II SAB/Lu 59/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku ZW o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi ZW na bezczynność Wójta Gminy N w przedmiocie nierozpoznania punktu 1 wniosku z dnia 03 lipca 2007 r. w sprawie świadczeń z pomocy społecznej p o s t a n a w i a I. uchylić postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt II SAB/Lu 59/07; II. przyznać Z. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie rozpoznając wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego to jest radcy prawnego z dnia 02 października 2007 r. postanowieniem wydanym w dniu 29 października 2007 r. w sprawie II SAB/Lu 59/07 odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie referendarz sądowy podniósł, że strona skarżąca w związku z tym, że na złożonym urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy podała informacje budzącą wątpliwość, co do swojej rzetelności odnośnie wysokości swoich dochodów wezwana została do nadesłania dokumentu poświadczającego wysokość dochodu bądź potwierdzonej za zgodność z oryginałem jego kserokopii. W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona skarżąca przesłała niepotwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię decyzji. Kierując się tym, że niepoświadczona za zgodność z oryginałem podpisem strony kserokopia nie jest dokumentem, referendarz sądowy przyjął, że strona skarżąca nie nadsyłając żądanego od niej dokumentu uniemożliwiła ocenę zasadności swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy i tym samym nie wykazała przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.". Strona skarżąca po wydaniu powyższego postanowienia w terminie otwartym do wniesienia sprzeciwu wniosła ponownie na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF z dnia 11 listopada 2007 r. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego to jest adwokata. Oświadczenie złożone przez stronę skarżąca na nowo nadesłanym urzędowym formularzu wniosku wskazywało wysokość jej dochodu oraz rodzaj świadczenia zapewniającego ten dochód, które to informacje nie budzą wątpliwości, co do swojej rzetelności, jeżeli uwzględnić informacje dotyczące tych okoliczności uzyskane w innych postępowaniach, w których strona skarżąca ubiegała się o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy stwierdził, że: Na wstępie rozważyć należy, czy mimo tego, że wniosek z dnia 11 listopada 2007 r. zawiera informacje, których strona skarżąca nie udzieliła w postępowaniu zakończonym postanowieniem z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt II SAB/Lu 59/07 można potraktować go jako wniosek o zmianę tego postanowienia, którym ocenie poddano wniosek strony skarżącej z dnia 02 października 2007 r. skoro we wniosku tym strona skarżąca żąda ustanowienia radcy prawnego a we wniosku z dnia 11 listopada 2007 r. ustanowienia adwokata. Zdaniem referendarza sądowego to, że strona skarżąca we wniosku z dnia 02 października 2007 r. żądała ustanowienia radcy prawnego zaś we wniosku z dnia 11 listopada 2007 r. żądała ustanowienia adwokata nie stoi na przeszkodzie uznania ostatniego z wniosków za wniosek o zmianę postanowienia z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt II SAB/Lu 59/07. W obu wnioskach strona skarżąca wnosi, bowiem o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego, który ze względu na przedmiot niniejszej sprawy może w niej reprezentować stronę. Zmiana rodzaju profesjonalnego pełnomocnika procesowego o ustanowienie, którego wnosi strona skarżąca nie wpływa również na ocenę możliwości ponoszenia przez nią kosztów postępowania gdyż ze względu na przedmiot niniejszej sprawy koszty te będą takie same tak przy ustanowieniu radcy prawnego jak i adwokata (por. § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z §14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163. poz. 1349 ze zm.). Zmiana rodzaju profesjonalnego pełnomocnika procesowego, którego ustanowienia żąda strona skarżąca pozostaje więc bez wpływu na ocenę możliwości jego ustanowienia i tym samym nie wpływa po uchyleniu postanowienia na ocenę uprzednio złożonego w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jedynie, bowiem żądanie zmiany profesjonalnego pełnomocnika procesowego, które wpływa na ocenę możliwości jego ustanowienia uniemożliwia przyjęcie, że nowy wniosek jest wnioskiem o zmianę postanowienia oceniającego wniosek uprzednio złożony w tej samej sprawie. Taki wniosek zakreślać będzie, bowiem nowe w stosunku do żądani uprzedniego wniosku granice oceny możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Z tych powodów zgłoszone we wniosku z dnia 11 listopada 2007 r. żądanie ustanowienia adwokata potraktować należy jako modyfikację żądania zgłoszonego we wniosku z dnia 02 października 2007 r. Skoro brak jest przesłanek do nie uznania wniosku z dnia 11 listopada 2007 r. jako wniosku o zmianę postanowienia z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt II SAB/Lu 59/07 stwierdzić należy, że postanowienie to podlega uchyleniu zaś wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego to jest radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie przy uwzględnieniu modyfikacji dotyczącej rodzaju profesjonalnego pełnomocnika procesowego, którego ustanowienia żąda strona skarżąca wynikającej z wniosku z dnia 11 listopada 2007 r. Stosownie do unormowania art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Oznacza to, że możliwość uchylenia bądź zmiany postanowienia niekończącego postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia zmiana okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, jakie przyjęte zostały za przesłankę rozstrzygnięcia i uzasadniają utrzymanie w obrocie prawnym postanowienia, i które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Po wydaniu postanowienia z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt II SAB/Lu 59/07 w terminie otwartym do wniesienia sprzeciwu strona skarżąca nadesłała wypełniony i podpisany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy zawierający informacje, które potwierdzić miała uprzednio poprzez nadesłanie dokumentu źródłowego bądź potwierdzonej za zgodność z oryginałem jego kserokopii. Informacje te nie budzą wątpliwości, co do swojej rzetelności w świetle informacji uzyskanych w innych postępowaniach, w których strona skarżąca wnosiła o przyznanie prawa pomocy. Tym samym zmianie uległy okoliczności faktyczne sprawy, które legły u podstaw wydania postanowienia odmawiającego przyznania stronie skarżącej prawa pomocy i uzasadniały utrzymanie go w obrocie prawnym. Z tego powodu postanowienie z dnia 15 listopada 2007 r., sygn. akt II SAB/Lu 59/07 podlega uchyleniu. Uchylenie postanowienia z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt II SAB/Lu 59/07 umożliwia ponowną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 02 października 2007 r. przy uwzględnieniu informacji dotyczących wysokości dochodu strony skarżącej i rodzaju świadczenia zapewniającego ten dochód oraz przy uwzględnieniu modyfikacji dotyczącej rodzaju profesjonalnego pełnomocnika procesowego, którego ustanowienia żąda strona skarżąca wynikających z wniosku strony skarżącej z dnia 11 listopada 2007 r., potraktowanego jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 29 października 2007 r. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonego w zwrocie szacunkowym stanu faktycznego. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przy czym muszą być to możliwości realne, istniejące w chwili składania wniosku. Ciężar dowodu okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie wnoszącej o jego przyznanie. Przytoczone we wniosku strony okoliczności, jak również przedstawione przez nią dokumenty powinny, zatem wskazywać na okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) - 292,80 złotych brutto (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia strony skarżącej oraz dokumentu źródłowego (dołączona do akt sprawy potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia zaświadczenia Starostwa Powiatowego z dnia [...] 2007 r.) wynika, że samodzielnie prowadzi ona gospodarstwo domowe, nie posiada żadnych oszczędności, nieruchomości ani przedmiotów wartościowych i utrzymuje się z renty w kwocie [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania nie jest w stanie uiścić minimalnej stawki wynagrodzenia adwokata. Łączny miesięczny dochód strony skarżącej wynosi [...] złotych. Po uiszczeniu przez stronę skarżąca minimalnego wynagrodzenia adwokata w kwocie brutto do jej dyspozycji na zaspokojenie koniecznych kosztów utrzymania pozostałaby kwota [...] złotych. Na gruncie art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2006 r. Nr 135, poz. 950) przyjmuje się, że kwota zapewniająca w stopniu minimalnym pokrycie koniecznych kosztów utrzymania osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 złotych. Skoro kwota, która pozostałaby do dyspozycji strony skarżącej na pokrycie koniecznych dla niej kosztów utrzymania po uiszczeniu kwoty brutto minimalnego wynagrodzenia adwokata byłaby niższa od kwoty z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej przyjąć należy, że opłacenie wynagrodzenia adwokata spowoduje uszczerbek w koniecznych stronie skarżącej kosztach utrzymania, niezależnie od wysokości tych kosztów. Dlatego referendarz sądowy przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Wobec powyższego działając na podstawie art. 165 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 3 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.