II SAB/Lu 299/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia SO del. Arkadiusz Mrowiec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skargi B. B. na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Sąd Dyscyplinarny do załatwienia wniosku B. B. z dnia 7 stycznia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność Sądu Dyscyplinarnego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Sądu Dyscyplinarnego na rzecz B. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skargą datowaną na [...] lipca 2014 r. B. B. zarzucił Sądowi Dyscyplinarnemu Izby Adwokackiej w L. bezczynność polegającą na nieudzieleniu mu informacji dotyczącej wszystkich orzeczeń wydawanych w ramach postępowań dyscyplinarnych za lata 2012 – 2013, o udostępnienie której zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L. drogą elektroniczną w dniu [...] stycznia 2014 r. W związku z powyższym zażądał zobowiązania Sądu Dyscyplinarnego do udostępnienie mu żądanej informacji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w L. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że przesłany drogą elektroniczną wniosek B. B. został pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na brak adresu wnioskodawcy i związaną z tym niemożność wezwania do uzupełnienia braków formalnych pisma. Ponadto stwierdził, że do Sądu Dyscyplinarnego nie wpłynął żaden wniosek o udostępnienie informacji publicznej, gdyż został on przesłany na adres poczty elektronicznej Okręgowej Rady Adwokackiej w L. Nadto podniósł, że Sąd Dyscyplinarny, stosownie do treści art. 89 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), jest organem Izby Adwokackiej, nie zaś Okręgowej Rady Adwokackiej. Według Sądu Dyscyplinarnego, niewłaściwe określenie podmiotu, którego dotyczy skarga, nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 31 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., po. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), stąd skarga powinna zostać odrzucona. Ponadto, w ocenie Sądu Dyscyplinarnego, żądana przez skarżącego informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r.- o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej jako u.d.i.p.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w L. dopuścił się bezczynności polegającej na nieudzieleniu skarżącemu informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. W pierwszej kolejności podnieść należy, że wbrew stanowisku zawartemu w odpowiedzi na skargę, żądana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu wyżej powołanej ustawy. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy infromacja ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28). Innymi słowy, informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informację publiczną stanowi zatem zarówno treść dokumentów wytworzonych bezpośrednio przez organy władzy publicznej, jak i tych, których organy te używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Informacją publiczną jest również informacja o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach. Prawo obywateli do uzyskania informacji o działalności organów nie tylko władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, ale i organów samorządów gospodarczych i zawodowych, przewidziano w art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. Przepis ten stanowi bowiem, że obowiązane do udzielania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy samorządów gospodarczych i zawodowych. Rozstrzygnięcia sądów dyscyplinarnych samorządów zawodowych nie odnoszą się do spraw organizacyjnych ani porządkowych, lecz do spraw publicznych, gdyż służą realizacji zadań publicznych, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji i ustawie, a w szczególności udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa. Adwokat podczas i w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych korzysta z ochrony prawnej, podobnie jak sędzia i prokurator, tj. funkcjonariusz publiczny (art. 7 ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze). Stąd też adwokat, jako osoba wykonująca zawód zaufania publicznego i korzystająca w związku z jego wykonywaniem z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym realizuje funkcje i zadania publiczne. Odpowiedzialność dyscyplinarna adwokatów jest formą odpowiedzialności karnej, a skoro tak, to sprawowanie władzy dyscyplinarnej przez organ samorządu zawodowego jest formą wykonywania władzy publicznej. Żądane przez skarżącego informacje stanowią zatem dane publiczne, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4a u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Sz 40/14). Inną natomiast kwestią jest, czy ze względu na przepisy szczególne informacja ta powinna być udostępniona. W tym względzie należy mieć na uwadze treść art. 5 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Ponadto prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Żądana we wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. informacja jest zatem informacją publiczną. Stąd organ, o ile był w jej posiadaniu, miał obowiązek udzielić jej w formie czynności materialno – technicznej, albo – gdyby wystąpiły przesłanki odmowy jej udostępnienia – wydać stosowną decyzję administracyjną (art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), czego nie uczynił. Nie sposób podzielić wyrażonego w odpowiedzi na skargę poglądu, że z uwagi na brak adresu wnioskodawcy i niemożność wezwania go do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. należało ten wniosek pozostawić bez rozpoznania. Celem ustawy o informacji publicznej jest bowiem odformalizowanie i uproszczenie postępowania w sprawie dostępu do informacji publicznych. Ustawodawca nie zawarł w ustawie jakichkolwiek wymogów formalnych dotyczących wniosku. Stąd też wniosek może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem żądania. Za pisemny wniosek o udostępnienie informacji publicznej uznać należy zatem także wniosek przesłany pocztą elektroniczną. (tak m. in. wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08, wyrok NSA z dnia 30 listopada 2012 r., I OSK 1991/12). Niezasadne jest również stanowisko Sądu Dyscyplinarnego, iż błędnie określony został adresat wniosku, gdyż Sąd Dyscyplinarny jest, stosownie do treści art. 89 ustawy - Prawo o adwokaturze, organem Izby Adwokackiej, nie zaś Okręgowej Rady Adwokackiej. W myśl art. art. 39 tej ustawy), organami izby adwokackiej są: 1) zgromadzenie izby składające się z adwokatów wykonujących zawód oraz delegatów pozostałych adwokatów, 2) okręgowa rada adwokacka, 3) sąd dyscyplinarny, a także 4) komisja rewizyjna. Sąd dyscyplinarny rozpatruje sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej członków izby (art. 50 ustawy - Prawo o adwokaturze). Skoro skarżący skierował wniosek z dnia [...] stycznia 2014 r. o udzielenie informacji publicznej do okręgowej rady adwokackiej i treść jego żądania była jasna i jednoznaczna, to podmiotem zobowiązanym do odpowiedzi na ten wniosek, ze względu na jego treść, był sąd dyscyplinarny, jako jeden z organów, przy pomocy którego funkcjonuje samorząd adwokacki. Stąd przesłanie wniosku na adres poczty elektronicznej okręgowej rady adwokackiej, będącej – obok sądu dyscyplinarnego – organem tej samej izby adwokackiej – nie stanowi przesłanki odrzucenia wniosku (por. wyrok WSA w Opolu, II SAB/Lu 54/14). Z uwagi na powyższe, skoro żądana we wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. informacja jest informacją publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w L. jest organem obowiązanym do udostępnienia tej informacji, to nie udzielając tej informacji, a także nie wydając w tym przedmiocie decyzji odmownej, organ ten dopuścił się bezczynności. Zobowiązany został w związku z tym na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. do załatwienia przedmiotowego wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. Jednocześnie bezczynność sądu dyscyplinarnego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ wskazał jakie, jego zdaniem, okoliczności przemawiały za nieudzielaniem żądanej informacji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania wydano na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji.