II SAB/Lu 36/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 3 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. P. na bezczynność Koła Łowieckiego Nr [...]"[...]" w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wniosku z dnia 2 grudnia 2013 r. - w zakresie sprzeciwu S. P. od postanowienia starszego referendarza sądowego z 14 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Lu 36/14 w przedmiocie prawa pomocy p o s t a n a w i a I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2014 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił przyznania S. P. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, w pozostałym zaś zakresie postępowanie o przyznanie prawa pomocy umorzył. W uzasadnieniu tego postanowienia referendarz sądowy wyjaśnił, że skarżący S. P. w zakreślonym terminie złożył na urzędowym formularzu druk "PPF" wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowym i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i utrzymuje się z renty inwalidzkiej w kwocie [...] złotych brutto oraz z dochodów z pracy w redakcji w kwocie [...] złotych brutto. Jego łączny miesięczny dochód wynosi zatem [...] złotych brutto, z czego skarżący na leczenie miesięcznie wydaje kwotę [...] złotych. Żona skarżącego utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych brutto. Między skarżącym a jego żoną zniesiono umownie wspólność majątkową małżeńską. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący w piśmie z dnia 16 kwietnia 2014 r. wskazał, że płaci alimenty w kwocie [...] złotych, na które składa się kwota [...] złotych przekazywana bezpośrednio z Wojskowego Biura Emerytalnego do rąk uprawnionej oraz kwota [...] złotych honorarium redakcyjnego. Skarżący oświadczył również, że nie posiada żadnego wartościowego sprzętu myśliwskiego, a posiadane śrutówki z 1951 r. i z 1989 r. warte są około [...] złotych za sztukę. Roczny koszt przynależności do koła łowieckiego wynosi – jak wyjaśnił – [...]złotych. Dodatkowo [...] złotych wynosi składka do PZŁ. Od 2007 r. skarżący nie ponosi kosztów polowań i amunicji, gdyż od tego czasu nie bierze czynnego udziału w polowaniach, poprzestając jedynie na towarzyszeniu osobom zaprzyjaźnionym. Koszty jego utrzymania koniecznego i leczenia wynoszą zaś [...] złotych. Do pisma skarżący dołączył potwierdzenie wypłaty/doręczenia H. P. (żonie) alimentów w kwocie [...] złotych, potwierdzenie wypłaty/odbioru emerytury H. P., z którego wynika, że emerytura wynosi [...] złotych brutto – [...] złotych netto oraz potwierdzenie wypłaty/odbioru swojej renty, z którego wynika, że wynosi ona [...] złotych brutto a wypłacana jest skarżącemu w kwocie [...] złotych netto. Odpowiadając na ponowne wezwanie referendarza sądowego skarżący w piśmie z dnia 17 lipca 2014 r. dodatkowo wskazał, że sporadycznie otrzymuje wsparcie od dorosłych dzieci. Ma to miejsce w chwilach szczególnego niedostatku. Równocześnie skarżący wyjaśnił, że różnica pomiędzy wysokością wydatków na leczenie i koszty utrzymania wynika z różnych kwot wydatkowanych na powyższe potrzeby. Skarżący oświadczył, że nie prowadzi ewidencji wydatków a w związku z wahaniem się cen produktów spożywczych nie jest w stanie podać konkretnej kwoty kosztów utrzymania koniecznego. Na podstawie pisma skarżącego z dnia 26 czerwca 2014 r., złożonego do sprawy II SAB/Lu 153/14 referendarz sądowy ustalił, że skarżący zamieszkuje w mieszkaniu należącym do spółki prawa handlowego, która ponosi jego koszty utrzymania. W piśmie tym skarżący oświadczył również, iż koszty jego utrzymania koniecznego wynoszą [...]zł, z czego [...] zł stanowią wydatki na leki. W toku postępowania skarżący w piśmie z dnia 14 lipca 2014 r. ograniczył zakres wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczając, że obecnie zbędne jest ustanowienie dla niego profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Obecnie nie jest on jednak w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Rozpoznając przedmiotowy wniosek referendarz sądowy w pierwszej kolejności stwierdził, że w związku z tym, iż w toku postępowania skarżący zmodyfikował pierwotny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowym, cofając tym samym wniosek w części wykraczającej poza żądanie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałej części podlega umorzeniu. Oceniając natomiast merytorycznie wniosek skarżącego w części dotyczącej zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej referendarz sądowy podniósł, że umowne ustanowienie rozdzielności majątkowej między skarżącym a jego żoną nie ma znaczenia przy ocenie możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Zarówno skarżący jak i jego żona mają natomiast stałe źródła dochodu. Dochód skarżącego wynosi łącznie [...] złotych netto, zaś dochód jego małżonki - [...] złotych netto (kwota uzyskana z zsumowania kwoty alimentów przekazywanych na rzecz żony przez skarżącego oraz kwoty jego honorarium redakcyjnego, które również przekazuje na jej rzecz i otrzymywanej przez żonę skarżącego emerytury w kwocie netto). Na podstawie tego, że skarżący oświadczył, iż ponosi stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego w kwocie [...] złotych (pismo z dnia 16 kwietnia 2014 r.) do [...] złotych (pismo skarżącego z dnia 26 czerwca 2014 r.), przy realnych dochodach w kwocie [...] złotych, referendarz uznał, że aby ponosić koszty utrzymania, skarżący musi korzystać ze wsparcia finansowego nie tylko dzieci, które jest wszak sporadyczne, ale i żony. Ponadto referendarz zauważył, że z pisma skarżącego z dnia 26 czerwca 2014 r. (k. 95) wynika, iż ma on możliwość zgromadzenia środków finansowych pozwalających na ponoszenie części kosztów postępowania. Świadczy o tym również uiszczenie wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 złotych. Na podstawie powyższych okoliczności referendarz przyjął, że skarżący ma możliwość uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł, bez narażenia siebie i żony na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. W dniu 21 sierpnia 2014 r. (data nadania) skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu, iż pomija ono wszystkie logiczne argumenty przedstawione przez skarżącego i jest sprzeczne z "zasadami życia społecznego" oraz "elementarnym poczuciem sprawiedliwości". Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprzeciw zważył, co następuje: Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że złożone przez skarżącego w dniu 21 sierpnia 2014 r. pismo, zatytułowane jako "zażalenie" na postanowienie z dnia 14 sierpnia 2014 r., Sąd potraktował jako sprzeciw od tego orzeczenia, albowiem jest to jedyny dopuszczalny w tej sytuacji środek zaskarżenia. Wynika to z art. 259 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), w myśl których od postanowienia referendarza sądowego co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Stosownie zaś do art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Podkreślić należy, że następstwem skutecznego wniesienia sprzeciwu jest utrata mocy wiążącej zaskarżonego orzeczenia w całości, nawet jeśli strona zaskarżyła jedynie niekorzystną dla siebie część tego orzeczenia (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydanie 5, W-wa 2012, str. 657). W niniejszej sprawie skarżący pierwotnie domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jednak w toku postępowania ograniczył swoje żądanie jedynie do zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Podlegające aktualnie merytorycznej ocenie żądanie skarżącego stanowi zatem – świetle art. 245 § 3 p.p.s.a. – wniosek o prawo pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu, w przypadku S. P. opisana w tym przepisie przesłanka nie występuje. Przede wszystkim należy wskazać, że słuszne było stanowisko referendarza sądowego, iż umowne ustanowienie rozdzielności majątkowej między skarżącym a jego żoną, nie ma znaczenia przy ocenie możliwości ponoszenia kosztów postępowania, bowiem rozdzielność ta nie zwalnia z pomocy finansowej między małżonkami. Wymaga podkreślenia, że stanowisko to odzwierciedla utrwaloną już linię orzeczniczą sądów administracyjnych (por. postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt I GZ 47/13, LEX nr 1302753 oraz z dnia 28 marca 2013 r., sygn. akt I FZ 62/13, LEX nr 1299277, a także postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1390/13, LEX nr 1472018). Skoro zaś skarżący i jego żona, zamieszkując wspólnie, osiągają dochody rzędu odpowiednio [...] zł netto i [...] zł netto, przy czym – jak wynika z niewadliwych ustaleń referendarza sądowego opartych na oświadczeniu strony złożonym w sprawie II SAB/Lu 153/14 – nie ponoszą oni kosztów utrzymania mieszkania, nie sposób przyjąć, że uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi kasacyjnej, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł – nawet przy uwzględnieniu nieregularnych wydatków, jakie skarżący ponosi na zakup leków – mogłoby spowodować uszczerbek w kosztach utrzymania skarżącego i jego żony, tym bardziej, że sporadycznie (w trudnych sytuacjach) ma on również zapewnione wsparcie finansowe od dzieci (pismo skarżącego z dnia 17 lipca 2014 r. – k. 103 akt sądowych). W tej sytuacji Sąd uznał, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie i z tego względu orzekł, jak w pkt I sentencji postanowienia. Mając zaś na uwadze, iż skarżący w toku postępowania ograniczył do tego zakresu swoje pierwotne żądanie przyznania prawa pomocy w całości, a tym samym cofnął wniosek w części wykraczającej poza zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej, należy – tak jak uczynił to referendarz sądowy – umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w pozostałej części, o czym orzeczono w pkt II sentencji postanowienia.