II SAB/Lu 54/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Ref.Małgorzata Poniatowska Furmaga, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Wojewody w przedmiocie pozwolenia na budowę i wymierzenia grzywny organowi oddala skargę S.K. wniósł w dniu 9 listopada 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie za pośrednictwem Wojewody zarzucając bezczynność Wojewody polegającą na niewykonaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie w sprawie Sygn. akt II SA/Lu 1955/01 i żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Skarżący podał w uzasadnieniu skargi, że w dniu 27 września 2004 r. przesłał do Wojewody wniosek o wszczęcie postępowania mającego na celu m.in. wykonanie zaleceń wyroku NSA we wskazanej wyżej sprawie. Do dnia wniesienia skargi Wojewoda nie rozpatrzył wezwania do wykonania wyroku. W szczególności nie wydał żadnej decyzji ani postanowienia, jak też nie przesłał wniosku do innego organu, jeżeli uznał się za organ niewłaściwy w sprawie. Jako podstawę prawną skargi S. K. powołał przepis art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W odpowiedzi na skargę Zastępca Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego Urzędu Wojewódzkiego działając z upoważnienia Wojewody wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wyjaśnił, że odpowiedź na wniosek skarżącego z dnia 27 września 2004 r., który wpłynął do Urzędu 29 września 2004 r. została udzielona pismem z dnia 27 października 2004 r. i przesłana pod wskazany we wniosku adres: W. ul. M. W dniu 15 listopada 2004 r. korespondencja została zwrócona z adnotacją "adresat nieznany". W dniu 22 listopada 2004 r. organ ponownie przesłał odpowiedź na wniosek skarżącego wraz z pismem wyjaśniającym zaistniałą sytuację, zawinioną przez skarżącego, tym razem na adres podawany we wcześniejszej korespondencji, tj. W., ul. M. Odpowiedź na zarzuty zawarte we wniosku z dnia 27 września 2004 r. została udzielona w sposób wyczerpujący pismem z dnia 27 października 2004 r. S.K. w piśmie z dnia 14 stycznia 2005 r. oświadczył, że podtrzymuje swoje stanowisko w sprawie stwierdzenia bezczynności organu. Zaznaczył, że w wyroku w sprawie Sygn. akt II SA/Lu 1955/01 Wojewoda został zobowiązany m.in. do należytego zbadania czy stawiane przez skarżącego zarzuty odnośnie niewłaściwego usytuowania budynku mieszkalnego przy ul. M., róg R. są zasadne. Poza ogólnym stwierdzeniem, że sprawa ta była badana przez organ administracji architektoniczno-budowlanej (stwierdzenie z pisma z dnia 27 października 2004 r.) Urząd Wojewódzki niczego nie wykonał. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wyrokiem z dnia 4 lipca 2003 r. Sygn. akt II SA/Lu 1955/01 Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie na skutek skargi S.K. i K.K. uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2001 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" budynku mieszkalno-usługowego na działkach Nr 772 i 774 przy ul. R. i M.. Wcześniejsza decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] października 1999 r. udzielająca takiego pozwolenia i utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody z dnia [...] października 1999 r. zostały uchylone wyrokiem NSA z dnia 19 lutego 2001 r. Sygn. akt II SA/Lu 1271/99. W uzasadnieniu tego ostatniego wyroku stwierdzono, iż wobec podjęcia i zrealizowania robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie budowlanym, rozstrzygnięcie sprawy przez wydanie decyzji co do istoty jest niedopuszczalne. Postępowanie winno zostać zakończone decyzją o umorzeniu postępowania, wydaną na podstawie art. 105 § 1 kpa. Z kolei w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 lipca 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ocena powyższa z mocy art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) wiązała zarówno Sąd jak i organ administracji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Sąd przyznał, że organy administracji obu instancji zastosowały się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku z dnia 19 lutego 2001 r. Sygn. akt II SA/Lu 1271/99. Uchylając decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2001 r. uznał jednak, że z innej przyczyny nie może ona być uznana za zgodną z prawem. Mianowicie w toku postępowania S.K. i K.K. domagali się wyłączenia organu I instancji – Prezydenta Miasta i to ich żądanie nie zostało rozpatrzone. W przypadku istnienia podstaw do wyłączenia Prezydent Miasta utraciłby właściwość do rozpoznania sprawy (art. 26 § 2 kpa), co oznaczałoby określoną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa wadę decyzji wydanej przez organ I instancji, a w konsekwencji i decyzji organu odwoławczego. W końcowej części uzasadnienia wyroku z dnia 4 lipca 2003 r. zawarto stwierdzenie, że "Jeśli budynek został wykonany z naruszeniem przepisów regulujących usytuowanie obiektu budowlanego, właściwy organ powinien wdrożyć odrębne postępowanie w tym zakresie". Opierając się na tym zdaniu S.K. wezwał Wojewodę do: "1. Przeprowadzenia postępowania ustalającego nieprawidłowe usytuowanie budynku SM "[...]" (przy ul. M. i R.) w stosunku do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zgodności z innymi przepisami prawa budowlanego określającymi minimalne dozwolone odległości od granicy działek sąsiednich. 2. Przeprowadzenia postępowania polegającego na kontroli wszystkich decyzji organu architektoniczno-budowlanego w P., tj. decyzji Urzędu M. P. w okresie 1997-2001 r. od strony ich zgodności z prawem w odniesieniu do omawianej inwestycji SM [...]". Zgodnie z dyspozycją art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) "w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny". W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Wojewoda po wyroku NSA z dnia 4 lipca 2003 r. uchylającym jego decyzję z dnia [...] listopada 2001 r., nie pozostawał w bezczynności. Jak wynika z treści pisma Wojewody z dnia [...] października 2004 r. skierowanego do skarżącego w odpowiedzi na jego wniosek z dnia 27 września 2004 r. (okoliczności przytoczonych w tym piśmie skarżący nie kwestionuje), w dniu 30 grudnia 2003 r. wydana została kolejna decyzja organu odwoławczego, zaskarżona do sądu administracyjnego (w sprawie tej zapadł nieprawomocny wyrok w dniu 20 października 2004 r.). Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] Wojewoda [...]wyłączył Prezydenta Miasta z postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku i wyznaczył do prowadzenia tego postępowania Starostę. Następna decyzja Wojewody z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę została również zaskarżona przez S.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wbrew oczekiwaniom skarżącego cytowane wyżej stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 4 lipca 2003 r. o możliwości wszczęcia odrębnego postępowania w sprawie prawidłowości usytuowania przedmiotowego obiektu budowlanego, nie obligowało Wojewody do wszczęcia takiego postępowania i rozstrzygnięcia tej kwestii. Warto zauważyć, że w zdaniu poprzedzającym to stwierdzenie zaznaczono, iż zarzuty skargi w tym zakresie nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy pozwolenia na budowę. W związku z brakiem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę spornego obiektu, kwestia jego legalizacji (w ramach której będzie dokonana również ocena zgodności z prawem usytuowania budynku), winna być przedmiotem postępowania organów nadzoru budowlanego (art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane – Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Podkreślić dodatkowo należy, że organ pozostaje w bezczynności po wyroku uchylającym uprzednio wydaną decyzję tylko wtedy, jeżeli nie rozpoznał sprawy w powtórnym postępowaniu, prowadzonym na skutek wyroku sądowego, mimo upływu terminu do jej załatwienia. Organ nie pozostaje jednak w bezczynności, jeżeli w tym czasie wydał rozstrzygnięcie w sprawie, chociaż, zdaniem skarżącego, uczynił to wbrew ocenie prawnej wyrażonej w orzeczeniu Sądu. Takie niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu (które zresztą w sprawie niniejszej nie występuje) może być tylko podstawą uchylenia decyzji, nie może natomiast skutkować ukarania organu grzywną (zob. J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s. 226 i orzecznictwo tam powołane). W sprawie niniejszej dotyczącej pozwolenia na budowę budynku Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]"– jak wyżej wskazano – Wojewoda już dwukrotnie wydał decyzje po wyroku NSA z dnia 4 lipca 2003 r., a mianowicie w dniu 30 grudnia 2003 r. i w dniu 19 kwietnia 2004 r. Z przedstawionych wyżej względów, wobec braku przesłanek z art. 154 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do uwzględnienia skargi, podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 tejże ustawy.