II SAB/Lu 239/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie niewykonania wyroku wydanego w sprawie o sygnaturze akt II SAB/Lu 467/13 w sprawie masztu antenowego postanawia odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Lu 239/14, odmawiającego przyznania K. J.prawa pomocy. Skarżąca K.J. w dniu 16 czerwca 2014 r. złożyła – na urzędowym formularzu – wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2014 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Odpis tego postanowienia doręczono skarżącej w dniu 1 sierpnia 2014 r. (k. 35). W dniu 5 sierpnia 2014 r. wniosła ona sprzeciw, podnosząc, że córka skarżącej jest upoważniona do dysponowania rachunkiem bankowym skarżącej i jej męża. Wpłaty na ten rachunek dokonane przez córkę z jej własnych środków, zostały przez skarżącą zwrócone córce, nie powiększały więc majątku skarżącej. Dochód skarżącej stanowi jedynie niska renta inwalidzka. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2014 r. odmówił przyznania K. J. prawa pomocy. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1038/14. W dniu 17 marca 2015 r. skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 452). Zauważyć należy, że kwestia przyznania skarżącej prawa pomocy była już przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który prawomocnym postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2014 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W myśl art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie (a do takich należy rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy) mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym prawomocnym postanowieniu może mieć więc miejsce jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Tym samym bez zmiany okoliczności sprawy nie można uchylić ani zmienić prawomocnego postanowienia. Przez zmianę okoliczności sprawy, należy zaś rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, które legły u podstaw poprzednio wydanego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia rozstrzygającego o odmowie przyznania prawa pomocy należy założyć, że będą to nowe okoliczności świadczące o tym, iż sytuacja materialna wnioskodawcy uległa pogorszeniu w stosunku do stanu istniejącego w dacie wydania tegoż postanowienia, co wnioskodawca musi wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Dlatego też ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, należało potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Lu 239/14, którym odmówiono przyznania skarżącej prawa pomocy. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, by jej sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu w stosunku do okresu, kiedy wydano poprzednie postanowienie w przedmiocie prawa pomocy. Przede wszystkim podnieść należy, że skarżąca nie wskazała żadnych nowych, istotnych okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w korzystny sposób dla skarżącej i tym samym uzasadniałyby ponowne rozważenie – w pełnym zakresie – przesłanek zwolnienia od poniesienia kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W rozpoznawanym obecnie wniosku skarżąca powołuje się bowiem w istocie na te same okoliczności, które w poprzednim postępowaniu z zakresu prawa pomocy Sąd ocenił i uznał, że nie dają podstaw do przyznania prawa pomocy. W szczególności wymaga podkreślenia, że jak wynika z oświadczeń skarżącej oraz przedłożonych przez nią dokumentów, skarżąca w toku postępowania sądowego w niniejszej sprawie, w dniu 25 czerwca 2014 r., to jest niecałe dwa tygodnie po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi oraz dziewięć dni po złożeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, z należącego do niej rachunku bankowego przelała na inny rachunek sumę pieniężną w wysokości 9 500,00 zł. Nie budzi zaś wątpliwości, że suma ta pozwoliłaby skarżącej na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, skoro koszty sądowe w sprawie tej każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł, zaś wynagrodzenie minimalne fachowego pełnomocnika w niniejszej sprawie wynosi 240 zł netto. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej orzeczeniu potwierdził prawidłowość stanowiska Sądu, co do tego, że wyzbycie się skarżącą środków finansowych w sytuacji, gdy z jej skargi wszczęte zostało postępowanie sądowe i ma ona świadomość konieczności ponoszenia kosztów tego postępowania, świadczy niewątpliwie o lekceważeniu obowiązku ponoszenia wskazanych kosztów. Tym samym okoliczność ta uniemożliwia przyznanie skarżącej prawa pomocy w postaci zwolnienia jej w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z tych względów i na podstawie art. 165 P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w postanowieniu.