II SAB/Lu 36/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia SO (del.) Robert Hałabis (sprawozdawca), Protokolant Referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi J. T. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia umorzyć postępowanie W piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. J. T. powołując się na przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że Wójt Gminy K. pomimo pisemnych próśb skarżącego (z dnia 15 lutego 2011 r. i 8 czerwca 2011 r.), nie udzielił mu żądanej informacji publicznej, co czyni zasadnym jego wniosek o zobowiązanie organu do przedstawienia oryginału (wraz z kopią poświadczoną za zgodność z oryginałem) orzeczenia Regionalnej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w L., a także wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił Wójtowi Gminy K. naruszenie przepisów art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak również naruszenie zasady zaufania do organów samorządowych oraz zasady szybkości. Ponadto poddał w wątpliwość znajomość stosowanego przez organ prawa, który odmawiając udostępnienia informacji publicznej winien zrobić to w drodze decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. powołując się na art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniósł o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że nie jest on organem właściwym i upoważnionym do dysponowania żądanym przez skarżącego dokumentem, który został wytworzony przez inny organ publiczny, czyli przez Regionalną Komisję Orzekającą w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w L. Podkreślił, że orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej z dnia [...] października 2010 r. sygn. [...], dotyczy R. Z. (Wójta Gminy), jako obwinionego za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, a ten z kolei podlega odpowiedzialności zindywidualizowanej. Prawomocne orzeczenie podlega wpisowi do rejestru prowadzonego przez Główną Komisję Orzekającą. Informacje zawarte w tym rejestrze udostępnia się osobom enumeratywnie wymienionym w ustawie. Ponadto organ wyjaśnił, iż niezależnie od powyższego pismem z [...] marca 2011 r. udzielił wnioskodawcy odpowiedzi, z której wynika, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, żądana przez niego informacja została zamieszona na stronie Biuletynu Informacji Publicznej. W piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. Wójt Gminy K. dodatkowo poinformował skarżącego J. T., że wszystkie zalecenia pokontrolne dotyczące kompleksowej kontroli gospodarki finansowej Gminy K. przeprowadzonej przez Regionalną Izbę Obrachunkową w 2009 r. zostały udostępnione na stronie internetowej www.[...], w zakładce kontrole w urzędzie – zalecenia pokontrolne Prezesa RIO w L. Ponadto w czasie sesji Rady Gminy w dniu [...] czerwca 2011 r. Wójt Gminy K. R. Z. odczytał pełną treść orzeczenia RKO z dnia [...] października 2010 r., którego udostępnienia domaga się skarżący. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 11 sierpnia 2011 r. skarżący wyjaśnił, że w chwili obecnej jest w posiadaniu informacji publicznej, której udostępnienia domagał się od Wójta Gminy K., ale uzyskał ją z Regionalnej Izby Obrachunkowej. Treść orzeczenia z dnia [...] października 2010 r. wraz z uzasadnieniem doręczona została mu w lipcu 2011 r., ale było to już po wniesieniu skargi do sądu (protokół rozprawy – k. 23). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać uwzględniona na skutek okoliczności, które nastąpiły już po jej wniesieniu. Prawo do informacji zagwarantowane jest w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która w art. 61 ust. 1 stanowi, że informacją publiczną jest prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Urzeczywistnienie konstytucyjnej zasady dostępu do informacji publicznej stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do szeroko rozumianych władz publicznych oraz wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (M. Jaśkowska – Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28 i nast). Prawo do informacji, jako prawo dostępu do określonych wiadomości o sprawach publicznych, jest skorelowane z ciążącym na władzach publicznych – posiadaczach tych informacji – obowiązkiem ich udostępnienia. Obowiązek ten może być wykonywany w różny, przewidziany ustawą sposób, także na wniosek zainteresowanego (art. 10 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy). Udzielenie informacji publicznej może nastąpić na wiele sposobów (pisemnie, ustnie, przez wyłożenie lub wywieszenie w miejscach ogólnodostępnych, przez zamieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej, przez udział w posiedzeniach kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, czy też przez przeniesienie informacji na powszechnie stosowany nośnik informacji). Skierowany do Wójta Gminy K. pisemny wniosek skarżącego J. T. z dnia [...] lutego 2011 r. wszczął postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej (art. 61 § 1 k.p.a.). Chodziło w nim, między innymi, o wydanie kopii orzeczenia Regionalnej Komisji Orzekającej przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w L. z dnia [...] października 2010 r., sygn. [...] Bezspornie Wójt nie zadośćuczynił wnioskowi skarżącego, choć udzielał mu pisemnych wyjaśnień. Tymczasem ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ustanawia, wymienia i precyzuje formy załatwienia (zakończenia) sprawy w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Określa zatem katalog możliwych rozstrzygnięć zakończenia tego rodzaju postępowania. Organ, do którego wniesiono wniosek (art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), a jest nim również Wójt Gminy, winien alternatywnie: udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy), odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy) lub umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy). W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Wójt wadliwie uznając, że nie może udzielić żądanej przez skarżącego informacji publicznej, jako organ administracji publicznej winien załatwić sprawę przez wydanie decyzji (odmawiając jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy). Powinność wydania decyzji oznacza, że w świetle art. 3 § 2 pkt 1 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), skarga na zarzuconą bezczynność jest dopuszczalna. Zgodnie bowiem z tymi przepisami, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Określony tym samym w art. 52 p.p.s.a. wymóg wyczerpania środków zaskarżenia – w sprawach skarg na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej – nie ma zastosowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2006 r., sygn. akt I OSK 243/06). Wobec powyższego skarga jest dopuszczalna, lecz w świetle okoliczności występujących w sprawie, nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu. W myśl art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawie określonej w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu (decyzji). Niewątpliwe więc jest, że przepis ten ma zastosowanie, jeśli organ, którego bezczynność zaskarżono, pozostaje w bezczynności w dacie orzekania przez sąd administracyjny. Trafnie zwrócono w judykaturze uwagę, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej rodzi po stronie dysponenta informacji obowiązek jej udostępnienia jedynie wówczas, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w publicznym obiegu, a więc zainteresowana osoba nie może się z nią zapoznać inaczej, niż składając wniosek o udzielenie informacji do organu władzy publicznej (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r., II SAB/Wa 175/06). Dlatego za niezasadne należy uznać żądanie udzielenia informacji, którą zainteresowany już posiada. Takie żądanie nie zmierza bowiem do uzyskania informacji publicznej, ale ewentualnie potwierdzenia wiadomości znanych już wnioskującemu, a tym samym wykracza poza przedmiot i cele ochrony przewidzianej ustawą o dostępie do informacji publicznej, gdyż obowiązek udostępnienia informacji publicznej przez władze publiczne i inne podmioty wykonujące zadania publiczne nie dotyczy informacji ogólnodostępnej, bądź informacji będącej już w posiadaniu wnioskującego o jej udostępnienie (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2003 r., II SAB 372/03). W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest to, że skarżący już po wniesieniu skargi uzyskał żądaną informację publiczną, choć z innego źródła niż to, do którego skierował wniosek o udzielenie informacji publicznej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie mając na względzie powyższe rozważania, uzasadniona jest teza, że w sytuacji, kiedy uprawniony do uzyskania informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), informację tą uzyskuje z jakiegokolwiek innego źródła, niż od organu administracji publicznej, do którego wystąpił z wnioskiem i zobowiązanego do jej udzielenia, to pomimo pozostawania w bezczynności organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, skarga wniesiona na bezczynność tego organu czyni bezprzedmiotowym postępowanie wywołane skargą w takiej sprawie. Uzasadnia to umorzenie niniejszego postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). Ubocznie należy zauważyć, że nie znajduje żadnego uzasadnienia wniosek organu o odrzucenie skargi zawarty w odpowiedzi na skargę, nie zachodziły bowiem żadne przesłanki do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. Przede wszystkim Wójt Gminy jest, co do zasady, organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), o ile znajduje się w posiadaniu takiej informacji. Okoliczność zaś, że informację publiczną stanowi dokument, który został wytworzony przez inny organ i informacja publiczna może być również przez niego udzielona, nie zwalnia z obowiązku udzielenia informacji publicznej innego organu, który znajduje się w posiadaniu informacji i do którego uprawniony wystąpił ze stosownym wnioskiem, do czasu uzyskania przez uprawnionego informacji publicznej z jakiegokolwiek źródła. Z tych względów należało orzec jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., mając na uwadze, że nie istnieje w okolicznościach faktycznych występujących w sprawie podstawa prawna do zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, skoro skarżący pomimo uzyskania informacji publicznej po wniesieniu skargi, skargę popierał aż do zamknięcia rozprawy.