II SAB/Lu 135/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.Z. na bezczynność [...] Dystrybucja SA Oddział w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a odrzucić skargę W dniu (...) kwietnia 2013 r. A. Z., reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego M. N., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność spółki A, polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej obejmującej wszelkie decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych przebiegających przez działki A. Z. - zgodnie z wnioskiem zawartym w piśmie z dnia (...) sierpnia 2012 r. W odpowiedzi na skargę spółka A, reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego M. M., wniosła o oddalenie skargi. Pismem z dnia (...) kwietnia 2013 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się do sądu o sprostowanie oznaczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego właściwego do rozpoznania skargi A. Z. z dnia (...) stycznia 2013 r. poprzez wskazanie, że właściwym sądem jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Jednocześnie, w przypadkach określonych w art. 58 p.p.s.a., sąd ma obowiązek skargę odrzucić. Podstawa do odrzucenia skargi zachodzi m.in. wówczas, gdy jedna ze stron nie ma zdolności sądowej (art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.). W ocenie Sądu taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, albowiem strona, przeciwko której została wniesiona skarga A. Z. tj. Oddział spółki A, nie posiada podmiotowości prawnej ani zdolności sądowej. Zgodnie z art. 25 § 1 - 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a. zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa) ma osoba fizyczna i osoba prawna, a także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej oraz inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W świetle powołanego przepisu zdolności sądowej nie ma zatem oddział spółki akcyjnej. Na kwestię tę słusznie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie m.in. w postanowieniu z dnia 4 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 6/13, jak również Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie m.in. w postanowieniu z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 93/13. Zawartą w tych orzeczeniach argumentację Sąd w sprawie niniejszej w pełni podziela. Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.), zwanej dalej k.s.h., osobowość prawną spółka akcyjna uzyskuje z chwilą wpisu do rejestru, którym jest Krajowy Rejestr Sądowy – Rejestr Przedsiębiorców. Żaden przepis k.s.h. nie przyznaje jednak osobowości prawnej ani zdolności sądowej oddziałowi takiej spółki, mającej siedzibę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Oddział spółki stanowi jedynie zorganizowaną część przedsiębiorstwa spółki, co nie oznacza, że posiada on podmiotowość prawną. Pomimo bowiem organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego wyodrębnienia, podstawą aktywności oddziału jest zawsze osobowość (zdolność) prawna przedsiębiorcy (por. A. Janiak. Komentarz do art. 436 Kodeksu cywilnego, pub. LEX, 2012 nr 128071). Podkreślić należy, że oddział spółki akcyjnej nie jest również "podmiotem reprezentującym państwową osobę prawną albo osobę prawną samorządu terytorialnego ani też podmiotem reprezentującym inną państwową jednostkę organizacyjną albo jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego" bądź "podmiotem reprezentującym inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym", o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej "u.d.i.p."; nie jest także osobą prawną, w której Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego lub zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Oddział spółki akcyjnej nie jest także organem władzy publicznej, ani żadnym z innych podmiotów wymienionych w przepisach u.d.i.p. obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Oddział spółki akcyjnej nie posiada zatem podmiotowości prawnej, a więc nie może być uznany za podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. W świetle powyższego stroną w niniejszym postępowaniu może być wyłącznie osoba prawna wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego, a więc Spółka A, a nie Oddział tej Spółki, wskazany przez stronę skarżącą. Skarga skierowana przeciwko oddziałowi spółki A nie może więc być merytorycznie rozpoznana, lecz podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Jednocześnie stwierdzić należy, że wskazanie przez skarżącą jako strony postępowania sądowoadministracyjnego Oddziału Spółki nie jest brakiem w zakresie zdolności sądowej lub procesowej, który da się uzupełnić na wezwanie sądu w trybie art. 31 p.p.s.a. Wezwanie takie jest bowiem uzasadnione, gdy nabycie zdolności sądowej związane jest z dokonaniem określonej czynności, takiej jak np. wpis do rejestru, a dokonanie czynności jest uzależnione od woli podmiotu niemającego zdolności sądowej (por. M. Niezgódka – Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2011, s. 118). W niniejszej sprawie skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wskazała wprost jako stronę postępowania sądowoadministracyjnego oddział spółki A, co świadczy o świadomym wyborze jako strony postępowania tego Oddziału, dlatego art. 31 p.p.s.a. nie mógł mieć zastosowania. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.