II SAB/Lu 59/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Paulina Nagajek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. sprawy ze skargi S.P. na bezczynność Koła Łowieckiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wniosku z dnia 22 grudnia 2012 r. I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) na rzecz [...] M. J. kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. We wniosku z dnia 22 grudnia 2013 r. S. P. zwrócił się do Koła Łowieckiego Nr [...] "[...]" w K. o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: "1. Ile sztuk poszczególnych gatunków zwierzyny łownej (drobnej i grubej) odstrzelili myśliwi Koła Łowieckiego nr [...] "[...]" w K. w roku gospodarczym 2010/2011 na poszczególnych obwodach łowieckich dzierżawionych od skarbu państwa? 2. Ile i jakich urządzeń łowieckich postawiło Koło Łowieckie w okresie jak pkt 1 w poszczególnych obwodach łowieckich? 3. Jaką kwotę odszkodowań wypłaciło Koło Łowieckie za szkody wyrządzone przez zwierzynę dziką w poszczególnych obwodach łowieckich w okresie jak pkt 1?" Wnioskodawca wskazał, iż domaga się udostępnienia powyższych informacji poprzez umożliwienie mu wglądu do stosownych dokumentów (i ewentualnego ich kopiowania) w siedzibie Koła Łowieckiego, ewentualnie o przesłanie mu żądanych informacji w formie wydruku. W dniu 31 stycznia 2014 r. S. P. złożył do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie – za pośrednictwem Koła Łowieckiego Nr [...] "[...]" w K. – pismo oznaczone jako skarga na odmowę tego Koła w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 22 grudnia 2013 r. Skarżący, zarzucając Kołu Łowieckiemu naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, w szczególności jej art. 13, wniósł o uchylenie zaskarżonej odmowy i nakazanie temu podmiotowi udzielenia żądanych informacji. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Powołując się na przepis art. 23 powyższej ustawy, S. P. domagał się również wymierzenia grzywny osobie odpowiedzialnej za udzielenie informacji w imieniu Koła Łowieckiego (kierownikowi tego organu). W uzasadnieniu skargi S. P. podniósł, że Koło Łowieckie "[...]" zlekceważyło jego wniosek z dnia 22 grudnia 2012 r., bowiem nie udzieliło w wymaganym terminie odpowiedzi na pytania zawarte w pkt 2 i 3 tego wniosku, zaś na pytanie zawarte w pkt 1 nie odpowiedziało wyczerpująco. Organ ten – w ocenie skarżącego – należy natomiast do podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej. Wykonując bowiem zadania z zakresu ochrony zwierzyny dzikiej, gospodaruje majątkiem Skarbu Państwa. Ponadto Koło Łowieckie "[...]" otrzymuje subwencje i dotacje od samorządów lokalnych oraz korzysta z dopłat unijnych. Zdaniem S. P. poszczególni obywatele mają zatem prawo wiedzieć, w jaki sposób Koło Łowieckie wypełnia funkcje ochronne nad ich własnością. Skarżący podkreślił, że jego wniosek zmierzał do pozyskania informacji ściśle związanych z realizacją zadań stawianych ustawą Prawo łowieckie. W dniu 18 marca 2013 r. skarżący złożył do Sądu wniosek o ukaranie Koła Łowieckiego Nr [...] "[...]" w K. grzywną za nieprzekazanie Sądowi powyższej skargi. Prawomocnym postanowieniem z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt II SO/Lu 156/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wymierzył Kołu Łowieckiemu Nr [...] "[...]" w K. grzywnę w wysokości 1000 zł za nieprzekazanie temu Sądowi skargi S. P. z dnia 31 stycznia 2013 r. W dniu 19 lutego 2014 r. S. P. złożył do Sądu wniosek o rozpoznanie przedmiotowej skargi na podstawie jej odpisu. Jednocześnie skarżący sprecyzował tę skargę wskazując, że dotyczy ona bezczynności Koła Łowieckiego "[...]" skutkującej nieudzieleniem odpowiedzi na pytania zadane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Do wniosku, poza wspomnianym odpisem skargi, skarżący dołączył również kopie jej załączników, tj. wniosku z dnia 22 grudnia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej, skierowanego do Koła Łowieckiego "[...]" wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 18 stycznia 2013 r. oraz pisma Koła Łowieckiego z dnia 21 stycznia 2013 r., będącego odpowiedzią na przedmiotowy wniosek z dnia 22 grudnia 2012 r. Dysponując powyższymi dokumentami Sąd zarejestrował niniejszą sprawę pod sygnaturą II SAB/Lu 59/14 i nadał jej dalszy bieg, zmierzając do jej rozpoznania na podstawie odpisu skargi. W dniu 14 czerwca 2014 r. (data nadania) Koło Łowieckie Nr [...] "[...]" w K., wykonując w zakreślonym terminie wezwanie Sądu, złożyło odpowiedź na skargę S. P., w której wniosło o oddalenie tej skargi w całości. W odpowiedzi na skargę prezes Koła Łowieckiego "[...]" wskazał, że S. P. jest pełnoprawnym członkiem tego Koła i w związku z tym ma dostęp do dokumentów będących w posiadaniu tego podmiotu. Składanie przez skarżącego do Koła Łowieckiego "[...]" wielu wniosków o udostępnienie informacji publicznej jest zatem – jak wskazał autor odpowiedzi na skargę – jedynie wybiegiem mającym na celu zgromadzenie (przetworzenie) posiadanych informacji przez innych członków Koła, co jest pracochłonne i wymaga poświęcenia czasu osób, które społecznie wypełniają swe funkcje na rzecz Koła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu. Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że zgodnie z art. 55 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości. W niniejszej sprawie sąd uznał, iż zasadne jest jej rozpoznanie w sposób przewidziany powyższym unormowaniem, tj. na podstawie złożonego przez S. P. odpisu jego skargi z dnia 31 stycznia 2013 r. Skarżący wystąpił bowiem z wnioskiem w tym przedmiocie w sytuacji, gdy pomimo wymierzenia Kołu Łowieckiego Nr [...] "[...]" w K. prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt II SO/Lu 146/13 grzywny za nieprzekazanie Sądowi przedmiotowej skargi zgodnie z obowiązkiem przewidzianym w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782, dalej jako "u.d.i.p."), podmiot ten w dalszym ciągu nie wykonał tego obowiązku. Analizując treść odpisu skargi oraz odpisów jej załączników Sąd nie powziął natomiast żadnych wątpliwości co do stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Wskazać należy, że przedmiotem rozpoznawanej skargi S. P. uczynił bezczynność Koła Łowieckiego Nr [...] "[...]" w K. polegającą na niezałatwieniu jego wniosku z dnia 22 grudnia 2012 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W ten bowiem sposób, niezależnie od pierwotnego oznaczenia skargi jako dotyczącej "odmowy udzielenia informacji publicznej", skarżący ostatecznie sprecyzował przedmiot skargi we wniosku z dnia 19 lutego 2014 r. o rozpoznanie sprawy na podstawie odpisu skargi. Wymaga wyjaśnienia, iż uprawnienie dostępu do informacji publicznej opiera się przede wszystkim na normie wyrażonej w art. 61 Konstytucji RP. W przepisie tym ustrojodawca zagwarantował każdemu obywatelowi prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, precyzując jednocześnie, że prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Przewidując konieczność zapewnienia należytej realizacji prawa dostępu do informacji publicznych nadanego powyższą normą konstytucyjną, ustrojodawca w art. 61 ust. 4 Konstytucji wskazał, że tryb udzielania tych informacji określają ustawy. Niewątpliwie podstawowe znaczenie wśród aktów prawnych rangi ustawowej dotyczących realizacji prawa dostępu do informacji publicznych ma ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta w art. 1 ust. 2 zawiera jednak normę kolizyjną, według której jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Z powołanego unormowania wynika, iż stosowanie przepisów u.d.i.p. jest niedopuszczalne wówczas, gdy żądane informacje, mające charakter informacji publicznej, są dla wnioskodawcy osiągalne w innym trybie. Nie tylko bowiem sama ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera ograniczenia w jej stosowaniu, ale również nie uchybia w tym względzie przepisom innych ustaw odmiennie regulującym te kwestie. W konsekwencji samo zakwalifikowanie określonej informacji do zbioru informacji publicznych nie skutkuje automatycznie koniecznością zastosowania przepisów u.d.i.p. Jeżeli bowiem osoba zainteresowana ma zapewniony dostęp do żądanych informacji publicznych w innym trybie, wyłączone jest stosowanie tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2784/12, Lex nr 1354080). Na gruncie niniejszej sprawy pozostaje poza sporem, że wniosek S. P. z dnia 22 grudnia 2012 r. o udzielenie informacji publicznej został skierowany do podmiotu, na którym ciąży ustawowy obowiązek udostępniania tego rodzaju informacji. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności kategorie podmiotów wskazane w punktach 1-5 tego przepisu. Kwestia zaliczenia kół łowieckich do grona podmiotów objętych tą regulacją była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 28 listopada 2013 r. (sygn. akt I OZ 1155/13 - publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) jednoznacznie stwierdził, że koła łowieckie są właśnie "innymi podmiotami wykonującymi zadania publiczne" w rozumieniu powyższej normy. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Należy bowiem zauważyć, że koła łowieckie wykonują zadania administracji państwowej związane z łowiectwem w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1226 ze zm.). Są one podstawowymi podmiotami wydzierżawiającymi obwody łowieckie, a zatem to na nich, na dzierżawionym obwodzie, spoczywa obowiązek realizacji celów i zadań łowiectwa, tj. prowadzenia gospodarki łowieckiej rozumianej – w myśl art. 8 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie – jako element ochrony środowiska przyrodniczego, obejmującego ochronę zwierząt łownych, gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej. Nadto koła łowieckie współpracują z jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, albowiem sporządzane przez nie roczne plany łowieckie, po zasięgnięciu opinii wójta (burmistrza lub prezydenta miasta), podlegają zatwierdzeniu przez nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Kwestią bezsporną w niniejszej sprawie pozostawało również uznanie informacji objętych wnioskiem S. P. z dnia 22 grudnia 2012 r. za informacje publiczne. Kwestia ta nie budzi wątpliwości, skoro skarżący domagał się od Koła Łowieckiego "[...]" szeregu informacji dotyczących elementu publicznoprawnej działalności tego podmiotu, jakim jest prowadzenie gospodarki łowieckiej w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1226), w tym informacji dotyczących dysponowania jego majątkiem. Informacją publiczną jest zaś każdorazowo w szczególności informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o ich przedmiocie działalności i kompetencjach oraz o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "c" i "f" u.d.i.p.). W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że wprawdzie w przedmiotowym wniosku skarżący sformułował konkretne pytania dotyczące interesującej go działalności Koła Łowieckiego "[...]", jednak jako formę udostępnienia żądanych informacji wskazał "udostępnienie dokumentów do przeglądania", lub przesłanie ich "w formie wydruku". Powyższe pozwala na uznanie, że załatwienie przez Koło Łowieckie "[...]" przedmiotowego wniosku w sposób satysfakcjonujący dla skarżącego miało w istocie polegać na umożliwieniu mu wglądu do określonej dokumentacji tego Koła (względnie doręczeniu mu jej wydruków), w której to dokumentacji zawarte są dane będące przedmiotem jego zainteresowania. Informacje takie w szczególności zaś zawierane są w sporządzanym przez zarząd Koła Łowieckiego - w ramach obowiązku uregulowanego w art. 8 ust. 3 i 3a Prawa łowieckiego - rocznym planie łowieckim. Dane te są również powielane w sprawozdaniach z działalności Zarządu Koła oraz z wykonania budżetu, zatwierdzonych przez Walne Zgromadzenie Koła. W kontekście rozważań dotyczących skutków obowiązywania normy kolizyjnej zawartej w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. istotne znaczenie ma ustalenie, iż S. P. jest pełnoprawnym członkiem Koła Łowieckiego "[...]". Okoliczność ta, niezależnie od powołania jej w odpowiedzi na skargę, jest znana Sądowi z urzędu, albowiem została ona potwierdzona przez samego skarżącego podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 6 maja 2014 r. w sprawie o sygnaturze II SAB/Lu 35/14, jak również w złożonym w tej sprawie piśmie procesowym skarżącego z dnia 10 lutego 2014 r. Fakt ten znajduje potwierdzenie również w aktach spraw o sygnaturach II SA/Lu 716-721/13, zainicjowanych skargami S. P. na bezczynność Koła Łowieckiego "[...]" w K. Powyższa okoliczność oznacza, że dostęp do dokumentów, będących przedmiotem zainteresowania skarżącego, przysługuje mu w ramach uprawnień członka Koła. W myśl bowiem art. 32 ust. 3 Prawa łowieckiego, koła łowieckie działają na podstawie ustawy oraz statutu uchwalonego przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Związku Łowieckiego. Statut PZŁ, przyjęty uchwałą XXI Krajowego Zjazdu Delegatów PZŁ z dnia 2 lipca 2005 r., w § 52 stanowi natomiast, że członkowie koła tworzą walne zgromadzenie (ust. 1) i mogą w nim brać udział osobiście (ust. 2). W myśl zaś § 60 ust. 1 i 2 Statutu członkowie koła mogą przeglądać protokoły z przebiegu walnego zgromadzenia, a dodatkowo, stosownie do § 67, zarząd koła jest obowiązany zapoznać wszystkich członków z obowiązującymi uchwałami organów Zrzeszenia i koła, a na żądanie członka okazać je do wglądu. Skoro zatem wszystkie informacje objęte wnioskiem skarżącego, w formie odpowiadającej jego żądaniu, są zawarte w poszczególnych uchwałach walnego zgromadzenia Koła Łowieckiego "[...]", w tym przede wszystkim w uchwalonym przez ten organ na mocy § 53 pkt 6 Statutu PZŁ planie budżetu i działalności Koła, skarżący, jako członek tego Koła, ma zapewniony do nich dostęp na podstawie art. 32 ust. 3 Prawa łowieckiego w związku z powołanymi przepisami Statutu PZŁ, co w świetle normy kolizyjnej art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza możliwość udostępnienia mu tych informacji w żądanej formie w trybie przepisów u.d.i.p. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że Kołu Łowieckiemu "[...]" nie można zarzucić bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej żądanej w piśmie S. P. z dnia 22 grudnia 2012 r. Podmiot ten, wobec wypełnienia hipotezy normy prawnej zawartej w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., nie był bowiem zobowiązany do udostępnienia skarżącemu żądanych informacji w trybie tej ustawy. Koło Łowieckie nie było również zobowiązane do wydania w takiej sytuacji na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 rozstrzygnięcia o odmowie udostępniania informacji publicznej. Zgodnie bowiem z przyjętym w doktrynie poglądem, jeżeli wnioskodawca żąda udzielenia informacji publicznej, do której tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ ma obowiązek jedynie zawiadomić wnoszącego, że ze względu na odmienne tryby dostępu przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania co do jego wniosku (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wydanie 2, Warszawa 2012, str. 206 oraz powołane tam orzecznictwo). Wprawdzie w niniejszej sprawie takiego powiadomienia ze strony Koła Łowieckiego "[...]" zabrakło, jednak uwzględnienie skargi z powodu niepodjęcia tej czynności byłoby całkowicie bezcelowe, skoro żądane informacje i tak nie mogą zostać udostępnione w trybie przepisów u.d.i.p., a konieczność poinformowania skarżącego o przysługującym mu innym trybie dostępu do żądanych informacji, wobec treści uzasadnienia niniejszego wyroku, wydaje się już nieaktualna. Z tych wszystkich względów Sąd, działając na podstawie art. 151 powyższej ustawy, orzekł jak w sentencji wyroku.