II SAB/Lu 206/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Z. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie odwołania od decyzji dotyczącej odmowy przyznania usług opiekuńczych I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu kwotę 295, 20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym 55, 20 złotych (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Z. W. wniósł w dniu [...]. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie odwołania od decyzji dotyczącej odmowy przyznania usług opiekuńczych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Kolegium wskazało, że w dniu [...]. wpłynęło odwołanie Z. W. z dnia [...]r. od decyzji z dnia 8 [...]., nr [...] wydanej z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Specjalistę pracy socjalnej Ośrodka Pomocy Społecznej w N. o odmowie przyznania Z. W. usług opiekuńczych. Postanowieniem z dnia [...]. Kolegium na podstawie art. 136 kpa zleciło organowi I instancji przeprowadzenie wywiadu środowiskowego z żoną wnioskodawcy T. W. w celu ustalenia sytuacji życiowej wnioskodawcy (z uwagi na odmowę kontaktu wnioskodawcy z organem). W dniu [...]. Z. W. zwrócił się do Kolegium o usunięcie naruszenia prawa w sprawie dotyczącej jego odwołania z dnia [...]. W związku z tym, że Kolegium nie otrzymało niezbędnej dokumentacji od organu I instancji, postanowieniem z dnia [...]. Kolegium przedłużyło termin załatwienia sprawy do dnia [...]., o czym poinformowało wnioskodawcę. Postanowieniem z dnia [...] Kolegium uznało wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z [...]. (data wpływu) za nieuzasadnione. Następnie w dniu [...]. Z. W. ponownie zwrócił się do Kolegium z wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa w sprawie jego odwołania z dnia [...] jednocześnie wnosząc o wyłączenie od udziału w postępowaniu członków Kolegium – Z. C. i K. A.. Postanowieniem z dnia [...]. Prezes Kolegium odmówił uwzględnienia wniosku. Następnie decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołanie skarżącego i utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]. w przedmiocie odmowy przyznania Z. W. usług opiekuńczych. Postanowieniem z dnia [...]. Kolegium uznało wezwanie z dnia [...]. za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz.270), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na przewlekłość organów. Z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ wprawdzie dokonuje czynności procesowych, ale w sposób nieefektywny bądź pozorny (por. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. prof. R. Hauser, prof. M. Wierzbowski, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 70). O przewlekłości postępowania można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2010r., sygn. akt II GPP 5/10) Skarga w niniejszej sprawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem odwołanie Z. W. z dnia [...]. (data wpływu [...].) zostało rozpatrzone decyzją z dnia [...]., a organowi nie można zarzucić opieszałości przed podjęciem tej decyzji. Sąd miał przy tym na uwadze, że stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym skarga na przewlekłość postępowania to odrębna od bezczynności organu instytucja procesowa, dlatego możliwe jest uwzględnienie skargi na przewlekłość postępowania, pomimo braku podstaw do stwierdzenia bezczynności (na skutek dokonania przez organ czynności procesowej) (por. postanowienia WSA w Szczecinie z dnia 23 lutego 2012r., sygn. akt II SAB/Sz 8/12, a także z dnia 23 lutego 2012r., sygn. akt II SAB/Sz 3/12). Analiza sprawy pozwala jednak na przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie prowadziło w sposób przewlekły postępowania poprzedzającego rozpatrzenie odwołania i wydania decyzji z dnia [...]. W świetle art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym w postępowaniu odwoławczym – nie później w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Jednocześnie z § 5 tego przepisu wynika, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W sprawie niniejszej taka sytuacja miała miejsce. Odwołanie Z. W. wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu [...]. (k. 7 akt admin.), a zatem w świetle art. 35 § 3 kpa Kolegium miało obowiązek załatwić je w terminie miesiąca, tymczasem decyzję wydało dopiero w dniu [...]. Jak jednak wynika z akt sprawy, Kolegium podejmowało od początku czynności zmierzające do wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, co spowodowało wydłużenie terminu wydania decyzji z przyczyn niezależnych od organu. W pierwszej kolejności Kolegium zleciło już w dniu [...]. – na podstawie art. 136 kpa – organowi I instancji przeprowadzenie wywiadu środowiskowego z T. W., żoną skarżącego, co było uzasadnione koniecznością ustalenia aktualnej sytuacji życiowej skarżącego, który odmawia przeprowadzenia takiego wywiadu z nim i unika kontaktu z pracownikami organu. Jednocześnie Kolegium, jako organ odwoławczy, nie było uprawnione samodzielnie przeprowadzić takiego wywiadu, bowiem możliwe jest to wyłącznie w trybie art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 182 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. z 2012r., poz. 712), a więc z udziałem pracowników socjalnych właściwego ośrodka pomocy społecznej. Wobec braku żądanej od organu I instancji dokumentacji i w konsekwencji braku niezbędnych danych do ustalenia sytuacji materialnej i życiowej skarżącego, Kolegium zasadnie przedłużyło postanowieniem z dnia [...]. termin załatwienia sprawy do dnia [...]., do czego było uprawnione na podstawie art. 36 § 1 kpa, o czym zawiadomiło skarżącego podając przyczyny zwłoki. W sytuacji występującej w sprawie nie można więc zarzucić Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu przewlekłego prowadzenia postępowania, bowiem czynności, jakie podejmowało w sprawie nie wynikały z opieszałości i nie miały charakteru działań pozornych, ale miały na celu należyte ustalenie stanu faktycznego, umożliwiające prawidłowe wydanie rozstrzygnięcia. Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.; o wynagrodzeniu ustanowionej z urzędu adwokat Sąd orzekł na podstawie § 18 ust.1 pkt.2 lit. d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz.1348 ze zm.) w zw. z art. 250 P.p.s.a.