II SAB/Lu 29/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Maciej Gapski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 kwietnia 2025r. sprawy ze skargi S. C. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza bezczynność Wójta Gminy w zakresie wniosku skarżącego S. C. z dnia 4 lutego 2025r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do załatwienia wniosku wskazanego w pkt I; IV. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego S. C. kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. S. C. wniósł w dniu [...] lutego 2025r. (prezentata, k. 2) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Wójta Gminy polegającą na niezałatwieniu jego wniosku z 4 lutego 2025 r. o udzielenie informacji w zakresie ilości skierowanych przez Wójta w okresie od dnia objęcia funkcji do 4 lutego 2025 r., zawiadomień o "możliwości popełnienia przestępstwa" lub "zawiadomień o popełnieniu przestępstwa" kierowanych do Prokuratury, Policji i innych organów ścigania. Podniósł, że wniosek o podobnej treści złożył również w dniu 13 grudnia 2024r. W odpowiedzi otrzymał informację, że organem właściwym do udzielenia informacji jest Prokuratura, Policja i inne organy ścigania, a szczegółowe informacje nie mogą być udzielone ze względu na dobro postępowań i tajemnicę służbową. Zdaniem skarżącego, argumentacja nie jest trafna, ponieważ jego wniosek dotyczy jedynie liczby złożonych zawiadomień, a nie ich treści, a więc dobro postępowań oraz tajemnica służbowa nie są zagrożone. Poza tym odmowa udostępnienia informacji publicznej ze względu na ochronę tajemnicy służbowej powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o umorzenie postępowania albo oddalenie skargi. Wskazał, że udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek w piśmie z 13 lutego 2025r. (doręczonym 17 lutego 2025r.), a więc z zachowaniem ustawowego terminu, a dodatkowo uzupełnił tę odpowiedź w dniu 28 lutego 2025 r. W pierwszym piśmie wyjaśnił skarżącemu, że może on zwrócić się do organów ścigania, które już prowadzą postępowania, w tym także przeciwko skarżącemu, który sprawował funkcję Wójta Gminy do 27 lutego 2023 r., po wygaszeniu mu mandatu w związku z prawomocnym skazaniem wyrokami karnymi; organ miał też wątpliwości co do tego, czy żądana informacja jest informacja publiczną. Mimo to w kolejnym piśmie z 28 lutego 2025r. organ odpowiedział skarżącemu, że "zostały złożone 4 zawiadomienia, wskazujące jako pokrzywdzonego Gminę T. " (k.4 akt admin.). W tej sytuacji, zdaniem organu, wobec ustania bezczynności sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy; nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte. W takich przypadkach sąd umarza postępowania w zakresie bezczynności organu. Organ dodatkowo podniósł, że od sierpnia 2024r. cyklicznie udziela skarżącemu odpowiedzi na liczne wnioski skarżącego o udostępnianie informacji publicznej (wykaz w załączeniu), co w przekonaniu organu świadczy o celowym utrudnianiu pracy urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r., poz. 935), dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w sytuacji, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Celem skargi na bezczynność organu jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Skarga na bezczynność czy przewlekłość organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. Przy badaniu zasadności takiej skargi Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili orzekania. Skarga w niniejszej sprawie jest częściowo zasadna, ponieważ organ dopuścił się bezczynności polegającej na nieudostępnieniu skarżącemu w ustawowym terminie informacji publicznej objętej wnioskiem z 4 lutego 2025 r. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako "u.d.i.p."), nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Bezspornie Wójt Gminy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Jednocześnie objęta wnioskiem skarżącego informacja o dokonanych przez Wójta Gminy zawiadomieniach o popełnieniu przestępstw na szkodę Gminy, zgłaszanych do organów ścigania stanowi informację publiczną. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca zdefiniował w art. 1 ust. 1 u.i.d.p., zgodnie z którym każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym (b) stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego i (c) treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej. "Informacje o danych publicznych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "b" i "c" u.d.i.p. (stanowiska i oceny) dotyczą konkretnego, najczęściej sformalizowanego zachowania organu podejmowanego w ramach jego właściwości (np. tego, że organ wystąpił z określonym wnioskiem, zwrócił się z określonym zapytaniem, sporządził określoną opinię) (tak: WSA w Białymstoku w wyrokach: z 16 grudnia 2021r., II SAB/Bk 149/21; z 2 grudnia 2021r., II SAB/Bk 124/21; z 12 sierpnia 2021r., II SAB/Bk 47/21). Pismo zawiadamiające o możliwości popełnienia przestępstwa jako dotyczące informacji publicznej powinno zostać załatwione na zasadach określonych w u.d.i.p., nie zaś w trybie przepisów kodeksu postępowania karnego (tak trafnie wyrok WSA w Łodzi z 10 marca 2021 r., II SAB/Ld 3/21). Skoro zatem Wójt Gminy jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zaś żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną, organ obowiązany był tę informację udostępnić skarżącemu w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Bezsporne jest, że organ udzielił skarżącemu odpowiedzi w zakresie wniosku z 4 lutego 2025 r., jednak uczynił to dopiero w dniu 28 lutego 2025 r., a zatem po upływie wskazanego wyżej czternastodniowego terminu i po wniesieniu skargi na bezczynność. Okoliczność udostępnienia żądanej informacji po wniesieniu skargi, lecz przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, czyni w oczywisty sposób zbędnym zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) wobec ustania bezczynności na dzień rozpatrywania skargi i uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Nie zwalnia to jednak Sądu od dokonania oceny, czy bezczynność, której dopuścił się organ (pkt I i II sentencji wyroku), miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważenia ewentualnego zastosowania innych instrumentów prawnych właściwych przy stwierdzeniu bezczynności organu (grzywna lub suma pieniężna na rzecz skarżącego - art. 149 § 2 p.p.s.a.). Bezczynność, której w rozpoznawanej sprawie dopuścił się organ, nie miała charakteru rażącego (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W działaniach organu nie ma złej woli, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej. Nie bez znaczenia jest również fakt, że udostępnianie informacji publicznej, jakkolwiek istotne, nie jest jednak głównym zadaniem organu. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., przyznając skarżącemu zwrot kosztów w kwocie 100 zł, obejmującej wpis sądowy od skargi (pkt IV sentencji wyroku). Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji.