II SAB/Lu 61/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Z. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie wniosku z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie świadczenia na dożywianie I. stwierdza, że postępowanie Wójta Gminy prowadzone było w sposób przewlekły; II. przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Wójtowi Gminy grzywnę w kwocie 200 (dwieście) złotych. Z. W. wniósł w dniu 24 lutego 2014r. (data wpływu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na przewlekłość postępowania Wójta Gminy w sprawie z jego wniosku z dnia 22 grudnia 2012r. o przyznanie pomocy "na dożywianie". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że pismami z dnia 2 grudnia 2013r. zawiadomił skarżącego o terminie aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego wyznaczonym na dzień 12 grudnia 2013r., a następnie w dniu 9 grudnia 2013r. otrzymał postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 5 grudnia 2013r., znak: [...] uwzględniające zażalenie Z. W. na bezczynność organu polegającą na nierozpoznaniu wniosku z dnia 22 grudnia 2012r. pkt 2 w przedmiocie przyznania świadczenia na dożywianie. W dniu 10 grudnia 2013r. Z. W. złożył wniosek o wyłączenie ze sprawy pracowników organu I instancji, a pismem z dnia 12 grudnia 2013r. (data wpływu 17 grudnia 2013r.) zwrócił oryginał korespondencji. Następnie w dniu 12 grudnia 2013r. pracownicy socjalni w asyście funkcjonariuszy P. przybyli do miejsca zamieszkania skarżącego w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jednak nikt nie otworzył drzwi, dlatego z wizyty sporządzono wyłącznie notatkę służbową. P. z dnia 19 grudnia 2013r. organ wezwał skarżącego do przedłożenia niezbędnych dokumentów i przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia 19 stycznia 2014r., a postanowieniem z dnia 23 grudnia 2013r. odmówił wyłączenia pracowników socjalnych od udziału w jego sprawach. W dniu 27 grudnia 2013r. pracownicy socjalni w asyście funkcjonariuszy P. ponownie usiłowali przeprowadzić aktualizacyjny wywiad środowiskowy, jednak nikt nie otworzył drzwi - z wizyty sporządzono notatkę służbową. Pismem z dnia 15 stycznia 2014r. organ I instancji przedłużył termin załatwienia sprawy z dnia 31 stycznia 2014r. W dniu 17 stycznia 2014r. organ przesłał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w L. odpowiedź na zażalenie Z. W. na bezczynność organu I instancji w sprawie jego wniosku z dnia 22 grudnia 2012r. W dniu 31 stycznia 2014r. organ I instancji wydał decyzję nr [...] odmawiającą przyznania pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz.270), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na przewlekłość organów. Z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ wprawdzie dokonuje czynności procesowych, ale w sposób nieefektywny bądź pozorny (por. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. prof. R. Hauser, prof. M. Wierzbowski, Wydawnictwo C.H. Beck, W. 2011, s. 70). O przewlekłości postępowania można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ. Z przewlekłością mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2010r., sygn. akt II GPP 5/10) Skarga w niniejszej sprawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy zasługuje na uwzględnienie, bowiem wniosek Z. W. został rozpoznany przez organ ze znacznym przekroczeniem ustawowego terminu załatwiania spraw. W świetle art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (...) (art. 35 § 3 kpa). Tymczasem wniosek Z. W. z dnia 22 grudnia 2012r. o przyznanie świadczenia "na dożywianie" wpłynął do organu w dniu 27 grudnia 2012r. (k.1 akt admin.), natomiast organ podjął czynności w tej sprawie dopiero po otrzymaniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 5 grudnia 2013r. uznającego za zasadne zażalenie Z. W. na bezczynność organu dotyczącą tego wniosku, a więc dopiero po roku. Okoliczność, że organ w dniu 31 stycznia 2014r., nr [...] wydał decyzję, wyklucza wprawdzie jego bezczynność, ale nie usprawiedliwia przewlekłego prowadzenia postępowania, skoro przez rok od otrzymania wniosku organ nie podejmował żadnych czynności w tej sprawie. Sąd podziela przy tym stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym skarga na przewlekłość postępowania to odrębna od bezczynności organu instytucja procesowa, dlatego możliwe jest uwzględnienie skargi na przewlekłość postępowania, pomimo braku podstaw do stwierdzenia bezczynności (na skutek dokonania przez organ czynności procesowej) (por. postanowienia WSA w Szczecinie z dnia 23 lutego 2012r., sygn. akt II SAB/Sz 8/12, a także z dnia 23 lutego 2012r., sygn. akt II SAB/Sz 3/12). Z tych względów Sąd, rozpoznając niniejszą skargę, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., stwierdził, że Wójt Gminy prowadził postępowanie w sprawie w sposób przewlekły, a ze względu na tak znaczne opóźnienie w załatwieniu wniosku i brak okoliczności je usprawiedliwiających, Sąd uznał, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z tych samych przyczyn Sąd - na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w zw. z art.154 § 6 P.p.s.a. - wymierzył organowi grzywnę w wysokości [...] zł. Przepis art. 154 § 6 P.p.s.a. nie przewiduje bowiem minimalnej wysokości grzywny, lecz stanowi, że grzywnę (...) wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów". Sąd orzekając o wymierzeniu z urzędu grzywny miał ponadto na uwadze, że wniosek dotyczył świadczeń z pomocy społecznej, które służą zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, a więc przy załatwianiu takich spraw organ powinien zachować szczególną dbałość o przestrzeganie ustawowych terminów.