II SAB/Lu 151/17

WyrokWSA w Lublinie2017-12-14

Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Jerzy Dudek, Marta Laskowska-Pietrzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wymaga wcześniejszego wniesienia ponaglenia na podstawie art. 37 KPA?
Ratio decidendi
Ustawa o dostępie do informacji publicznej jest przepisem szczególnym, a jej przepisy decydują o trybie postępowania w sprawach dostępu do informacji. W przypadku bezczynności organu w zakresie udzielenia informacji publicznej, przepis art. 37 KPA nie ma zastosowania, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje środków zaskarżenia w takiej sytuacji. W związku z tym, konieczność wniesienia ponaglenia przed wniesieniem skargi na bezczynność w tym zakresie jest wyłączona.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umów z podmiotami zewnętrznymi na obsługę prawną. Dyrektor Zespołu Szkół wniósł o odrzucenie skargi, argumentując m.in. koniecznością wcześniejszego wniesienia ponaglenia oraz błahością żądanej informacji. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zobowiązał Dyrektora Zespołu Szkół do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność organu, uznał, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Dyrektora na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Dudek Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 14 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół [...] im. [...] w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Zespołu Szkół [...] im. [...] w C. do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy po uprawomocnieniu się wyroku; II. stwierdza, że Dyrektor Zespołu Szkół [...] im. [...] w C. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej; III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Dyrektora Zespołu Szkół [...] im. [...] w C. na rzecz M. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SAB/Lu [...] UZASADNIENIE W dniu [...] września 2017 r. M. K. wniosła skargę na bezczynność Zespołu Szkół Ekonomicznych i III Liceum Ogólnokształcącego imienia Generała W. A. w C. (dalej zwanego "Zespołem Szkół") w przedmiocie jej wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie skarżącej bezczynność ta narusza art. 13 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Mając na uwadze zarzuty skarżąca wniosła o zobowiązanie Zespołu Szkół do rozpoznania jej wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. w terminie czternastu dni od dnia zwrotu akt, stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia od Zespołu Szkół kosztów postępowania według załączonego spisu w łącznej kwocie [...]złotych. Skarżąca wyjaśniła, że w dniu [...] lipca 2017 r. przesłała na adres poczty elektronicznej na platformie ePUAP Zespołu Szkół wniosek o udzielenie informacji dotyczącej tego, czy w latach 2014 – 2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego. W przypadku odpowiedzi twierdzącej skarżąca wniosła o przesłanie kopii umów na adres podany w wniosku. W ocenie skarżącej doręczenie wniosku w powyższy sposób uznać należy za skuteczne i mające miejsce w dniu jego przesłania. Żądane zaś przez nią informacje podlegają udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stanowią bowiem informację publiczną w rozumieniu tej ustawy. Zespół Szkół jako podmiot sektora finansów publicznych, jednostka organizacyjna samorządu (stationes communi) jest na podstawie wyżej powołanej ustawy zobowiązany do ich udostępnienia. W terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej Zespół Szkół nie udostępnił informacji żądanych w wniosku z dnia [...] lipca 2017 r., nie powiadomił o zaistnieniu okoliczności z art. 13 ust. 2 ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarga na bezczynność jest zasadna. W ocenie skarżącej wniesienie skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzone wyczerpaniem środków zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę Zespół Szkół wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie. Na wstępie zwrócono uwagę na to, że na mocy uchwały Rady Miasta C. z dnia [...] sierpnia 2017 r., Nr [...] zmieniono nazwę Zespołu Szkół na Zespół Szkół Ekonomicznych i Mundurowych imienia Generała W. A. w C.. W ocenie Zespołu Szkół stosownie do unormowania art. 53 § 2b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca była zobowiązana poprzedzić wniesienie skargi wniesieniem ponaglenia. Skarżąca nie ponagliła Zespołu Szkół do rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. Tym samym skargę uznać należy za przedwczesną i podlegającą odrzuceniu na podstawie art. 58 §1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie oświadczono, że wniesienie skargi stanowi w niniejszym przypadku nadużycie prawa. Celem jej jest bowiem wyłącznie zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Informacja o udostępnienie której wnioskuje skarżąca jest bowiem błaha, nieistotna i z pewnością nie ma żadnego znaczenia dla skarżącej. Ponadto zwrócono uwagę na to, że wniosek złożony został w okresie wakacyjnym, kiedy aktywność szkoły jest ograniczona i w związku z tym przeglądanie skrzynki odbiorczej ePUAP jest incydentalne. Zwrócono też uwagę na to, że Zespół Szkół udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić trzeba, że nie ma racji Zespół Szkół twierdząc, iż unormowanie art. 53 §2b ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") nakłada obowiązek poprzedzenia skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej wniesieniem ponaglenia. Przepis ten stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Instytucję ponaglenia normuje Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a.") w art. 37. Regułą jest więc, że tam gdzie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego skarga na bezczynność powinna być poprzedzona środkiem, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Jednakże ustawa z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 1764, dalej powoływana jako "u.d.i.p."), jest ustawą szczególną, regulującą w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej. Wobec tego jej uregulowania decydują o trybie postępowania w tych sprawach, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mogą znaleźć zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej tak stanowią. W myśl art. 16 ust. 2 tej ustawy przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się, na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej i umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają więc zastosowania do innych przypadków aktywności organów podejmowanych w trybie i na zasadach ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do mającego charakter czynności materialno-technicznej udostępnienia informacji publicznej. Tym samym, w przypadku bezczynności organu w zakresie udzielenia informacji publicznej, przepis art. 37 k.p.a. nie znajduje zastosowania. Środków zaskarżenia w takiej sytuacji nie przewiduje też ustawa o dostępie do informacji publicznej. Zatem z uwagi na brak środków zaskarżania, w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej wyłączona jest konieczność dopełnienia obowiązku z art. 52 § 1 i art. 53 § 2b p.p.s.a. Przechodząc do oceny zasadności skargi stwierdzić należy, że o bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej można mówić wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji w określonym w art. 13 ust.1 terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku nie udziela jej, nie wskazuje dodatkowego terminu, nie dłuższego, niż 2 miesiące od dnia wpłynięcia wniosku, jej udostępnienia i przyczynach nie zachowania terminu czternastodniowego, nie informuje, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej lub, iż nie jest w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3) bądź, że obowiązuje inny tryb udostępniania informacji (art. 1 ust. 2) ewentualnie nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji lub umarzającej postępowanie (art. 16). Dla oceny, czy w sprawie ma, bądź miała miejsce bezczynność istotne jest więc obok tego, czy w wskazanym wyżej terminie podjęte zostały powyższe działania, ustalenie, czy Zespół Szkół może być zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej oraz, czy żądanie zawarte w wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. dotyczy informacji publicznej. Według bowiem powszechnie akceptowanego poglądu jedynie publiczny charakter żądanej informacji uzasadnia przekonanie, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt. I OSK 50/06 - Lex 291197, wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 385/10 – opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Stosownie do art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej (pkt. 1), organy samorządów gospodarczych i zawodowych (pkt. 2), podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa (pkt. 3), podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (pkt. 4), podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (pkt. 5). W myśl unormowania art. 5 ust. 1 ustawy z dnia [...] września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku przez skarżącą, szkoła może być szkołą publiczną bądź niepubliczną. Może być zakładana i prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego, inną osobę prawną oraz osobę fizyczną (art. 5 ust. 2 pkt 1, 2 i 3). Przy czym jednostki samorządu terytorialnego mogą zakładać i prowadzić jedynie szkoły i placówki publiczne (art. 5 ust. 3). Artykuł 79 ustęp pierwszy ustawy o systemie oświaty stanowi zaś, że przedszkola, szkoły i placówki publiczne zakładane i prowadzone przez ministrów i jednostki samorządu terytorialnego są jednostkami budżetowymi. W myśl art. 70 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do nauki zaś nauka do 18 roku życia jest obowiązkowa. Sposób wykonania obowiązku szkolnego określa ustawa. Jak stanowi zaś art. 70 ust. 4 Konstytucji RP władza publiczna zapewnia obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia. Z art. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty wynika, że system oświaty zapewnia w szczególności m.in. realizację prawa każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki. Przepis art. 2 pkt 2 lit. c ustawy o systemie oświaty stanowi natomiast, że system oświaty obejmuje szkoły ponadgimnazjalne. Zatem szkoły ponadgimnazjalne realizują zadanie publiczne zapewniając powszechny dostępu do wykształcenia na poziomie podstawowym, umożliwiając jednocześnie, w myśl art. 7 ust. 2 ustawy o systemie oświaty uzyskanie świadectwa państwowego. Działalnością szkoły lub placówki kieruje dyrektor szkoły lub placówki, który reprezentuje szkołę lub placówkę na zewnątrz (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty). Dysponuje on również środkami określonymi w planie finansowym szkoły lub placówki zaopiniowanym przez radę szkoły lub placówki i ponosi odpowiedzialność za ich prawidłowe wykorzystanie, a także może organizować administracyjną, finansową i gospodarczą obsługę szkoły lub placówki (art. 39 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty). Zgodnie z ustawą o systemie oświaty, na szkole spoczywają zadania dydaktyczno - wychowawcze, za których realizację odpowiedzialny jest dyrektor szkoły (art. 1 w zw. z art. 39 ust. 1). Organ prowadzący (np. gmina) szkoły różnych typów lub placówki może je połączyć w zespół (art. 62 ust. 1 ustawy o systemie oświaty). Dyrektor zespołu jest przy tym dyrektorem w rozumieniu ustawy o systemie oświaty (art. 62 ust. 2). Z powyższego jednoznacznie więc wynika, że dyrektor Zespołu Szkół, jako organ reprezentujący jednostkę organizacyjną, która wykonuje zadania publiczne m.in. w zakresie wskazanym powyżej i dysponujący środkami publicznymi, jest w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1501/10 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wątpliwości nie budzi także kwalifikacja wniosku skarżącej jako żądania udzielenia informacji publicznej. Artykuł 1 ust.1 u.d.i.p. stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6. Przepis ten w ustępie pierwszym zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, pośród których znalazły się między innymi informacje o organizacji i majątku publicznym osób lub jednostek organizacyjnych, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osób prawnych, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, w tym o majątku tych podmiotów, pochodzącym z zadysponowania majątkiem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych, innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach, majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także Narodowego Funduszu Zdrowia oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach (zobacz art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i f u.d.i.p.). Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29). Biorąc powyższe pod uwagę orzecznictwo konsekwentnie stoi na stanowisku, że udostępnieniu podlega także treść umów cywilnoprawnych zawieranych z podmiotami dysponującymi majątkiem publicznym. Zwraca się przy tym uwagę na to, że umowy cywilnoprawne w zakresie w jakim dotyczą dysponowania środkami publicznymi stanowią podstawę do zmniejszenia aktywów, którymi dysponuje osoba lub jednostka organizacyjna, wykonująca zadania publiczne lub dysponująca majątkiem publicznym, bądź osoba prawna, w której Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Umowy zawierane z podmiotami zewnętrznymi na ich obsługę prawną podlegają zatem udostępnieniu zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i f ustawy. Umowy te obrazują bowiem organizację i zasady funkcjonowania tych podmiotów oraz sposób gospodarowania środkami publicznymi, którymi dysponują. Żądane przez skarżącą informacje dotyczące tego, czy Zespół Szkół w latach 2014 – 2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego i nadesłanie tych umów jeżeli były zawierane, należy uznać więc za informacje publiczne w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skoro więc Dyrektor Zespołu Szkół jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a informacje, których udostępnienia żąda skarżąca stanowią informację publiczną obowiązkiem Dyrektora było ich udostępnić w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Dyrektor po otrzymaniu wniosku nie tylko w ustawowym terminie nie udzielił żądanej informacji, ale w tym czasie nie podjął żadnych czynności zmierzających do jego załatwienia. Nie kwestionował, że żądana informacja jest informacją publiczną. Nie można też przyjąć, aby udzielił żądanej informacji po wpłynięciu skargi, a przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem. Mimo takiego przekonania wyrażonego w odpowiedzi na skargę, nie dołączono do niej, jak wynikałoby z jej treści, wydruku udzielonej skarżącej odpowiedzi. Zgodnie zaś z unormowaniem art. 133 §1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Biorąc pod uwagę, że wniosek skarżącej wpłynął w dniu 6 lipca 2017 r., to stosownie do unormowania art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedź powinna być udzielona najdalej do dnia 20 lipca 2017 r. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdził, iż w ustawowym terminie, w którym informacja publiczna powinna być udzielona Dyrektor pozostawał w bezczynności (punkt II sentencji wyroku). Przy czym bezczynności nie uzasadnia okres wakacyjny i zmniejszona z tego powodu aktywność Zespołu Szkół. Rzeczą dyrektora jako kierownika zakładu pracy dla zatrudnionych w szkole lub placówce nauczycieli i pracowników niebędących nauczycielami jest bowiem taka organizacja pracy w podległej mu placówce, aby ta mogła spełniać wszelkie postawione przed nią zadania (art. 39 ust. 3 ustawy o systemie oświaty). Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1) bądź zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt. 2). Jednocześnie sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3) oraz stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W przypadkach zaś, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – zarzucany stan bezczynności nie ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd, to na mocy art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a zachodzą przesłanki do zobowiązania Dyrektora Zespołu Szkół do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 6 lipca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy po uprawomocnieniu się wyroku. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność (pkt III sentencji wyroku), Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. II OSK 468/13 opubl. CBOSA). Wprawdzie organ błędnie ocenił, że podstawą do zignorowania wniosku była jego nieistotność, bez znaczenia dla skarżącej, jednak wywiedzione na tej podstawie jego przekonanie o nadużyciu prawa do informacji pozwala stwierdzić, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. O kosztach Sąd orzekł w pkt IV wyroku na podstawie art. 200, art. 201 § 1, art. 205 § 2 p.p.s.a i art. 206 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800), zasądzając na rzecz skarżącej zwrot uiszczonego wpisu w wysokości określonej w § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynoszącej 100 zł. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd odstąpił od zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa procesowego świadczonego przez adwokata. Wprawdzie z powołanego przepisu rozporządzenia wynika, że minimalna stawka wynagrodzenia za czynności adwokata w sprawach dostępu do informacji publicznej wynosi 480 zł, ale zważyć należy, że art. 206 p.p.s.a. daje sądowi uprawnienie do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części - w uzasadnionych przypadkach. Ponieważ przepis ten dotyczy kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o których mowa w art. 205 p.p.s.a., obejmuje on swoim zakresem również miarkowanie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika (postanowienie NSA z 10.2.2014 r., I FPS 3/13, Legalis). Sąd stosuje ten przepis z urzędu według własnej oceny okoliczności sprawy. W art. 206 p.p.s.a. jedynie przykładowo wskazano okoliczność uzasadniającą miarkowanie kosztów postępowania w postaci uwzględnienia przez sąd skargi w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Określanie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika powinno następować każdorazowo z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie zwalania od tego określenie w rozporządzeniu minimalnych stawek wynagrodzenia pełnomocnika. Art. 206 p.p.s.a., jako przepis zawarty w akcie o randze ustawy, ma bowiem pierwszeństwo przed regulacjami rozporządzenia. Przygotowanie skargi w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest bezczynność polegająca na nieudzieleniu informacji publicznej, wymagało w istocie minimalnego nakładu pracy, ponieważ w sprawie nie występowały ani okoliczności faktyczne wymagające wyjaśnienia, ani budzące wątpliwości problemy prawne wymagające rozstrzygnięcia. Ponadto - co Sądowi wiadomo z urzędu - skarga wniesiona w niniejszej sprawie stanowiła w istocie odpowiednie powielenie treści szeregu innych skarg wnoszonych do tutejszego Sądu oraz wojewódzkich sądów administracyjnych w całej Polsce przez M. K.. Zważywszy, że skarga została uwzględniona przez organ jeszcze przed rozpoczęciem rozprawy, pełnomocnik dodatkowo nie musiał poświęcać czasu na przygotowanie się do niej. Podsumowując, znikomy nakład pracy pełnomocnika skarżącej w niniejszej sprawie, zdaniem Sadu, uzasadniał odstąpienie od zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania w części obejmującej wynagrodzenie pełnomocnika.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło