II SAB/Lu 75/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Ś. na bezczynność Starosty . w przedmiocie wydania decyzji o odmowie przyjęcia zbiorów danych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego - w zakresie wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w Z. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postanawia oddalić wniosek. W dniu 7 kwietnia 2016 r. M. Ś. wniósł skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie wydania decyzji o odmowie przyjęcia zbiorów danych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W dniu 7 czerwca 2016 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w Z.(dalej także: Stowarzyszenie) złożyło wniosek o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu sądowym w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. W świetle art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: "P.p.s.a.") udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Podkreślenia wymaga, że ustawodawca, dopuszczając organizacje społeczne do udziału w postępowaniach sądowoadministracyjnych postawił te organizacje, w tym stowarzyszenia, w szczególnej pozycji ustrojowej. W sprawach sądowoadministracyjnych mogą one występować w interesie własnym jako skarżący (art. 50 § 1 P.p.s.a.), mogą jednak również występować w obronie interesu publicznego. Niewątpliwie przy tym, co do zasady, organizacje społeczne, jakimi są stowarzyszenia, mają prawo wypowiadania się w sprawach publicznych, co jest formą realizacji gwarantowanej przepisami Konstytucji wolności zrzeszania się oraz prawa czynnego uczestniczenia w życiu publicznym (art. 1 ust. 3 ustawy 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, Dz. U. z 2015 r. poz. 1393 ze zm.) W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wyłącznie wówczas, gdy jej udział ma na celu ochronę obiektywnego porządku prawnego. Zatem tylko wyprowadzenie wartości ochrony obiektywnego porządku prawnego przez organizację społeczną uzasadnia przyznanie jej przez sąd administracyjny statusu uczestnika postępowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2014 r., II OZ 662/14). Sądy administracyjne przyjmuje w związku z tym, że nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 33 § 2 P.p.s.a., według której sąd administracyjny byłby – niejako automatycznie – zobowiązany do uwzględnienia wniosku organizacji społecznej z tego tylko powodu, że jest ona formalnie organizacją społeczną, a charakter rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 września 2009 r., II GZ 55/09 oraz z dnia 11 października 2013 r., II OZ 874/13). Z powyższego wynika, że dla uwzględnienia wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w Z. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w rozpoznawanej sprawie w charakterze uczestnika, konieczne było wykazanie przez Stowarzyszenie nie tylko tego, że sprawa dotyczy statutowej działalności organizacji społecznej, ale i tego, że za udziałem tym przemawia interes społeczny. Nie budzi wątpliwości Sądu, że Stowarzyszenie nie wykazało zaistnienia przesłanek, o których mowa w powołanym wyżej art. 33 § 2 P.p.s.a., uzasadniających dopuszczenie go do udziału w postępowaniu. Przede wszystkim wskazać trzeba, że za uwzględnieniem omawianego wniosku Stowarzyszenia nie przemawiają zapisy jego Regulaminu. W szczególności, wbrew twierdzeniom Stowarzyszenia, podstaw do odmiennego stanowiska nie daje unormowanie zawarte w pkt. 12 lit. d Regulamin, z którego wynika, że celem działania Stowarzyszenia jest podejmowanie "działań wobec braku praworządności organów Służby Geodezyjnej i Kartograficznej". W ocenie Sądu, zapis o tak ogólnej, a zarazem nieprecyzyjnej treści, nie może być rozumiany w ten sposób, że uzasadnia on, bez ograniczeń, uczestniczenie przez Stowarzyszenie – na prawach strony – w każdym toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym, które dotyczy badania legalności działalności organów administracji publicznej tworzących Służbę Geodezyjną i Kartograficzną, to jest: Głównego Geodety Kraju, wojewodów, wykonujących zadania przy pomocy wojewódzkich inspektorów nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, marszałków województwa wykonujących zadania przy pomocy geodetów województwa, a także starostów wykonujących zadania przy pomocy geodety powiatowego. Podstawy do uznania, że sprawa niniejsza sprawa dotyczy zakresu statutowej działalności Stowarzyszenia, nie dają także zapisy pozostałych unormowań Regulaminu, w tym powołanego we wniosku Stowarzyszenia punktu 13, z którego wynika, że Stowarzyszenie realizuje swoje cele w szczególności poprzez promowanie członków Stowarzyszenia i wspieranie ich w działalności zawodowej, społecznej i gospodarczej (lit. a) oraz poprzez "wspieranie niezależności geodetów w całym procesie projektowania i realizacji inwestycji i występowanie w ich imieniu w obronie ich prac pomiarowo - obliczeniowych oraz kartograficznych, występowanie - jako strona - w postępowaniach dotyczących interesu publicznego jakim jest jakość pomiarów i opracowań geodezyjno-kartograficznych, w tym w szczególności: inicjowanie i udział w postępowaniach administracyjnych, związanych z celami Stowarzyszenia oraz zgłaszanie właściwym organom wniosków mających na celu określanie zasad etyki zawodowej oraz egzekwowania ich przestrzegania". Jakkolwiek bowiem skarżący jest członkiem Stowarzyszenia, to wspomniane wyżej zapisy Regulaminu, z uwagi na swoją bardzo ogólną i niejednoznaczną treść, nie mogą być odczytywane w ten sposób, że tworzą one uprawnienie wspomnianej jednostki organizacyjnej do brania udziału również w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika tego postępowania na prawach strony. Niezależnie od tego wymaga podkreślenia, że w rozstrzyganej sprawie nie została także spełniona kolejna z przesłanek warunkujących dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowym. Skarżący zarzuca bowiem w skardze Staroście bezczynność w sprawie dotyczącej przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zbiorów danych i innych materiałów sporządzonych w ramach zgłoszenia pracy geodezyjnej o identyfikatorze [...] dotyczących geodezyjnej inwentaryzacji obiektów budowlanych położonych na działce [...] i [...] w B., gmina Z.. Niewątpliwie merytoryczna ocena tej skargi – na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego – jest niedopuszczalna, jednak nie ulega wątpliwości, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja tego organu z dnia [...] r. o odmowie przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zbiorów danych i innych materiałów sporządzonych w ramach zgłoszenia wspomnianej wyżej pracy geodezyjnej, która została już doręczona skarżącemu. Nadto, treść wniosku Stowarzyszenia uzasadnia tezę, że wnosząc o dopuszczenie do udziału w tej sprawie wspomniana organizacja społeczna w istocie nie realizuje celów Stowarzyszenia, działając na rzecz ochrony szeroko rozumianego dobra wspólnego, lecz jedynie indywidualny interes skarżącego, którego – co do zasady – nie można utożsamiać z ochroną interesu publicznego. Podkreślić zatem należy, że tego rodzaju okoliczności uniemożliwiają pozytywne rozpatrzenie wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, albowiem brak jest podstaw do stwierdzenia, że za uwzględnieniem tego wniosku przemawia interes społeczny, w tym względy ochrony obiektywnego porządku prawnego przez tę organizację społeczną. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu.