II SAB/Lu 14/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Asesor WSA Wojciech Kręcisz (spr.), Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie świadczenia z pomocy społecznej p o s t a n a w i a odrzucić skargę. W sprawie niniejszej pismem z dnia 3 marca 2006 r., wniesionym za pośrednictwem organu administracji publicznej, M. W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie ze skargą na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej . Jak należy wnosić z lakonicznego uzasadnienia skargi podnosił on, iż w sprawie z jego wniosku z dnia 8 grudnia 2005 r. organ administracji publicznej nie wydał stosownej decyzji. W uzasadnieniu skargi zawarte zostało również stwierdzenie, z którego wynika, iż w dniu 10 grudnia 2005 r. wystąpił on z zażaleniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na niezałatwienie jego sprawy w terminie. Wezwany zarządzeniem z dnia 31 marca 2006 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni przez nadesłanie kopii zażalenia na bezczynność organu, skarżący w dniu 3 kwietnia 2006 r. dołączył kopię zażalenia z dnia 10 grudnia 2006 r. W odpowiedzi na skargę, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej wnosił o oddalenie skargi, jako bezzasadnej. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ administracji publicznej podnosił, iż wniosek skarżącego M. W. załatwiony został decyzją Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej Nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. Sąd zważył, co następuje. Skarga M. W. na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej , jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obligują Sąd do przeprowadzenia wstępnej, formalnej kontroli skargi, w zakresie w jakim kontrola ta zmierza do ustalenia istnienia (ziszczenia się) przesłanek dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności albo bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego. Przesłankami tymi są wskazane w ustawie warunki prawidłowego zaskarżenia dotyczące tak przedmiotu skargi, jak i jej formy oraz treści. Warunki (przesłanki) dopuszczalności skutecznego wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego określa przepis art. 58 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisu tego wynika, iż jednym z warunków formalnych sensu stricto skutecznego złożenia skargi jest wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Dopuszczalność zaskarżenia aktu lub czynności albo bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego możliwe jest więc pod warunkiem wyczerpania przez skarżącego środków zaskarżenia, jeżeli takie mu przysługiwały w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przeciwnym wypadku, Sąd odrzuca skargę, jako niedopuszczalną - art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym kontekście podkreślić należy, iż przepis art. 52 § 1 ustawy wyraża zasadę, w świetle której postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, co oznacza, iż nie może ono zostać wszczęte dopóty, dopóki to postępowanie się toczy, jak również zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów, czynności lub bezczynności, dostępne stronie w postępowaniu administracyjnym. W sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji publicznej, środkiem zaskarżenia, o którym mowa wyżej, jest ponad wszelką wątpliwość zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego). W sprawie będącej przedmiotem orzekania Sądu, istota zagadnienia sprowadza się więc do kwestii, czy skarżący M. W. uczynił zadość wskazanemu wyżej warunkowi dopuszczalności skargi. Z akt sprawy administracyjnej jednoznacznie wynika, iż skarżący wnioskiem z dnia 7 grudnia 2005 r. (9 grudnia 2005 r. data wpływu do Ośrodka Pomocy Społecznej ) wystąpił o przyznanie mu "świadczenia na bytowanie". W przekonaniu Sądu, z lektury akt sprawy administracyjnej ponad wszelką wątpliwość wynika również, iż występując ze skargą na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej , skarżący nie wyczerpał służących mu w postępowaniu przez organem właściwym w sprawie środków zaskarżenia. W świetle przywołanych wyżej przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak i ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, konsekwencji ich obowiązywania i wniosków z nich wypływających, poza sporem jest, iż skarga M. W. na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej powinna być poprzedzona zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, tj. w tym przypadku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego . Według Sądu, za zażalenie takie nie sposób uznać zażalenia z dnia 10 grudnia 2005 r. (13 grudnia 2005 r. data wpływu do SKO ). O zasadności tego stanowiska przekonuje zwłaszcza to, iż pochodzi ono od T. W. nie zaś od skarżącego M. W.. Okoliczność tę jednoznacznie potwierdza fakt, podpisania zażalenia właśnie przez T. W.. Brak jest więc w tym kontekście, jakichkolwiek przekonujących podstaw, które mogłyby uzasadnić tezę, iż zażalenie z dnia 10 grudnia 2005 r. pochodzi od skarżącego. W tym względzie podnieść należy, iż z akt sprawy administracyjnej nie wynika, aby T. W. legitymowała się pełnomocnictwem do działania w imieniu pełnoletniego syna M. W. Niezależnie od powyższego, w przekonaniu Sądu, odwołać się również należy do przepisów ustawy kodeks postępowania administracyjnego, w zakresie, w jakim regulują one minimalny standard formy pism procesowych (podań, żądań, wyjaśnień, odwołań, zażaleń) w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Z przepisu art. 63 § 2 kpa wynika jednoznacznie, iż podanie (w tym przypadku zażalenie) powinno co najmniej zawierać wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie, zaś § 3 art. 63 kpa nakazuje, aby podanie (zażalenie) wnoszone pisemnie było podpisane przez wnoszącego. Konfrontując przywołane przepisu ustawy kodeks postępowania administracyjnego, z treścią i formą zażalenia z dnia 10 grudnia 2005 r., zasadnie należy przyjąć, iż nie pochodzi ono od skarżącego M. W.. Skoro tak, to równie zasadnie stwierdzić należy, iż występując ze skargą na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej , nie wyczerpał on służących mu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawieni środków zaskarżenia. Jego skarga jest więc w rozumieniu przepisów art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niedopuszczalna i jako tak podlegała odrzuceniu. W tym kontekście, w pełni zasadnie odwołać się należy również do stanowiska wyrażonego w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2005 r. w sprawie sygn. akt I SAB/Wa 176/04, w świetle którego niewyczerpanie przez stronę – przed wniesieniem skargi sądowej – środka zaskarżenia (zażalenia na bezczynność organu) w postępowaniu administracyjnym, skutkuje niedopuszczalnością skargi. W tym stanie rzeczy uznać więc należy, iż kwestia zażalenia na niezałatwienie w terminie wniosku skarżącego z dnia 7 grudnia 2005 r. jest wciąż otwarta. W przekonaniu Sądu, w kontekście złożenia zażalenia z dnia 10 grudnia 2005 r., w trzy dni po wystąpieniu z wnioskiem o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, podnieść również należy, iż nawet przy założeniu, że skarżący skutecznie wystąpił z zażaleniem w trybie przepisu art. 37 kpa – co jest jednak w świetle powyższej argumentacji założeniem fałszywym – uznać należy, iż również w takim przypadku zażalenie to, nie byłoby w pełni skuteczne. Skoro bowiem przepis art. 35 kpa obliguje organ administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, a dopiero uchybienie takiemu terminowi legitymuje stronę do wystąpienia z zażaleniem na niezałatwienie jej w terminie, to uznać należy, iż zażalenie wniesione przed upływem tego terminu, jako oparte na subiektywnym antycypowaniu przez stronę negatywnych skutków w postaci uchybienia przez organ administracji publicznej terminowi załatwienia sprawy, nie może być traktowane, jako zażalenie o którym mowa w przepisie art. 37 § 1 kpa, tym samym, jako równoznaczne ze spełnieniem warunku dopuszczalności skargi, o którym stanowi przepis art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. We wskazanych okolicznościach zażalenie takie nie realizuje bowiem warunku wyczerpania środków zaskarżenia służących skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Wobec powyższego, Sąd na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.