II SAB/Lu 35/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. P. na bezczynność Koła Łowieckiego Nr [...] "[...]" w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wniosku z dnia 1 grudnia 2013 r. - w zakresie sprzeciwu S. P. od postanowienia starszego referendarza sądowego z 17 lipca 2014 r., sygn. akt II SAB/Lu 35/14 w przedmiocie prawa pomocy p o s t a n a w i a I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu 9 czerwca 2014 r. S. P. złożył na urzędowym formularzu druk "PPF" wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowym i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą ma ustanowioną rozdzielność majątkową i utrzymuje się z renty inwalidzkiej w kwocie [...] złotych brutto oraz z dochodów z pracy w redakcji w kwocie [...] złotych brutto. Jego łączny miesięczny dochód wynosi zatem [...] złotych brutto, z czego skarżący na leczenie miesięczne wydaje kwotę [...] złotych. Żona skarżącego utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych brutto. Między skarżącym a jego żoną zniesiono umownie wspólność majątkową małżeńską. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący w piśmie z dnia 16 kwietnia 2014 r. wskazał, że płaci alimenty w kwocie [...] złotych, na które składa się kwota [...] złotych przekazywana bezpośrednio z Wojskowego Biura Emerytalnego do rąk uprawnionej oraz kwota [...] złotych honorarium redakcyjnego. Skarżący oświadczył również, że nie posiada żadnego wartościowego sprzętu myśliwskiego, a posiadane śrutówki z 1951 r. i z 1989 r. warte są około [...]złotych za sztukę. Roczny koszt przynależności do koła łowieckiego wynosi – jak wyjaśnił – [...]złotych. Dodatkowo [...] złotych wynosi składka do PZŁ. Od 2007 r. skarżący nie ponosi kosztów polowań i amunicji, gdyż od tego czasu nie bierze czynnego udziału w polowaniach, poprzestając jedynie na towarzyszeniu osobom zaprzyjaźnionym. Koszty jego utrzymania koniecznego i leczenia wynoszą zaś [...] złotych. Do pisma skarżący dołączył potwierdzenie wypłaty/doręczenia H. P. (żonie) alimentów w kwocie [...] złotych, potwierdzenie wypłaty/odbioru emerytury H. P., z którego wynika, że emerytura wynosi [...] złotych brutto – [...] złotych netto oraz potwierdzenie wypłaty/odbioru swojej renty, z którego wynika, że wynosi ona [...] złotych brutto a wypłacana jest skarżącemu w kwocie [...] złotych netto. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2014 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał S. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, odmówił zaś przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Na podstawie pisma skarżącego z dnia 14 lipca 2014 r. złożonego do akt sprawy II SAB/Lu 157/14 referendarz ustalił, że skarżący otrzymuje sporadyczne wsparcie od dzieci, ale tylko, gdy znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji oraz, że wysokość ponoszonych przez niego wydatków na leczenie nie jest stała. Z kolei pismo skarżącego z dnia 25 maja 2014 r. znajdujące się w aktach sprawy II SAB/Lu 145/14 pozwoliło referendarzowi na ustalenie, że skarżący wraz z żoną zamieszkuje na zasadzie prawa do dożywotniego zamieszkania w mieszkaniu należącym do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która ponosi koszty utrzymania tegoż mieszkania. Ponadto na podstawie oświadczenia z dnia 15 lutego 2014 r. złożonego przez skarżącego w sprawie o sygn. akt II SAB/Lu 716/13 referendarz sądowy ustalił, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ponosi koszty utrzymania lokalu w zamian za zarządzanie przez skarżącego kompleksem zabudowań należących do spółki. W ocenie referendarza sądowego, umowne ustanowienie rozdzielności majątkowej między skarżącym a jego żoną nie ma znaczenia przy ocenie możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Zarówno skarżący jak i jego żona mają natomiast stałe źródła dochodu. Dochód skarżącego wynosi łącznie [...] złotych netto, zaś dochód jego małżonki - [...] złotych netto (kwota uzyskana z zsumowania kwoty alimentów przekazywanych na rzecz żony przez skarżącego oraz kwoty jego honorarium redakcyjnego, które również przekazuje na jej rzecz i otrzymywanej przez żonę skarżącego emerytury w kwocie netto). Na podstawie tego, że skarżący oświadczył, iż ponosi stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego w kwocie [...] złotych (pismo z dnia 16 kwietnia 2014 r. – akta sprawy niniejszej) do [...]złotych (pismo skarżącego z dnia 26 czerwca 2014 r. – akta sprawy II SAB/Lu 157/14) przy realnych dochodach w kwocie [...] złotych, referendarz uznał, że aby ponosić koszty utrzymania, skarżący musi korzystać ze wsparcia finansowego nie tylko dzieci, które jest wszak sporadyczne, ale i żony. Ponadto referendarz zauważył, że z pisma skarżącego z dnia 26 czerwca 2014 r. (k. 90) wynika, iż ma on możliwość zgromadzenia środków finansowych pozwalających na ponoszenie części kosztów postępowania. Świadczy o tym również uiszczenie wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 złotych. Na podstawie powyższych okoliczności referendarz uznał, że skarżący ma możliwość poniesienia kosztów sądowych wymaganych na obecnym etapie postępowania, bez narażenia siebie i żony na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Zagrożenie takie mogłoby natomiast – w ocenie referendarza – spowodować równolegle poniesienie kosztów ustanowienia adwokata. W dniu 18 lipca 2014 r. skarżący złożył do Sądu pismo z dnia 14 lipca 2014 r., w którym oświadczył, że ogranicza wniosek o udzielenie pomocy prawnej do żądania zwolnienia z opłaty sądowej od skargi kasacyjnej. Wyjaśnił przy tym, że we własnym zakresie pozyskał nieodpłatną pomoc radcy prawnego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej od wydanego w niniejszej sprawie wyroku. Następnie w dniu 24 lipca 2014 r. skarżący złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 lipca 2014 r. w części odmawiającej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłaty sądowej w kwocie 100 zł. W uzasadnieniu sprzeciwu zarzucił, że referendarz nie wziął pod uwagę istniejącej od 1995 r. rozłączności majątkowej pomiędzy skarżącym a jego małżonką i "dość swobodnie ocenił i zsumował" ich dochody, zakładając, że żona, z otrzymywanych od męża alimentów, winna finansować jego koszty sądowe. Dodatkowo skarżący wskazał, że przed doręczeniem mu postanowienia referendarza sądowego był wraz z żoną zmuszony do wykupienia przypisanych receptą lekarstw za kwotę ponad [...] zł, na dowód czego załączył kopie faktur. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprzeciw zważył, co następuje: Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że zgodnie z art. 259 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), od postanowienia referendarza sądowego co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Stosownie zaś do art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W literaturze podkreśla się, że następstwem skutecznego wniesienia sprzeciwu jest utrata mocy wiążącej zaskarżonego orzeczenia w całości, nawet jeśli strona zaskarżyła jedynie niekorzystną dla siebie część tego orzeczenia (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydanie 5, W-wa 2012, str. 657). Mając powyższe na uwadze należy zatem stwierdzić, że pomimo iż skarżący w niniejszej sprawie wniósł sprzeciw jedynie co do części postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 lipca 2014 r., dotyczącej odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, skutkiem tego sprzeciwu była utrata mocy zaskarżonego postanowienia w całości. W toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy skarżący ograniczył zaś swoje pierwotne żądanie przyznania prawa pomocy w całości jedynie do zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, co w świetle art. 245 § 3 p.p.s.a. stanowi wniosek o prawo pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu, w przypadku S. P. opisana w tym przepisie przesłanka nie występuje. Przede wszystkim należy wskazać, że słuszne było stanowisko referendarza sądowego, iż umowne ustanowienie rozdzielności majątkowej między skarżącym a jego żoną, nie ma znaczenia przy ocenie możliwości ponoszenia kosztów postępowania, bowiem rozdzielność ta nie zwalnia z pomocy finansowej między małżonkami. Wymaga podkreślenia, że stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt I GZ 47/13, LEX nr 1302753 oraz z dnia 28 marca 2013 r., sygn. akt I FZ 62/13, LEX nr 1299277, a także postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1390/13, LEX nr 1472018). Skoro zaś skarżący i jego żona, zamieszkując wspólnie, osiągają dochody rzędu odpowiednio [...] zł netto i [...] zł netto, przy czym – jak wynika z niewadliwych ustaleń referendarza sądowego opartych na oświadczeniu strony złożonym w sprawie II SAB/Lu 716/13 – nie ponoszą oni kosztów utrzymania mieszkania, nie sposób przyjąć, że uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi kasacyjnej, który w niniejszej sprawie wynosi [...]zł – nawet przy uwzględnieniu nieregularnych wydatków, jakie skarżący ponosi na zakup leków – mogłoby spowodować uszczerbek w kosztach utrzymania skarżącego i jego żony, tym bardziej, że sporadycznie (w trudnych sytuacjach) ma on również zapewnione wsparcie finansowe od dzieci (pismo skarżącego z dnia 14 lipca 2014 r. złożone w sprawie II SAB/Lu 157/14). W tej sytuacji Sąd uznał, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie i z tego względu orzekł, jak w pkt I sentencji postanowienia. Mając zaś na uwadze, iż skarżący w toku postępowania ograniczył do tego zakresu swoje pierwotne żądanie przyznania prawa pomocy w całości, a tym samym cofnął wniosek w części wykraczającej poza zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej, należy stwierdzić, że postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w pozostałej części podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt II sentencji postanowienia.