II SAB/Lu 67/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nierozpoznania wniosku o zmianę decyzji dotyczącej przyznania pomocy na dożywianie I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), należnego podatku od towarów i usług. Dnia 6 września 2010 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęła skarga Z. W. z 23 sierpnia 2010 r. na bezczynność Kolegium w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 22 maja 2010 r. o zmianę decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pomocy na dożywianie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie podnosząc, iż skarżący wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ nie miał możliwości wszczęcia postępowania w trybie art. 155 kpa wobec czego bezczynność nie zaistniała. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrole pod względem zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych . Rozpoznaje również skargi na bezczynność organów. Innymi słowy, kontrola tego sądu sprowadza się do oceny, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy lub czy nie pozostały bezczynne. W przypadku skierowania skargi na bezczynność, rolą jego jest ustalenie, czy do obowiązków organu należało działanie, którego domagał się skarżący i czy działanie takie w istocie nie zostało podjęte. Sąd nie posiada natomiast w tym postępowaniu uprawnień do kontroli organu administracji pod względem merytorycznym, ani pod względem poprawności procesowej. Należy ponadto podkreślić, że w sprawach na bezczynność organu sądy rozpoznają sprawę w stanie sprawy z daty orzekania. Instytucja skargi na bezczynność ma bowiem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, sąd administracyjny zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Dokonując w przedstawionym wyżej kontekście oceny zasadności przedmiotowej skargi sąd uznał, że w istniejącym stanie faktycznym nie można było jej uwzględnić. Z. W. przedmiotem skargi uczynił bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego polegające na nie wydaniu rozstrzygnięcia w zakresie jego wniosku z dnia 22 maja 2010 r. o zmianę decyzji ostatecznej SKO z dnia [...] r. w przedmiocie pomocy na dożywianie. Zgodnie z art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki . Przepis § 2 i 3 art. 35 precyzują terminy załatwiania spraw. Z treści § 2 wynika, że niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast stosownie do § 3 załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarga dotyczy bezczynności organu w przedmiocie rozpoznanai wniosku skarżącego o zmianę decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] , którą utrzymano w mocy decyzją wójta Gminy z dnia [...] r. przyznającej zasiłek celowy w wysokości 200 zł z przeznaczeniem na zakup żywności w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2010r. Podanie o zmianę decyzji ostatecznej skarżący złożył bezpośrednio do Sądu w dniu 30 sierpnia 2010 r. Natomiast przed złożeniem tego wniosku tj. już w dniu 2 lipca 2010 r. Z. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję SKO z dnia [...] r. Wniosek o zmianę decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego został złożony po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na tę samą decyzję. Tak więc, skarżący nie czekając na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd, postanowił wszcząć kolejne postępowanie mające na celu wyeliminowanie tej decyzji, zawierającej niekorzystne dla niego rozstrzygnięcia. Sytuacja taka, zdaniem sądu, prowadzi do konkluzji o zbiegu uprawnień do weryfikacji ostatecznych decyzji w trybie postępowania sądowego oraz w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Wskazać należy, że taki zbieg uprawnień nie powinien mieć miejsca. Tego typu sytuacja może bowiem tworzyć niekorzystne skutki tak ze względu na zasady ekonomii postępowania organów państwa jak i z uwagi na ochronę powagi rozstrzygniętych organów. Przede wszystkim konieczne jest uniknięcie możliwości wydania przez organ administracji publicznej oraz przez sąd administracyjny sprzecznych orzeczeń w tej samej sprawie (por. T.Woś. Postępowanie sądowoadministracyjne, W-wa 1996 r. S.169). Na gruncie p.p.s.a. o zbiegu weryfikacji ostatecznych decyzji w trybie postępowania sądowego oraz w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego normuje art. 56 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe ulega zawieszeniu. Przepis ten nie ma zatem zastosowania do wszczęcia postępowania administracyjnego po wniesieniu skargi do sądu, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Również żaden przepis procedury administracyjnej nie reguluje trybu prowadzenia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w stosunku do decyzji ostatecznej będącej przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. W judykaturze powszechnie przyjmuje się jednak, iż nie jest dopuszczalne wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji po wniesieniu skargi w tej samej sprawie do sądu administracyjnego (zob. wyrok NSA dnia 27 sierpnia 1998 r. IV SA 1716/96, wyrok NSA z dnia 7 stycznia 1998 r., II SA/Gd 1353/98, wyrok NSA z dnia 10 listopada 2000 r. Nr SA 1019/00. Jak się wskazuje, argumentem przemawiającym za taką wykładnią jest wzgląd na konieczność wyeliminowania wskazanego, niekorzystnego zbiegu uprawnień do weryfikacji ostatecznych decyzji w trybie postępowania sądowego oraz w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Za istnieniem takowego zakazu wskazuje dodatkowo treść art. 54 § 3 p.p.s.a., który może być rozumiany nie tylko jako uprawnienie organu administracji publicznej, ale także jako zakaz wszczynania innych postępowań, których skutkiem byłaby zmiana, uchylenie lub stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Inaczej mówiąc, po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, organ administracji publicznej jest uprawniony do uchylania i zmiany zaskarżonej decyzji tylko na podstawie wcześniej wskazanego przepisu (zob. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 1999 r. , II SA/Gd 1353/98, OSP 2000, nr 5, poz. 81; glosa aprobująca L. Żukowski, OSP 2000, nr 5, poz. 81). Tak więc organ, którego działanie zaskarżono w drodze skargi do sądu administracyjnego, ma jedynie możliwość wydania decyzji w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Konkludując, po wniesieniu skargi do sądu organ administracji traci kompetencje do wdrożenia w stosunku do zaskarżonego aktu nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego z uwagi na zakres uprawnień sądu administracyjnego. Dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego, którego przedmiotem jest ostateczna decyzja administracyjna, możliwym będzie rozpoznanie wniosku strony o stwierdzenie nieważności tej decyzji z dnia [...] r., sygn. akt I OSP 6/09/. W dacie orzekania przez sąd w niniejszej sprawie wyrok z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 440/10 nie był prawomocny. Mając te okoliczności na uwadze, skarga, zdaniem sądu rozpoznającego sprawę niniejszą, nie zasługuje na uwzględnienie. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O wynagrodzeniu radcy prawnego z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu z dnia 28 września 2002 r. (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).