II SAB/Lu 50/23

WyrokWSA w Lublinie2023-05-04

Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Grzegorz Grymuza, Brygida Myszyńska-Guziur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Zakładu Karnego jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek osoby pozbawionej wolności oraz czy bezczynność organu w tym zakresie może zostać stwierdzona i jak powinna być oceniona?
Ratio decidendi
Dyrektor Zakładu Karnego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej może zostać stwierdzona, jeśli organ nie załatwił wniosku w ustawowym terminie 14 dni. Jednakże bezczynność ta nie musi mieć charakteru rażącego, jeśli wynika z błędnej interpretacji przepisów i nie wykazuje złej woli. W przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej z powodu ochrony danych osobowych, organ powinien wydać decyzję administracyjną, a nie zwykłe pismo.
Stan faktyczny
W. S. złożył 2 maja 2022 r. wniosek do Dyrektora Zakładu Karnego w Opolu Lubelskim o udostępnienie informacji publicznej, w tym sprawozdania z lustracji z 2018 r. oraz numerycznych znaków identyfikacyjnych funkcjonariuszy. Organ odpowiedział częściowo, odmawiając udostępnienia informacji dotyczących funkcjonariuszy, powołując się na przepisy o ochronie danych osobowych. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku.
Rozstrzygnięcie
I. Zobowiązał Dyrektora Zakładu Karnego do załatwienia pkt VII wniosku w terminie 14 dni od doręczenia wyroku. II. Stwierdził bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w zakresie pkt IV wniosku. III. Umarł postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia pkt IV wniosku. IV. Stwierdził, że bezczynność nie miała charakteru rażącego. V. Zasądził od organu na rzecz skarżącego 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 maja 2023 r. sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Opolu Lubelskim w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Zakładu Karnego w Opolu Lubelskim do załatwienia pkt VII wniosku W. S. z dnia 2 maja 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że Dyrektor Zakładu Karnego w Opolu Lubelskim dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia pkt IV wniosku W. S. z dnia 2 maja 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Zakładu Karnego w Opolu Lubelskim do załatwienia wniosku wskazanego w pkt II; IV. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Opolu Lubelskim nie miała miejsca z rażącym naruszaniem prawa; V. zasądza od Dyrektora Zakładu Karnego w Opolu Lubelskim na rzecz W. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 20 lutego 2023 r. W. S. (dalej jako: "skarżący", "wnioskodawca"), wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego (dalej jako: "Dyrektor Zakładu Karnego", "organ") w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 2 maja 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia ww. wniosku, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, zasądzenia zwrotu kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że wnioskiem z 2 maja 2022 r. zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej w postaci m.in. dokumentu sprawozdania z lustracji przeprowadzonej w Zakładzie Karnym przez sędziego penitencjarnego Wydziału Penitencjarnego Sądu w dniu 25 maja 2018 r. w formie papierowej i przesłanie pocztą żądanej informacji (pkt IV wniosku) oraz numerycznych znaków identyfikacyjnych, którymi posługiwali się Intendenci Zakładu Karnego, pełniący służbę w tej jednostce organizacyjnej Służby Więziennej w okresie od dnia 15 marca 2022 r. do dnia załatwienia wniosku (pkt VII wniosku). Skarżący wskazał także, że w odpowiedzi na wniosek organ pismem z dnia 17 maja 2022 r. poinformował go, że sprawozdanie z lustracji Zakładu Karnego przeprowadzonej w 2018 r. przez sędziego penitencjarnego Sądu Okręgowego była już przedmiotem złożonego przez skarżącego wniosku z dnia 31 marca 2020 r. o udzielenie informacji publicznej. Dyrektor Zakładu Karnego decyzją z dnia 19 marca 2021 r. odmówił udostępnienia żądanej informacji (doręczona wnioskodawcy 25 marca 2021 r.) i jest ona ostateczna. Natomiast w odniesieniu do udostępnienia informacji żądanych w pkt VII wskazano, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej jako: "u.d.i.p."), powyższa kwestia została uregulowana w sposób odmienny zarówno w zakresie zasad i trybu dostępu, bowiem zgodnie z art. 24b ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności lub innych podmiotów. Zgodnie z art. 4 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE dane osobowe są to informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej, przy czym możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko czy numer identyfikacyjny. Wobec powyższego wyjaśniono skarżącemu, że żądana przez niego informacja została wyłączona z kategorii informacji publicznych podlegających udostępnieniu. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, jeżeli istnieje tryb dostępu do informacji publicznej określony w innej ustawie niż ustawa o dostępie do informacji publicznej, organ do którego został skierowany wniosek, kieruje do strony pismo informujące o tym. Skarżący zwrócił uwagę na orzeczenia tut. Sądu wydane w sprawach ze skarg W. S. o tożsamym stanie prawnym i analogicznym stanie faktycznym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi nie zgadzając się z zarzutem, że skarżącemu nie została udzielona odpowiedź na zawarte w dwóch punktach – IV i VII wniosku z dnia 2 maja 2022 r. wnioskowane informacje. Pismem z dnia 24 marca 2023 r. organ poinformował tut, Sąd, że pismem z dnia 20 marca 2023 r. Dyrektor Zakładu Karnego poinformował skarżącego, że nie jest w posiadaniu wnioskowanego przez niego sprawozdania z lustracji przeprowadzonej w Zakładzie Karnym przez sędziego penitencjarnego Sądu Okręgowego w dniu 25 maja 2018 r. Ustosunkowując się do powyższego w piśmie z dnia 30 marca 2023 r. skarżący zwrócił uwagę na orzecznictwo sądów administracyjnych, w których wskazano w jaki sposób i w jakim terminie organ powinien poinformować wnioskodawcę, że nie jest w posiadaniu informacji publicznej. Co do punktu VII wniosku z dnia 2 maja 2022 r. skarżący zwrócił uwagę na wyrok WSA w Lublinie z dnia 12 lipca 2022 r. o sygn. akt II SAB 65/22. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W niniejszej sprawie Sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.). Wyjaśnić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Należy również zauważyć, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępne w CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy – wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Powołana ustawa stanowi rozwinięcie i realizację konstytucyjnej oraz konwencyjnej zasady obywatelskiego dostępu do informacji publicznej, wedle której informacja publiczna jest jawna i dostępna, poza sytuacjami ograniczenia jawności w drodze ustaw lub w związku z ochroną prywatności. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty przez użycie zwrotu "w szczególności". Sprawia to, że dostęp do informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich lub jest w ich posiadaniu. Za takowe uznaje się bowiem wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. W myśl art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2021 r., poz. 1064 ze zm., dalej w skrócie "u.s.w.") Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną. Służba Więzienna realizuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53 ze zm.) zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. Zgodnie z art. 7 pkt 3 u.s.w. organem Służby Więziennej jest dyrektor zakładu karnego. Jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej są m.in. zakłady karne (art. 8 ust. 1 pkt 3 u.s.w.). Z kolei koszty związane z funkcjonowaniem Służby Więziennej są pokrywane z budżetu państwa (art. 6 u.s.w.). W myśl art. 13 ust. 1 u.s.w. zakładem karnym kieruje dyrektor. Do zakresu działania dyrektora zakładu karnego należy m.in. realizacja zadań wynikających z innych ustaw (art. 13 ust. 2 pkt 7 u.s.w.). W świetle treści powyższych przepisów Dyrektor Zakładu Karnego spełnia przesłanki do uznania go za podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Wskazać należy, że stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Dla realizacji obowiązku udostępnienia informacji publicznej istotne jest zatem to, czy podmiot będący adresatem wniosku dysponuje danymi informacjami. Brak posiadania żądanych informacji wypełnia przesłankę negatywną do rozpatrzenia żądania (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 127/15, dostępny w CBOSA). Wówczas to organ powinien odpowiedzieć pisemnie na wniosek, wskazując powody nieudzielenia żądanych informacji. Powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu danych objętych wnioskiem uwalnia podmiot zobowiązany od zarzutu bezczynności w sprawie, albowiem z oczywistych względów nie można oczekiwać udostępnienia danych, którymi podmiot ten nie dysponuje (por. wyrok WSA w Szczecinie z 28 stycznia 2021 r., II SAB/Sz 126/20). Wskazać należy, że w pkt IV wniosku skarżący zwracał się do Dyrektora Zakładu karnego o udostępnienie dokumentu sprawozdania z lustracji przeprowadzonej w Zakładzie Karnym przez sędziego penitencjarnego Wydziału Penitencjarnego Sądu Okręgowego w dniu 25 maja 2018 r. w formie papierowej i przesłanie pocztą żądanej informacji. Sprawozdania z lustracji (wizytacji) aresztu śledczego, czy też zakładu karnego, mają charakter dokumentu urzędowego, sporządzonego przez funkcjonariusza publicznego jakim pozostaje sędzia penitencjarny w ramach powierzonych mu zadań i celów publicznych określonych w Kodeksie karnym wykonawczy. Czynności te są wykonywane w ramach tzw. nadzoru sprawowanego nad działalnością państwa w zakresie wykonywania kary pozbawienia wolności oraz tymczasowego aresztowania. Sprawozdania z takich czynności pozostają zatem sprawozdaniami dotyczącymi legalności i prawidłowości wykonywania tak istotnej sfery działalności władzy publicznej jakim jest stosowanie przymusu państwowego w postaci kary pozbawienia wolności oraz środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Sprawozdania z lustracji (wizytacji) aresztu śledczego i zakładu karnego zawierają więc niewątpliwie informację publiczną dotyczącą działalności władz publicznych, o której mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. W świetle przepisów u.d.i.p. informacje te kwalifikować należałoby jako dokumenty urzędowe dotyczące przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. Bez znaczenia pozostaje to czy sprawozdania z lustracji (wizytacji) aresztu śledczego i zakładu karnego można zaliczyć do tzw. dokumentów wewnętrznych. Okoliczność ta nie zmienia w żaden sposób charakteru tych informacji, które pozostają informacją publiczną dotyczącą działalności władz publicznych. Podkreślić należy, że w taki też sposób oceniany jest charakter sprawozdań z lustracji (wizytacji) aresztów śledczych i zakładów karnych w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 17/19). Skoro zatem dyrektor zakładu karnego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zaś żądana przez skarżącego w pkt IV wniosku informacja stanowi informację publiczną, organ obowiązany był tę informację udostępnić skarżącemu w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. W odniesieniu do punktu VII wniosku skarżącego z dnia 2 maja 2022 r wyjaśnić należy, że numeryczne znaki identyfikacyjne funkcjonariuszy służby więziennej stanowią informację publiczną. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.i.d.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. W art. 6 u.d.i.p. wymieniono natomiast przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. informację publiczną stanowi w szczególności informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach. Art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że informacje o osobach pełniących funkcje publiczne mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, stanowią informację publiczną. Ustawa nie zawiera definicji "osoby pełniącej funkcje publiczne". Jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (vide: uzasadnienie wyroku z 20 marca 2006 r., K. 17/05, OTK-A 2006, nr 3, poz. 30), ustalenie tego, czy funkcja sprawowana przez określoną osobę jest funkcją publiczną, powinno odnosić się do badania, czy osoba ta w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne. W tym przypadku art. 115 § 19 Kodeksu karnego wprost wskazuje, że osobą pełniącą funkcję publiczną jest funkcjonariusz publiczny. W myśl zaś art. 115 § 13 pkt 7 k.k. funkcjonariuszem publicznym jest funkcjonariusz Służby Więziennej. Ustawodawca nie konkretyzuje danych, jakie w odniesieniu do kręgu osób określonych w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p., objęte mogą być informacją publiczną. W piśmiennictwie podkreśla się, że w informacjach o organach, osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach powinny znaleźć się informacje na temat tych wszystkich pracowników, którzy biorą udział we wszelkiego rodzaju procedurach oraz na temat zasad i warunków wykonywania przez nich swoich kompetencji i obowiązków. Obowiązek udzielenia informacji obejmuje więc m.in. dane imienne, stanowisko, zakres kompetencji, podległość służbową, sposób, a nawet moment nawiązania stosunku służbowego. Wyłączeniu podlegają tylko te osoby, które wykonują czynności o charakterze usługowym. Pełnienie funkcji związane jest zawsze z realizacją określonych zadań wewnątrz danej jednostki organizacyjnej. Szczegółowe kwestie dotyczące rodzajów i formy identyfikacyjnych znaków numerycznych określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 czerwca 2018 r. w sprawie umundurowania i wyposażenia polowego funkcjonariuszy służby więziennej (Dz. U z 2018 r. poz. 1391). W świetle ugruntowanych poglądów wyrażonych w powoływanym wyżej orzecznictwie, w pełni podzielanych przez skład orzekający w rozpoznawanej sprawie, numer identyfikacyjny funkcjonariusza jest związany z realizacją powierzonych mu zadań publicznych i w związku z tym stanowi informację publiczną. Jak już wyżej wskazano, skoro Dyrektor Zakładu Karnego jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej zaś żądana przez skarżącego w pkt VII wniosku z 2 maja 2022 r. informacja stanowi informację publiczną i nie stanowi informacji przetworzonej organ zobowiązany był informację tą udostępnić skarżącemu w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli zaś w ocenie organu w sprawie zachodziły okoliczności uzasadniające odmowę udzielania informacji publicznej, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, to organ w terminie otwartym do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej winien wydać decyzję odmowną (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Wskazać należy, że Dyrektor Zakładu Karnego udzielił skarżącemu odpowiedzi na pkt VII wniosku z 2 maja 2022 r. w terminie ustawowym (wniosek wpłynął 4 maja 2022 r., odpowiedzi udzielono pismem z 17 maja 2022 r.) niemniej jednak reakcja organu w tym zakresie nie była prawidłowa w świetle postanowień ustawy, bowiem organ odmówił udostępnienia informacji, powołując się na treść art. 24b ust. 3 u.s.w. niewątpliwie działanie organu było nieprawidłowe z uwagi na formę odmowy udostępnienia informacji. Przywołany art. 24b ust. 3 u.s.w. stanowi, że informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności lub innych podmiotów. Zastosowana przez organ forma odmowy udostępnienia informacji (czynność materialno-techniczna – zwykłe pismo) byłaby prawidłowa tylko w przypadku uznania, że przepis ten jest regulacją, do której nawiązuje reguła kolizyjna zawarta w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którą przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W świetle ugruntowanych poglądów orzecznictwa, zastosowanie reguły kolizyjnej prowadzi do poinformowania wnioskodawcy zwykłym pismem o tym, że udostępnienie informacji nie może nastąpić w trybie przepisów u.d.i.p., gdyż w tym przypadku dostęp jest regulowany przepisami odrębnymi. Problem w tym jednak, że art. 24b ust. 3 u.s.w.. nie jest regulacją wskazaną w regule kolizyjnej, ale wprowadza przesłankę odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na ochronę danych osobowych funkcjonariuszy lub pracowników Służby Więziennej. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 października 2021 r. (III OSK 3301/21), przepis art. 24b ust. 3 u.s.w. nie ustanawia odmiennych zasad i trybu dostępu do informacji publicznych jako takich, ale odnosi się do udostępniania danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników Służby Więziennej. Konieczność ochrony danych osobowych może być powodem ograniczenia dostępu do informacji publicznej (prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej - zob. zdanie pierwsze art. 5 ust. 2 u.d.i.p.), ale zgodnie ze zdaniem drugim art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne. W takim wypadku art. 24b ust. 3 u.s.w. może stanowić regulację specjalną tylko w zakresie udostępniania danych osobowych osób pełniących funkcje publiczne, ale nie wyłącza stosowania całej ustawy o dostępie do informacji publicznej. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2013 r. I OPS 8/13 (ONSAiWSA 2014, Nr 3, poz. 38) wskazano, że istnienie innych zasad czy trybu udostępniania informacji publicznych wyłącza stosowanie u.d.i.p., jednak tylko w zakresie regulowanym wyraźnie tymi szczególnymi ustawami. NSA podkreślił w uchwale za doktryną, że art. 1 ust. 2 u.d.i.p. oznacza, że wszędzie tam, gdzie konkretne sprawy dotyczące zasad i trybu dostępu do informacji będącej informacją publiczną uregulowane są inaczej w u.d.i.p., a inaczej w ustawie szczególnej dotyczącej udostępnienia informacji i stosowania obu tych ustaw nie da się pogodzić - pierwszeństwo mają przepisy ustawy szczególnej. Natomiast tam, gdzie dana sprawa uregulowana jest tylko częściowo albo w ogóle nie jest uregulowana w ustawie szczególnej, zastosowanie mają odpowiednie przepisy u.d.i.p. W związku z tym powołanie się na art. 24b ust. 3 u.s.w. mogło stanowić podstawę do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a nie do poinformowania o tym zwykłym pismem. Wskazane stanowisko zostało zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 lipca 2022 r. sygn.. akt II SAB/Lu 65/22, które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje za swoje. Powyższe rozważania prowadzą do następujących konkluzji uzasadniających poszczególne składowe sentencji wyroku Sądu: Skoro pkt VII wniosku skarżącego z dnia 2 maja 2022 r. nie został załatwiony w sposób wskazany w omawianej ustawie, zaś bezczynność ta nie ustała także po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, to Sąd działając w oparciu o przepis art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie l sentencji wyroku. Bezspornie Dyrektor Zakładu Karnego udzielił skarżącemu odpowiedzi w zakresie punktu IV wniosku z 2 maja 2022 r., jednak uczynił to dopiero w dniu 20 marca 2023 r., a zatem po upływie wskazanego wyżej czternastodniowego terminu i w związku z tym dopuścił się bezczynności (pkt II sentencji wyroku). Okoliczność udostępnienia żądanej informacji po wniesieniu skargi, lecz przed rozpoznaniem sprawy przed Sąd, czyni w oczywisty sposób zbędnym zobowiązanie organu do rozpoznania pkt IV wniosku (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) wobec ustania bezczynności na dzień rozpatrywania skargi i uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). W ocenie Sądu, jakkolwiek Dyrektor Zakładu Karnego dopuścił się bezczynności, to jednak z pewnością nie miała ona charakteru rażącego (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Bezczynność była wynikiem błędnej interpretacji art. 24b ust. 3 u.s.w. i błędnej oceny charakteru tej regulacji, a w konsekwencji zastosowania niewłaściwej formy odpowiedzi na wniosek skarżącego w tym zakresie. Działaniom organu nie można zarzucić złej woli czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej. Nie bez znaczenia jest również fakt, że udostępnianie informacji publicznej, jakkolwiek istotne, nie jest jednak głównym zadaniem organu, a sądowi z urzędu znany jest fakt, że skarżący kieruje dużą liczbę wniosków o udostępnienie informacji publicznej do organów Służby Więziennej w całym kraju. Argumenty te uzasadniają rozstrzygnięcie zawarte w punkcie IV sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., przyznając skarżącemu zwrot kosztów w kwocie, obejmującej uiszczony wpis od skargi (pkt V sentencji wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło