II SAB/Lu 32/25
WyrokWSA w Lublinie2025-05-15
Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Jacek Czaja, Bartłomiej Pastucha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wynagrodzeń pracowników, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezczynność Wójta Gminy w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wynagrodzeń pracowników, ponieważ wniosek nie został załatwiony w ustawowym terminie. Okoliczność, że wniosek trafił do skrzynki SPAM, nie zwalnia organu z odpowiedzialności, gdyż organ ma obowiązek zapewnić prawidłową obsługę poczty elektronicznej. Sąd uznał jednak, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ podjął działania po otrzymaniu skargi. Ponadto, sąd zobowiązał Wójta do doręczenia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z przepisami KPA, uznając dotychczasowe doręczenie drogą mailową za nieskuteczne.Stan faktyczny
M. S. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wysokości wynagrodzeń brutto pracowników Urzędu Gminy C. Wniosek został złożony drogą elektroniczną w dniu 17 grudnia 2024 r. Po upływie ustawowego terminu na załatwienie wniosku, skarżący złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy C. Wójt wyjaśnił, że wniosek trafił do skrzynki SPAM i nie został odebrany. Po otrzymaniu skargi, Wójt udzielił częściowej odpowiedzi na wniosek i wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji w pozostałej części, jednak decyzja ta została przesłana skarżącemu drogą mailową w formie skanu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził bezczynność Wójta Gminy C., zobowiązał go do załatwienia wniosku w określonej części w terminie 14 dni, umorzył postępowanie w pozostałej części i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2025 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Wójta Gminy C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Wójt Gminy C. dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku M. S. z dnia 17 grudnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy C. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wójta Gminy C. do załatwienia wniosku wskazanego w pkt I w części dotyczącej informacji o wysokości wynagrodzeń brutto pracowników Urzędu Gminy C. niewydających decyzji administracyjnych, lecz mających związek z procesem decyzyjnym, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; IV. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy C. do załatwienia wniosku wskazanego w pkt I w pozostałej części; V. zasądza od Wójta Gminy C. na rzecz M. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 3 marca 2025 r. M. S. (dalej także jako "skarżący" lub "wnioskodawca"), za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej Urzędu Gminy Chodel, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Wójta Gminy Chodel (dalej także jako "organ" lub "Wójt") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W treści skargi skarżący zarzucił organowi, że mimo ustawowego obowiązku wynikającego z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm., dalej jako "u.d.i.p."), nie zareagował na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, przesłany za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 17 grudnia 2024 r. Skarżący wniósł o zobowiązanie Wójta do rozpoznania ww. wniosku, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, a także wymierzenie organowi grzywny. Ponadto zwrócił się o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że powołanym wyżej wnioskiem z dnia 17 grudnia 2024 r. zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wysokości wynagrodzeń brutto wszystkich pracowników Urzędu Gminy Chodel pełniących funkcje publiczne oraz tych wydających decyzje z upoważnienia Wójta Gminy Chodel, jak również tych niewydających decyzji, lecz mających związek z procesem decyzyjnym (czyli tych pracowników, którzy uczestniczą przy tworzeniu decyzji administracyjnych), wraz przypisaniem do konkretnych wynagrodzeń imion oraz nazwisk tych pracowników. Skarżący podkreślił, że pomimo upływu 2,5 miesiąca, organ nie podjął jakiejkolwiek czynności w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), ewentualnie – na wypadek, gdyby Sąd nie znalazł podstaw do oddalenia skargi – o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Wójt wyjaśnił, że wniosek skarżącego z dnia 17 grudnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, trafił do skrzynki mailowej SPAM, w związku z czym nie został odebrany. Po raz pierwszy przedmiotowy wniosek został doręczony organowi wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, tj. w dniu 3 marca 2025 r. W dniu 5 marca 2025 r. Wójt udzielił odpowiedzi na wniosek w części dotyczącej wskazania wysokości wynagrodzeń brutto pracowników pełniących funkcje publiczne oraz tych wydających decyzje z upoważnienia Wójta Gminy Chodel w Urzędzie Gminy Chodel, tj. Wójta Gminy, Zastępcy Wójta, Sekretarza Gminy, Skarbnika Gminy, Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego oraz Kierownika Referatu Finansowo-Podatkowego. Natomiast co do pozostałej części żądanych informacji organ wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Do odpowiedzi na skargę organ załączył wydruk wiadomości e-mail skierowanej do wnioskodawcy w dniu 5 marca 2025 r., przy której przesłano wskazaną wyżej odpowiedź na wniosek zawierającą część żądanych informacji (tj. dane o wynagrodzeniach brutto pracowników pełniących funkcje publiczne oraz wydających decyzje z upoważnienia Wójta Gminy Chodel) oraz decyzję Wójta z dnia 4 marca 2025 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej w pozostałej części (dotyczącej podania wysokości wynagrodzeń brutto pracowników publicznych zatrudnionych w Urzędzie Gminy Chodel, niewydających decyzji administracyjnych, lecz mających związek z procesem decyzyjnym).
W piśmie procesowym z dnia 17 kwietnia 2025 r. skarżący podniósł, że bez znaczenia pozostaje fakt, iż jego wniosek trafił do skrzynki SPAM. W ocenie skarżącego, skoro Wójt ustalił i podał do publicznej wiadomości (poprzez stronę internetową czy Biuletyn Informacji Publicznej) adres e-mail służący do korespondencji na linii interesant - urząd, w tym do obsługi m.in. wniosków o udostępnienie informacji publicznej, to od organu należy oczekiwać podwyższonej dbałości w zakresie obsługi korespondencji kierowanej pod wskazany adres. Skarżący podkreślił, że w orzecznictwie wskazuje się, iż ryzyko nieodebrania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę. Zdaniem skarżącego, nie ulega zatem wątpliwości, że jego wniosek został złożony skutecznie w dniu 17 grudnia 2024 r. i powinien zostać rozpoznany w terminie 14 dni. Taka sytuacja nie miała miejsca, więc bezczynność organu jest ewidentna. Przy czym skarżący stwierdził, że w jego ocenie bezczynność trwa nadal.
Decyzja, o której Wójt wspomniał w odpowiedzi na skargę, nie została bowiem skutecznie doręczona, skoro jej skan wysłano mailem mimo, iż organ posiadał zarówno adres zamieszkania skarżącego (wskazany we wniosku), jak adres jego skrzynki ePUAP (za pomocą której skarżący przekazał skargę). Skarżący podkreślił, że decyzja administracyjna zaczyna funkcjonować w obrocie prawnym od momentu jej skutecznego doręczenia. Należy zatem uznać, że organ dalej pozostaje w bezczynności, skoro w terminie przewidzianym przepisami nie wydał decyzji o odmowie udzielenia informacji.
Końcowo skarżący wskazał, że w związku z częściową zmianą stanu faktycznego sprawy, a także mając na uwadze fakt częściowego udzielenia odpowiedzi, mimo uchybień towarzyszącym postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej w przedmiotowej sprawie, doprecyzowuje żądania zawarte w skardze, poprzez ich zawężenie do następującego zakresu: zobowiązanie organu do prawidłowego rozpoznania wniosku z dnia 17 grudnia 2024 r.; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Kontrola ta – w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. – obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu. Stosownie zaś do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 (albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a): 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
Należy też wskazać, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dodatkowo, w przypadku rozpoznawania skargi na bezczynność organu, sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności Wójta Gminy Chodel w zakresie załatwienia wniosku skarżącego z dnia 17 grudnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Podkreślić należy, że skarga na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia, w tym wyłączony w tym przypadku jest obowiązek poprzedzenia skargi ponagleniem, przewidziany w art. 53 § 2b p.p.s.a. O braku takiego obowiązku decyduje specyfika postępowania o udostępnienie informacji publicznej, wynikająca z ograniczonego zastosowania w takim postępowaniu przepisów k.p.a. (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 678/11; z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12; z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2603/13; z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2830/18).
Przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).
Wójt Gminy Chodel - jako organ władzy publicznej – niewątpliwie należy do kręgu podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji publicznych będących w jego posiadaniu, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 3 u.d.i.p. Kwestia ta pozostaje w niniejszej sprawie bezsporna, a zatem nie wymaga dalszych rozważań.
W sprawie bezsporne jest również, że informacje objęte wnioskiem skarżącego mają charakter informacji publicznej. Wyjaśnić należy, że w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informację publiczną stanowi natomiast każda informacja o sprawach publicznych. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 u.d.i.p., który w ust. 1 zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, pośród których znalazły się między innymi informacje o organizacji i majątku publicznym osób lub jednostek organizacyjnych, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym.
Żądana przez skarżącego informacja o wysokości wynagrodzeń poszczególnych pracowników Urzędu Gminy Chodel niewątpliwie zalicza się do powyższej kategorii informacji publicznych. Informacja ta dotyczy bowiem sposobu wydatkowania środków publicznych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego na obsadę stanowiska w jednostce samorządowej. Podkreślić należy, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, iż informacja o wysokości wydatków na wynagrodzenie pracownika instytucji publicznej, finansowanego ze środków publicznych, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Informacja taka mieści się przy tym w zakresie określonym w art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p., bowiem dotyczy zasad funkcjonowania organu władzy publicznej, oraz w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. "h" u.d.i.p., gdyż odnosi się ciężarów publicznych ponoszonych na utrzymanie aparatu administracyjnego (por. wyroki NSA: z 20 września 2016 r., sygn. akt I OSK 168/16; z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 3899/21). Jawności gospodarki środkami publicznymi jest bowiem zasadą, która musi być bezwzględnie przestrzegana przez każdą jednostkę dysponującą publicznymi środkami finansowymi. Jakakolwiek reglamentacja informacji o działalności podmiotów publicznych w stosunku do tych podmiotów musi być podyktowana racjami znajdującymi swoje uzasadnienie w Konstytucji RP. Zasada jawności publicznej gospodarki finansowej stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej, a także osób pełniących funkcje publiczne (por. wyroki NSA: z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt I OSK 358/15; z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 1932/21).
Tym samym w warunkach niniejszej sprawy spełnione zostały tak podmiotowe, jak i przedmiotowe wymogi zastosowania u.d.i.p.
Publiczny charakter żądanych przez skarżącego informacji oraz fakt, iż jego wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, determinowały konieczność załatwienia przedmiotowego żądania w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Obowiązkiem Wójta było zatem udostępnienie skarżącemu żądanych informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku, (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie wydanie w tym terminie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Analiza akt sprawy potwierdza zasadność zarzutu skargi, iż wniosek skarżącego z dnia 17 grudnia 2024 r. nie został załatwiony w żaden ze wskazanych wyżej sposobów, w przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., 14-dniowym terminie biegnącym od dnia otrzymania tego wniosku przez organ. Zasadne jest zatem stwierdzenie przez Sąd, na zasadzie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że organ dopuścił się bezczynności w sprawie przedmiotowego wniosku. Należy przy tym przyznać racje skarżącemu, że usprawiedliwienia dla niezachowania przez organ powyższego terminu nie może stanowić powołana w odpowiedzi na skargę okoliczność, iż wiadomość mailowa zawierająca wniosek skarżącego została błędne zakwalifikowana jako "SPAM" i przez to nie została odczytana. Należy bowiem zauważyć, że skarżący skierował wniosek na adres e-mail podany na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy Chodel, jako oficjalny adres mailowy do kontaktu z tym Urzędem (zob. https://ugchodel.e-biuletyn.pl/index.php?id=69&p1=szczegoly&p2=313). W orzecznictwie wielokrotnie natomiast już podnoszono, że do obowiązków organu administracji publicznej, jak też i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną. Jednostka ma bowiem prawo działać w zaufaniu do podmiotu podającego publicznie adres i oczekiwać, że skoro podany zostaje do publicznej wiadomości adres poczty elektronicznej, to kierowana na ten adres poczta będzie odbierana, w tym także trafiające do "skrzynki SPAM" (zakwalifikowanie listu jako spam nie oznacza bowiem automatycznie, że podlega on usunięciu). Odmienne zapatrywanie czyniłoby w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej (e-mail) iluzorycznym, którego skuteczność zależna byłaby od arbitralnej woli organu. Tym samym wszelkie ewentualne błędy związane z działaniem oficjalnej poczty elektronicznej organu władzy publicznej, pozostają bez wpływu na zasady związane z obowiązkiem udostępniania informacji publicznych, w tym na bieg terminu do załatwienia wniosku o informację publiczną. Uchybienia w tym zakresie nie mogą być bowiem przerzucane na podmiot korzystający z konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej (por. postanowienia NSA: z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2897/15; z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt I OZ 1414/15; z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1940/15 oraz I OSK 2897/15; z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2186/14).
W związku z powyższym tłumaczenie Wójta dotyczące przekierowania wiadomości e-mail zawierającej wniosek skarżącego z dnia 27 grudnia 2024 r. do "skrzynki "SPAM", może mieć znaczenie jedynie w kontekście oceny charakteru zaistniałej w sprawie bezczynności. W konsekwencji orzekając w tym zakresie Sąd, na podstawie art. 149 § 1b p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśnić trzeba, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W niniejszej sprawie taka sytuacji nie występuje, o czym świadczy nie tylko okoliczność, iż powodem niezałatwienia wniosku skarżącego w terminie były problemy natury technicznej, ale również fakt, iż organ po uzyskaniu ze złożonej za jego pośrednictwem skargi informacji o wniosku oraz jego treści, niezwłocznie podjął działanie zmierzające do wyeliminowania swojej dotychczasowej bezczynności.
Stwierdzić jednakowoż należy, że działania podjęte w tym zakresie przez organ nie doprowadziły do pełnego załatwienia wniosku skarżącego, a tym samym do całkowitego ustania zaistniałej w związku z tym wnioskiem bezczynności. Brak jest zatem podstaw, by w całości umorzyć postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia przedmiotowego wniosku.
Przypomnieć należy, że organ, załatwiając wniosek skarżącego w reakcji na złożoną skargę, uwzględnił żądanie skarżącego jedynie w części dotyczącej podania informacji o wysokości wynagrodzeń brutto wszystkich pracowników Urzędu Gminy Chodel pełniących funkcje publiczne oraz wydających decyzje z upoważnienia Wójta Gminy Chodel. Ta część żądanych informacji została skarżącemu udostępniona w piśmie z dnia 4 marca 2025 r. (k. 7 akt sądowych), przesłanym w dniu 5 marca 2025 r. na adres mailowy skarżącego, z którego został nadany jego wniosek. W piśmie tym przedstawione zostały dane o kwotach brutto wszystkich składników wynagrodzeń wypłaconych w lutym 2025 r. (jako miesiącu poprzedzającym udzielenie informacji) na rzecz wskazanych z imienia i nazwiska: Wójta Gminy, Zastępy Wójta, Sekretarza Gminy, Skarbnika Gminy, Kierownika Referatu Finansowo-Podatkowego oraz Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego. Udostępnienie skarżącemu ww. informacji stanowi o wyeliminowaniu bezczynności organu co do tej części wniosku. W tej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do załatwienia wniosku w części dotyczącej informacje o wysokości wynagrodzeń brutto pracowników Urzędu Gminy Chodel pełniących funkcje publiczne oraz wydających decyzje z upoważnienia Wójta, należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż stało się bezprzedmiotowe.
Odnośnie zaś do pozostałej części informacji objętych wnioskiem z dnia 27 grudnia 2024 r., tj. danych o wysokości wynagrodzeń brutto pracowników Urzędu Gminy Chodel niewydających decyzji administracyjnych, lecz mających związek z procesem decyzyjnym, przypomnieć należy, że organ załatwił wniosek w tym zakresie poprzez wydanie w dniu 4 marca 2025 r., na podstawie art. 16 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Jak już wyżej wskazano, wydanie przewidzianej w art. 16 u.d.i.p. decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jest jedną z dopuszczalnych form załatwienia wniosku złożonego w trybie u.d.i.p. Przy tym w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność w sprawie takiego wniosku, Sąd nie jest uprawniony do oceny prawidłowości wydanej na jego skutek decyzji, a jedynie uwzględnia okoliczność jej wydania w ramach weryfikacji tego, czy organ załatwił wniosek, czy też pozostaje w danej sprawie bezczynny. Podkreślić jednak należy, że załatwienie wniosku o informację publiczną poprzez wydanie decyzji odmownej na zasadzie art. 16 u.d.i.p., może chronić skutecznie organ przed zarzutem bezczynności jedynie wówczas, gdy decyzja taka została prawidłowo doręczona stronie (wnioskodawcy) i tym samym weszła do obrotu prawnego.
W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. Jak bowiem wynika z odpowiedzi na skargę oraz dołączonych do niej dokumentów, wydana w odniesieniu do części wniosku skarżącego decyzja odmowna Wójta Gminy Chodel z dnia 4 marca 2025 r., została przesłana skarżącemu za pośrednictwem poczty elektronicznej, w formie skanu, razem z pismem zawierającym tę część żądanych informacji publicznych, których udostępnienie skarżącemu organ uznał za zasadne.
Tymczasem o ile określona we wniosku forma przesłania informacji wiąże organ co do czynności materialno-technicznej, w wyniku której następuje udostępnienie żądanej informacji publicznej, o tyle już w przypadku, gdy organ stwierdził istnienie podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., zastosowanie - zgodnie z ust. 2 tego artykułu - będą miały przepisy k.p.a., a więc doręczenie takiej decyzji winno zostać dokonane zgodnie z zasadami doręczania pism w postępowaniu administracyjny, określonymi w tym Kodeksie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 383/22).
Innymi słowy, specyfika postępowania wszczynanego wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej prowadzi do uznania, że wniosek taki w istocie może zainicjować dwa postępowania o różnym charakterze. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 758/16, pierwszy rodzaj postępowania polega na udzieleniu informacji lub poinformowaniu wnioskodawcy, że podmiot, do którego się zwrócił, nie posiada żądanej informacji albo żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej - co następuje w drodze czynności materialno-technicznej, do której nie mają zastosowania przepisy postępowania administracyjnego ogólnego. Z kolei w sytuacji, w której podmiot zobowiązany zamierza wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji (ewentualnie o umorzeniu postępowania - art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), wówczas w sprawie mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przy czym w orzecznictwie podkreśla się, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por. np. wyroki NSA: z dnia 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt III OSK 3146/23; z dnia 13 września 2024 r., sygn. akt III OSK 3268/23). Nie budzi więc wątpliwości, że mają zastosowanie również w odniesieniu do etapu doręczania takiej decyzji.
Zgodnie z art. 39 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwany dalej "adresem do doręczeń elektronicznych", chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu albo w siedzibie organu. W myśl § 2 ww. art., w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem:
1) przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo
2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (§ 2).
Stosownie zaś do treści art. 39 § 3 k.p.a., w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1 i § 2 pkt 1, organ administracji publicznej doręcza pisma:
1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640), albo
2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.
Dodać należy, że w myśl art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1045 ze zm.), adres do doręczeń elektronicznych oznacza adres elektroniczny, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344), podmiotu korzystającego z publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej albo z kwalifikowanej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego, umożliwiający jednoznaczną identyfikację nadawcy lub adresata danych przesyłanych w ramach tych usług.
Z kolei art. 391 k.p.a. określa sposób doręczania pism drogą elektroniczną, stanowiąc, że w przypadku doręczenia w sposób, o którym mowa w art. 39 § 1, pisma doręcza się stronie lub innemu uczestnikowi postępowania na:
1) adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych, o której mowa w art. 25 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, a w przypadku pełnomocnika - na adres do doręczeń elektronicznych wskazany w podaniu, albo
2) adres do doręczeń elektronicznych powiązany z kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego, za pomocą której wniesiono podanie, jeżeli adres do doręczeń elektronicznych strony lub innego uczestnika postępowania nie został wpisany do bazy adresów elektronicznych.
Nadto wskazać trzeba, że według art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. do niezbędnych elementów składowych decyzji administracyjnej zalicza się podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji. W myśl zaś art. 14 § 1a k.p.a., sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że doręczenie wnioskodawcy decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej poprzez pocztę elektroniczną (e-mail), zwłaszcza - jak miało to w niniejszej sprawie miejsce - w formie skanu nieopatrzonego podpisem elektronicznym, nie spełnia wymogów wskazanych w wyżej przywołanych przepisach k.p.a., mających zastosowanie z mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p., a tym samym nie może być uznane za doręczenie skuteczne. Korzystanie ze środków komunikacji elektronicznej nie jest dopuszczalną na gruncie k.p.a. metodą doręczenia, o ile nie mamy do czynienia z doręczeniem na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 38 i art. 391 k.p.a. Ponadto, zgodnie z wymogami k.p.a., doręczony na taki adres dokument elektroniczny winien być opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej. Korespondencja mailowa nie wyczerpuje warunków technicznych takiego doręczenia.
Skoro decyzja Wójta z dnia 4 marca 2025 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej nie została do tej pory prawidłowo doręczona skarżącemu, zasadne pozostaje zobowiązanie organu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 27 grudnia 2024 r. w części objętej tą decyzją, w terminie 14 od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. W okolicznościach niniejszej sprawy zobowiązanie to sprowadza się to doręczenia skarżącemu powyższej decyzji zgodnie z wymogami wynikającymi z k.p.a. Przy czym słusznie zauważył skarżący, że by wykonać ten obowiązek organ nie jest zmuszony podjąć czynności zmierzające do ustalenia stosownych danych adresowych skarżącego, albowiem dysponuje adresem skrzynki ePUAP skarżącego, z którego nadano skargę (adres ten spełnia kryteria adresu do doręczeń elektronicznych w rozumieniu art. 39 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy o doręczeniach elektronicznych).
O zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, które w niniejszej sprawie ograniczają się do uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 złotych, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Sąd nie orzekał co do sformułowanego w skardze wniosku o wymierzenie organowi grzywny, uznając ów wniosek za cofnięty wobec jednoznacznej modyfikacji (zawężenia) wniosków skargi dokonanej przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia 17 kwietnia 2025 r. Sąd nie znalazł też podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie 149 § 2 p.p.s.a. z urzędu, mając na względzie, że stwierdzona bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, a dodatkowo została częściowo wyeliminowana na skutek wniesionej skargi,
Z tych wszystkich względów orzeczono, jak w sentencji.
Powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku orzecznictwo sądowoadministracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło