II SAB/Lu 6/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. D.-Z. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do załatwienia wniosku K. D.-Z. z dnia 20 grudnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej; III. zasądza na rzecz K. D.-Z. od Wójta Gminy kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. D.-Z. wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy B. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia [...] grudnia 2017 r., w którym żądała przesłania kopii (skanów) wszystkich umów wiążących gminę, zawartych oraz wykonywanych w 2016 r., mających za przedmiot świadczenie na rzecz gminy usług w zakresie obsługi prawnej, w tym reprezentację przed sądami powszechnymi i administracyjnymi oraz przed organami ścigania i organami władzy publicznej, a także, o ile to nie wynika wprost z treści umowy, wskazania trybu, w jakim doszło do wyboru podmiotu świadczącego usługi. W związku z powyższym skarżąca zażądała zobowiązania wójta do rozpatrzenia wniosku oraz zasądzenia od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania w sprawie, uznając skargę za zasadną. Wyjaśnił, że wysłany przez skarżącą pocztą elektroniczną wniosek został automatycznie przekierowany do folderu "spam", w związku z czym nie został odczytany w terminie otwartym do udostępnienia żądanej w nim informacji. Jednocześnie organ podkreślił, że informacji zawartych w tym wniosku udzielił skarżącej niezwłocznie po otrzymaniu skargi, tj. w dniu [...] stycznia 2018 r. drogą elektroniczną, załączając skany wnioskowanych umów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.). Skarga jest zasadna. Wójt Gminy B. dopuścił się bezczynności w sprawie z wniosku K. D.-Z. o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Jednocześnie, w myśl § 1a tego przepisu, sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Organ administracji pozostaje w bezczynności w szczególności w przypadku, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., dalej u.d.i.p.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). Do udostępniania informacji publicznej, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane są w szczególności organy władzy publicznej. W świetle art. 11a pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.), wójt jest organem gminy. Jest zatem niewątpliwie podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej. W ocenie sądu nie budzi również wątpliwości, że żądana przez skarżącą informacja stanowi informację publiczną. Bezspornie bowiem informacja o podmiocie świadczącym obsługę prawną gminy dotyczy trybu działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, a zatem jest informacją publiczną, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a/ u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W tym samym terminie, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy, podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej winien wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, o ile stwierdzi, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, na przykład wynikające z ograniczeń w dostępie do informacji publicznej, określonych w art. 5 ustawy W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., Wójt Gminy B. nie podjął czynności materialno-technicznej polegającej na udostępnieniu skarżącej żądanych informacji w sposób i w formie zgodnymi z wnioskiem, ani nie wydał decyzji odmawiającej udostępnienia tych informacji. Organ udzielił skarżącej wnioskowanych informacji dopiero w dniu 16 stycznia 2018 r., po tym, jak otrzymał skargę na bezczynność w tym przedmiocie. Był zatem bezczynny w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Z uwagi na to, że czternastodniowy termin na rozpoznanie wniosku skarżącej został przekroczony w sposób nieznaczny, tj. o niespełna kilkanaście dni, sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność organu w tej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w związku z tym, że wójt przestał tkwić w bezczynności już po wniesieniu skargi, a przed datą orzekania przez sąd, brak było podstaw do zobowiązania tego organu do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 20 grudnia 2017 r. w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Postępowanie sądowe w tym zakresie podlegało zatem umorzeniu jako bezprzedmiotowe w myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08 (ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63), jeśli organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, już po wniesieniu skargi na bezczynność, zastosowanie znajduje przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., nakazujący sądowi umorzenie postępowania, które stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w art. 161 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, wyjaśnić należy, że uwzględnienie skargi daje podstawy do zasądzenia od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, obejmujących również koszty zastępstwa procesowego, stosownie do treści art. 201 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 206 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1804 ze zm.). Wprawdzie z powołanego przepisu rozporządzenia wynika, że minimalna stawka wynagrodzenia za czynności radcy prawnego w sprawach dostępu do informacji publicznej wynosi 480 zł, ale zważyć należy, że art. 206 p.p.s.a. daje sądowi uprawnienie do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części - w uzasadnionych przypadkach. Ponieważ przepis ten dotyczy kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o których mowa w art. 205 p.p.s.a., obejmuje on swoim zakresem również miarkowanie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika (postanowienie NSA z 10.2.2014 r., I FPS 3/13, Legalis). Sąd stosuje ten przepis z urzędu według własnej oceny okoliczności sprawy. W art. 206 p.p.s.a. jedynie przykładowo wskazano okoliczność uzasadniającą miarkowanie kosztów postępowania w postaci uwzględnienia przez sąd skargi w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Określenie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika powinno następować każdorazowo z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego, w tym wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy i obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie zwalania od tego określenie w rozporządzeniu minimalnych stawek wynagrodzenia pełnomocnika. Art. 206 p.p.s.a., jako przepis zawarty w akcie o randze ustawy, ma bowiem pierwszeństwo przed regulacjami rozporządzenia. Przygotowanie skargi w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest bezczynność polegająca na nieudostępnieniu informacji publicznej, wymagało niewielkiego wkładu pracy, ponieważ w sprawie nie występowały ani okoliczności faktyczne wymagające wyjaśnienia, ani budzące wątpliwości problemy prawne wymagające rozstrzygnięcia. Zważywszy, że skarga została uwzględniona przez organ jeszcze przed rozpoczęciem rozprawy, pełnomocnik dodatkowo nie musiał poświęcać czasu na przygotowanie się do niej. Podsumowując, niewielki nakład pracy pełnomocnika skarżącej w niniejszej sprawie uzasadniał zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w części obejmującej wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 100 złotych. Z tych względów sąd orzekł, jak w sentencji.