II SAB/Lu 214/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Z. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie nierozpatrzenia odwołania od decyzji dotyczącej świadczenia pieniężnego na zakup żywności I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Z. W. wniósł w dniu 28 kwietnia 2014r. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie odwołania od decyzji dotyczącej świadczenia pieniężnego na zakup żywności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Kolegium wskazało, że w dniu 26 sierpnia 2013r. wpłynęło odwołanie Z. W. z dnia 12 sierpnia 2013r. od decyzji z dnia 8 sierpnia 2013r., nr [...] wydanej z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Specjalistę pracy socjalnej Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o odmowie przyznania Z. W. świadczenia pieniężnego z rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na zakup żywności. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2013r. Kolegium na podstawie art. 136 kpa zleciło organowi I instancji przeprowadzenie wywiadu środowiskowego z żoną wnioskodawcy T. W. w celu ustalenia sytuacji życiowej wnioskodawcy (z uwagi na odmowę kontaktu wnioskodawcy z organem). W dniu 13 września 2013r. Z. W. zwrócił się do Kolegium o usunięcie naruszenia prawa w sprawie dotyczącej jego odwołania z dnia 12 sierpnia 2013r. W związku z tym, że Kolegium nie otrzymało niezbędnej dokumentacji od organu I instancji, postanowieniem z dnia 25 września 2013r. Kolegium przedłużyło termin załatwienia sprawy do dnia 25 października 2013r., o czym poinformowało wnioskodawcę. Postanowieniem z dnia 30 września 2013r., Kolegium uznało wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 13 września 2013r. (data wpływu) za nieuzasadnione. Następnie w dniu 2 października 2013r. Z. W. ponownie zwrócił się do Kolegium z wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa w sprawie jego odwołania z dnia 12 sierpnia 2013r., jednocześnie wnosząc o wyłączenie od udziału w postępowaniu członków Kolegium – Z. C. i K. A.. Postanowieniem z dnia 11 października 2013r. Prezes Kolegium odmówił uwzględnienia wniosku. Następnie decyzją z dnia 18 października 2013r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało odwołanie skarżącego i utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 8 sierpnia 2013r. w przedmiocie odmowy przyznania Z. W. świadczenia pieniężnego z rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na zakup żywności. Postanowieniem z dnia 24 października 2013r. Kolegium uznało wezwanie z dnia 2 października 2013r. za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz.270), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na przewlekłość organów. Z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ wprawdzie dokonuje czynności procesowych, ale w sposób nieefektywny bądź pozorny (por. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. prof. R. Hauser, prof. M. Wierzbowski, Wydawnictwo C.H. Beck, W. 2011, s. 70). O przewlekłości postępowania można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2010r., sygn. akt II GPP 5/10) Skarga w niniejszej sprawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem odwołanie Z. W. z dnia 12 sierpnia 2013r. (data wpływu 26 sierpnia 2013r.) zostało rozpatrzone decyzją z dnia 18 października 2013r., a organowi nie można zarzucić opieszałości przed podjęciem tej decyzji. Sąd miał przy tym na uwadze, że stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym skarga na przewlekłość postępowania to odrębna od bezczynności organu instytucja procesowa, dlatego możliwe jest uwzględnienie skargi na przewlekłość postępowania, pomimo braku podstaw do stwierdzenia bezczynności (na skutek dokonania przez organ czynności procesowej) (por. postanowienia WSA w Szczecinie z dnia 23 lutego 2012r., sygn. akt II SAB/Sz 8/12, a także z dnia 23 lutego 2012r., sygn. akt II SAB/Sz 3/12). Analiza sprawy pozwala jednak na przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie prowadziło w sposób przewlekły postępowania poprzedzającego rozpatrzenie odwołania i wydania decyzji z dnia 18 października 2013r. W świetle art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym w postępowaniu odwoławczym – nie później w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Jednocześnie z § 5 tego przepisu wynika, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W sprawie niniejszej taka sytuacja miała miejsce. Odwołanie Z. W. wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 26 sierpnia 2013r., a zatem w świetle art. 35 § 3 kpa Kolegium miało obowiązek załatwić je w terminie miesiąca, tymczasem decyzję wydało dopiero w dniu 18 października 2013r. Jak jednak wynika z akt sprawy, Kolegium podejmowało od początku czynności zmierzające do wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, co spowodowało wydłużenie terminu wydania decyzji z przyczyn niezależnych od organu. W pierwszej kolejności Kolegium zleciło już w dniu 30 sierpnia 2013r. – na podstawie art. 136 kpa – organowi I instancji przeprowadzenie wywiadu środowiskowego z T. W., żoną skarżącego, co było uzasadnione koniecznością ustalenia aktualnej sytuacji życiowej skarżącego, który odmawia przeprowadzenia takiego wywiadu z nim i unika kontaktu z pracownikami organu. Jednocześnie Kolegium, jako organ odwoławczy, nie było uprawnione samodzielnie przeprowadzić takiego wywiadu, bowiem możliwe jest to wyłącznie w trybie art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 182 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Pracy i P. Społecznej z dnia 8 czerwca 2012r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. z 2012r., poz. 712), a więc z udziałem pracowników socjalnych właściwego ośrodka pomocy społecznej. Wobec braku żądanej od organu I instancji dokumentacji i w konsekwencji braku niezbędnych danych do ustalenia sytuacji materialnej i życiowej skarżącego, Kolegium zasadnie przedłużyło postanowieniem z dnia 25 września 2013r. termin załatwienia sprawy do dnia 25 października 2013r., do czego było uprawnione na podstawie art. 36 § 1 kpa, o czym zawiadomiło skarżącego podając przyczyny zwłoki. W sytuacji występującej w sprawie nie można więc zarzucić Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu przewlekłego prowadzenia postępowania, bowiem czynności, jakie podejmowało w sprawie nie wynikały z opieszałości i nie miały charakteru działań pozornych, ale miały na celu należyte ustalenie stanu faktycznego, umożliwiające prawidłowe wydanie rozstrzygnięcia. Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.; o wynagrodzeniu ustanowionej z urzędu adwokat Sąd orzekł na podstawie § 18 ust.1 pkt.2 lit. d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz.1348 ze zm.) w zw. z art. 250 P.p.s.a.