II SAB/Lu 286/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi Z. D. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 19 marca 2013 r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora na rzecz Z. D. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 19 marca 2013 r., przesłanym drogą elektroniczną, Z. D. zwrócił się do Dyrektora Zespołu Szkół w M. S. P. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej ilości świadectw szkolnych promocyjnych i ukończenia szkoły podstawowej przekazanych na rzecz Szkoły Podstawowej w C. S. w roku szkolnym 2007/2008 oraz o udostępnienie protokołu ich przekazania. Zażądał również, aby pierwsza z powyższych informacji przesłana została mu w formie pisemnej odpowiedzi, zaś druga w formie uwierzytelnionej kserokopii. Pismem z dnia 7 kwietnia 2013 r. Z. D. wezwał Dyrektora do udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia 19 marca 2013 r. W odpowiedzi Dyrektor pismem z dnia 9 kwietnia 2013 r. poinformował, że na pocztę elektroniczną Zespołu Szkół nie wpłynął wniosek z dnia 19 marca 2013 r. W tej sytuacji wnioskodawca przy piśmie z dnia 12 kwietnia 2013r. przesłał potwierdzenie nadania drogą elektroniczną wniosku z dnia 19 marca 2013 r. oraz zrzut okna programu poczty elektronicznej za pośrednictwem której przesłał wniosek z dnia 19 marca 2013 r. Następnie w skardze z dnia 18 kwietnia 2013 r. zarzucił Dyrektorowi Zespołu Szkół w M. S. Pierwszym bezczynność i zażądał zobowiązania go do udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 19 marca 2013 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia akt oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący, przedstawiając dotychczasowy przebieg czynności podejmowanych w sprawie stwierdził, że stanowisko Dyrektora, według którego wniosek nie wpłynął na adres poczty elektronicznej Zespołu Szkół nie jest wiarygodne. Przedstawione zaś przy skardze dowody w postaci treści wniosku z dnia 19 marca 2013 r., potwierdzenia jego nadania, pisma z dnia 7 kwietnia 2013 r., pisma Dyrektora z dnia 9 kwietnia 2013 r., potwierdzenia przesłania wniosku pocztą elektroniczną w dniu 19 marca 2013 r. oraz zrzut okna programu poczty elektronicznej, za pośrednictwem którego przesłano wniosek z dnia 19 marca 2013 r. wskazują, że wniosek z dnia 19 marca 2013 r. został przesłany na adres poczty elektronicznej Zespołu Szkół i powinien być zarejestrowany. W ocenie skarżącego okoliczności te wskazują na zasadność skargi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w dniu 20 marca 2013 r. drogą elektroniczną wpłynął wniosek skarżącego z dnia 21 marca 2013 r., natomiast w dniu 21 marca 2013 r. wpłynął kolejny wniosek z dnia 20 marca 2013 r. Oba dotyczyły udzielenia informacji publicznej. Nie znaleziono natomiast wniosku skarżącego z dnia 19 marca 2013 r. Na wniosek z dnia 21 marca 2013 r. odpowiedziano pismem z dnia 2 kwietnia 2013 r. zaś na wniosek z dnia 20 marca 2013 r. pismem z dnia 3 kwietnia 2013 r. W dniu 8 kwietnia 2013 r. skarżący za pośrednictwem poczty elektronicznej przesłał pismo z dnia 7 kwietnia 2013 r., w którym zażądał odpowiedzi na wniosek z dnia 19 marca 2013 r. Wówczas poinformowano go, że na pocztę elektroniczną Zespołu Szkół nie wpłynął wniosek z dnia 19 marca 2013 r. W odpowiedzi skarżący przesłał potwierdzenie wysłania wniosku oraz pismo z dnia 12 kwietnia 2013 r. o treści tożsamej z treścią wniosku z dnia 19 marca 2013 r. Dokonując ponownej analizy zawartości poczty elektronicznej stwierdzono, że znajduje się w niej wniosek skarżącego z dnia 19 marca 2013 r. o czym został poinformowany. Jednocześnie pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r. udzielono odpowiedzi na wniosek z dnia 12 kwietnia 2013 r. W ocenie Dyrektora udzielając odpowiedzi na wnioski z dnia 21 marca 2013 r. i z dnia 12 kwietnia 2013 r. udzielono jednocześnie odpowiedzi na jego wniosek z dnia 19 marca 2013 r. W załącznikach skarżący otrzymał kserokopie szkolnego rejestru rozrachunków świadectw i giloszy z lat 2005 – 2008 zawierającego informację na temat liczby świadectw i giloszy przekazanych na rzecz Szkoły Podstawowej w C. S. w roku szkolnym 2007/2008, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Odnosząc się do argumentów odpowiedzi na skargę skarżący w piśmie z dnia 5 czerwca 2013 r. wyjaśnił, że wniosek z dnia 19 marca 2013 r. dotyczył informacji o ilości druków świadectw szkolnych, zaś w piśmie z dnia 2 kwietnia 2013 r. informowano o ilości giloszy, o którą to informację wystąpił wnioskiem z dnia 21 marca 2013 r. Również w piśmie z dnia 19 kwietnia 2013 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek z dnia 12 kwietnia 2013 r. udzielono informacji dotyczących ilości przekazanych giloszy, a nie ilości przekazanych druków świadectw szkolnych. W ocenie skarżącego nie można przyjąć, aby udzielono informacji na wniosek z dnia 19 marca 2013 r. w piśmie z dnia 2 kwietnia 2013 r. i w piśmie z dnia 19 kwietnia 2013 r. Podkreślił, że jego wniosek z dnia 19 marca 2013 r. dotyczył ilości druków świadectw szkolnych promocyjnych i ukończenia szkoły podstawowej przekazanych Szkole Podstawowej w C. S., nie zaś ilości przekazanych giloszy. Druk świadectwa szkolnego to druk zawierający stosowne linie, napisy oraz wzór danego świadectwa zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 14 marca 2005 r. (Dz.U. Nr 58, poz. 504) natomiast gilosz to wzór tła do wydruku komputerowego odpowiedniego świadectwa szkolnego zawierający jedynie ornament i stanowiący załącznik nr 2 do powyższego rozporządzenia. Z odpowiedzi Dyrektora na wniosek z dnia 20 marca 2013 r. wynika, że ma ona świadomość istnienia dwu rodzajów druków to jest druku świadectwa szkolnego i druku giloszy. Skarżący zauważył również, że nie występował o udostępnienie mu rejestru rozrachunku świadectw szkolnych i giloszy z lat 2005 – 2008. Natomiast informacje zawarte w tym rejestrze dowodzą jedynie tego, że Dyrektor wie o tym, iż druk świadectwa szkolnego i druk giloszy to dwa różne druki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Uzasadnione jest przekonanie skarżącego, że w sprawie jego wniosku z dnia 19 marca 2013 r. Dyrektor pozostał w bezczynności. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, zgodnie którym bezczynność ma miejsce wówczas, gdy w prawie określonym terminie właściwy organ nie podjął w sprawie żadnych czynności, albo wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania stosownym aktem administracyjnym lub nie podjął wymaganej prawem czynności (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r., I SAB 60/99, OPS 2000, Nr 6, poz.87 czy z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1904/09 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podzielane jest również stanowisko, że w zakresie dostępu do informacji publicznej bezczynność ma miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) terminie zobowiązany podmiot nie udzieli informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2-miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych Kodeksem postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej (J. Drachal Zagadnienia sądowej ochrony prawa do informacji., ZNSA 2010/ 5 -6, s. 109). Dla przyjęcia bezczynności adresata wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie mają przy tym znaczenia powody, dla których nie udzielono wnioskodawcy odpowiedzi na wniosek w terminie określonym w ustawie prawo o dostępie do informacji publicznej. Na tle ustawy o dostępie do informacji publicznej kwestią zasadniczą jest ustalenie, czy wnioskowana informacja jest w ogóle informacją publiczną oraz czy podmiot do którego skierowano wniosek o udzielenie informacji publicznej jest podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia, tylko bowiem w takim przypadku bezczynność może mieć miejsce. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w tejże ustawie. Trzeba przy tym zaznaczyć, że informacją publiczną są wiadomości dotyczące faktów, które wytworzone zostały lub odnoszą się do szeroko rozumianych władz publicznych oraz odnoszą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywanych przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 736/12 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1797/10 – Lex nr 1113061 i wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 391/11 – Lex nr 1082747). W myśl art. 70 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do nauki zaś nauka do 18 roku życia jest obowiązkowa. Sposób wykonania obowiązku szkolnego określa ustawa. Jak stanowi zaś art. 70 ust. 4 Konstytucji RP władza publiczna zapewnia obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia. Z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) wynika, że system oświaty zapewnia w szczególności m.in. realizację prawa każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki. Przepis art. 2 pkt 1 lit. a ustawy o systemie oświaty stanowi natomiast, że system oświaty obejmuje szkoły podstawowe. Zatem szkoły podstawowe realizują zadanie publiczne zapewniając powszechny dostępu do wykształcenia na poziomie podstawowym, umożliwiając jednocześnie, w myśl art. 7 ust. 2 ustawy o systemie oświaty uzyskanie świadectwa państwowego. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Zgodnie zaś z art. 39 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty dyrektor szkoły dysponuje środkami określonymi w planie finansowym szkoły zaopiniowanym przez radę szkoły i ponosi odpowiedzialność za ich prawidłowe wykorzystanie, a także może organizować administracyjną, finansową i gospodarczą obsługę szkoły. Zgodnie z ustawą o systemie oświaty, na szkole spoczywają zadania dydaktyczno - wychowawcze, za których realizację odpowiedzialny jest dyrektor szkoły. W tym zakresie dyrektor szkoły jest uprawniony do działania w formie władczej w stosunku do uczniów np. poprzez wydawanie decyzji administracyjnych w przedmiocie skreślenia ucznia z listy uczniów (art. 39 ust. 2 ustawy o systemie oświaty) czy w przedmiocie wcześniejszego przyjęcia dziecka do szkoły podstawowej (art. 16 ust. 2 ustawy o systemie oświaty). Z powyższego jednoznacznie wynika więc, że dyrektor szkoły, jako organ reprezentujący jednostkę organizacyjną, która wykonuje zadania publiczne m.in. w powyższym zakresie, jest w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1501/10 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wątpliwości nie budzi także kwalifikacja wniosku skarżącego jako żądania udzielenia informacji publicznej. Stosownie do unormowania art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie oświaty świadectwa państwowe wydaje się na drukach według wzoru ustalonego rozporządzeniem ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Skarżący wnosząc o udostępnienie danych dotyczących ilości przekazanych Szkole Podstawowej w C. S. druków świadectw szkolnych promocyjnych i ukończenia szkoły podstawowej zażądał udostępnienia informacji dotyczącej czynności związanej z realizacją przez szkołę podstawową zadań oświatowo – wychowawczych. Zażądał zatem udostępniania informacji publicznej. Również żądanie przesłania kopii protokołu przekazania druków szkolnych jest żądaniem udostępnienia informacji publicznej, chodzi tu bowiem o dokument powstały w związku z realizacją przez szkolę zadań publicznych nałożonych ustawą o systemie oświaty (wyrok NSA z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt I OSK 209/09 – Lex nr 573260). Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Przy czym w myśl art. 14 ust. 1 tej ustawy udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem. Dopiero wtedy ustępuje stan bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1622/10 – Lex nr 745108). W rozpoznawanej sprawie w żadnym z pism kierowanych do skarżącego w niniejszej sprawie Dyrektor nie zamieścił informacji o ilości druków świadectw szkolnych promocyjnych i ukończenia szkoły przekazanych na rzecz Szkoły Podstawowej w C. S. w roku szkolnym 2007/2008. W piśmie z dnia 19 kwietnia 2013 r. informuje o ilości giloszy przekazanych szkole oraz o tym, że nie dysponuje protokołem przekazania druków giloszy. Takie same informacje zawiera pismo Dyrektora z dnia 2 kwietnia 2013 r. Żądanej Informacji o ilości druków świadectw szkolnych promocyjnych i ukończenia szkoły podstawowej nie zawiera też przesłana skarżącemu kopia rejestru rozrachunku świadectw i giloszy za lata 2005-2008. Zawiera one jedynie informacje o ilości giloszy przekazanych do Szkoły Podstawowej w C. S. Jednocześnie przy żadnym z pism kierowanych do skarżącego nie przesłano kopii protokołu przekazania w roku szkolnym 2007/2008 druków świadectw szkolnych promocyjnych i ukończenia szkoły na rzecz Szkoły Podstawowej w C. S. W pismach z dnia 2 kwietnia 2013 r. i z dnia 19 kwietnia 2013 r. Dyrektor oświadczył, że nie posiada protokołu przekazania wyżej wymienionych druków. W pismach tych jest zaś mowa o drukach giloszy. Nie można jednak utożsamiać pojęcia druku świadectwa szkolnego promocyjnego czy ukończenia szkoły z pojęciem giloszy. W myśl § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 14 marca 2005 r. w sprawie zasad wydawania oraz wzorów świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych, sposobu dokonywania ich sprostowań i wydawania duplikatów, a także zasad legalizacji dokumentów przeznaczonych do obrotu prawnego z zagranicą oraz zasad odpłatności za wykonywanie tych czynności (Dz.U. z 2005 r. Nr 58, poz. 504) obowiązującego w roku szkolnym 2007/2008, świadectwa szkolne promocyjne i ukończenia szkoły wydaje się na drukach według wzorów określonych w rozporządzeniu. Wzory świadectw zawiera załącznik nr 3 do rozporządzenia. Z pkt 1 informacji ogólnej do załącznika nr 1 do powyższego rozporządzenia wynika, że świadectwa drukuje się na białym papierze pokrytym siatką ozdobną – giloszem. Czym innym jest zatem druk świadectwa szkolnego, a czym innym jest gilosz. Ten ostatni nie jest drukiem. Stanowi on ornament tła o kolorach wskazanych w informacji ogólnej do załącznika nr 1. Takie same wnioski nasuwa treść obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 maja 2010r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych ( Dz. U Nr 97, poz. 624 ze zmianami ). Dlatego błędne jest stanowisko Dyrektora zgodnie z którym udzielone przez niego odpowiedzi w piśmie z dnia 2 kwietnia 2013 r. i 19 kwietnia 2013 r. są odpowiedziami na wniosek skarżącego z dnia 19 marca 2013 r. Odpowiedzi te dotyczą bowiem giloszy, nie zaś druków świadectw. Jak wynika z powyższego w 14 dniowym terminie przewidzianym na rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej Dyrektor nie udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia 19 marca 2013 r. Odpowiedzi nie udzielił też w terminie późniejszym. W związku z powyższym należy stwierdzić, że w chwili wniesienia skargi Dyrektor pozostawała w bezczynności. Dyrektor nie udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego również po wniesieniu skargi a przed wydaniem niniejszego wyroku. Brak jest tym samym przesłanki do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. W przypadku skargi na bezczynność może mieć to miejsce jedynie wówcza,s gdy po wniesieniu skargi a przed zamknięciem rozprawy organ administracji wyda żądany aktu lub podejmie żądane czynności (por. uchwała 7 Sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt. I OPS 6/08 – ONSAiWSA 2009/4/63). W przypadku skargi na bezczynność dotyczącą udzielenia informacji publicznej będzie miało to miejsce, gdy udzielono informacji publicznej po wniesieniu skargi a przed zamknięciem rozprawy i wydaniem w sprawie wyroku. Jedynie wówczas bowiem postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe. Uznając stan bezczynności Dyrektora Zespołu Szkół sąd uznał natomiast, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Stan taki zachodziłby wówczas, gdyby bezczynność organu była oczywista, rzucająca się w oczy, nie do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W tym jednak przypadku organ wyjaśnił dlaczego nie odpowiedział na wniosek, a po przekazaniu odpowiednich materiałów przez skarżącego, sprawdził ponownie wpływ poczty elektronicznej, przyznał swój błąd i udzielił informacji. Warto zauważyć, że w stosunku do innych wniosków, gdy nie było wątpliwości co do przesyłanej korespondencji, organ udzielał informacji w terminie wskazanym w powołanej ustawie. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zobowiązał Dyrektora Zespołu Szkół w M. S. P. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 19 marca 2013 r. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 wspomnianej ustawy.