowlane wydał dopiero w dniu 17 sierpnia 2015 r. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") stwierdził, że postępowanie w sprawie było prowadzone w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa. W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.