II SAB/Lu 76/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 18 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność i przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zasiłku celowego oddala skargę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, datowanej na [...] kwietnia 2018 r. (złożonej [...] kwietnia 2018 r.), Z. W. (dalej: skarżący) zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu (dalej także: Kolegium) bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie rozpatrzenia wniosku z [...] stycznia 2018 r. (nazwanego "skargą") o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kolegium z [...] listopada 2016 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2016 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy zmiany decyzji tego organu z [...] stycznia 2016 r., znak: [...], w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżący wskazał, że [...] marca 2018 r. skierował do Kolegium "wezwanie" do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie jako niezasadnej. Kolegium przedstawiło przebieg postępowania w sprawie i wyjaśniło, że wznowione – na wniosek skarżącego – postępowanie zostało zakończone przez ten organ [...] kwietnia 2018 r. decyzją znak: [...], o odmowie uchylenia kwestionowanej przez skarżącego decyzji ostatecznej Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta – w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. – obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego artykułu. Stosownie zaś do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Jakkolwiek przepisy p.p.s.a. nie określają, na czym polega stan bezczynności, to w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że ze stanem tym mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Stosownie do art. 37 § 1 k.p.a. bezczynność zachodzi, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., zaś przewlekłość ma miejsce wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Podkreślenia wymaga, że zarzuty skarżącego dotyczące tego, iż Kolegium dopuściło się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania są bezzasadne. W rozpoznawanej sprawie jest niekwestionowane, że skarżący jednym pismem z [...] stycznia 2018 r. (nazwanym "skargą"), które wpłynęło do Kolegium [...] stycznia 2018 r. (k. 5-6 akt adm.), wniósł o wszczęcie postępowania nadzorczego w dwudziestu pięciu sprawach, w tym w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kolegium z [...] listopada 2016 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2016 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy zmiany decyzji tego organu z [...] stycznia 2016 r., znak: [...], w przedmiocie zasiłku celowego. W związku z tym żądaniem, Kolegium pismem z [...] lutego 2018 r., znak: [...], zwróciło się do organu pierwszej instancji o niezwłoczne nadesłanie akt administracyjnych wskazanych przez skarżącego kilkudziesięciu spraw, w tym akt niniejszej sprawy. Akta te zostały przekazane do Kolegium [...] lutego 2018 r. pismem Kierownika OPS w [...] z [...] lutego 2018 r. (k. 7-9 akt adm.). W dniu [...] marca 2018 r. przewodniczący składu orzekającego Kolegium wezwał skarżącego do sprecyzowania wniosku z [...] stycznia 2018 r., poprzez wskazanie przyczyny wznowienia postępowania określonej w zacytowanym w wezwaniu przepisie art. 145 § 1 k.p.a. Wezwanie to doręczono stronie [...] marca 2018 r. (k. 11-12 akt adm.). Pismem z [...] marca 2018 r., które wpłynęło do Kolegium [...] marca 2018 r., skarżący wskazał organowi, że domaga się wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Skarżący stwierdził, że podstawa ta wynika z treści postanowienia NSA z 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I OZ 1710/17, oddalającego zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Lublinie z 20 września 2017 r., sygn. akt II SO/Lu 29/17, o odrzuceniu wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny Kierownikowi NZOZ Przychodnia Lekarza Rodzinnego "[...]" w [...] za nieprzekazanie do Sądu skargi z [...] lutego 2017 r. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania kserokopii pisma. Wobec doprecyzowania przez stronę zakresu żądania zawartego we wniosku z [...] stycznia 2018 r., postanowieniem z [...] marca 2018 r., znak: [...], Kolegium wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną decyzją Kolegium z [...] listopada 2016 r., znak: [...] Jednocześnie Kolegium poinformowało skarżącego, że ma on prawo zapoznać się z aktami sprawy, a także wnieść ewentualne uwagi – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wskazanego wyżej postanowienia. Postanowienie to doręczono skarżącemu [...] marca 2018 r. (k. 17-18 akt adm.). Zakreślony stronie termin do zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia uwag upłynął [...] kwietnia 2018 r. Niezależnie od tego skarżący jednym pismem z [...] marca 2018 r., które wpłynęło do Kolegium [...] marca 2018 r., wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa w trzydziestu siedmiu sprawach, w tym w rozpoznawanej sprawie (k. 19 akt adm.). Kolegium uznając powyższe pismo za ponaglenie, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a., postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], uznało je za niezasadne (k. 20-21 akt adm.). Następnie [...] kwietnia 2018 r. Kolegium wydało decyzję znak: [...], o odmowie uchylenia kwestionowanej przez skarżącego decyzji ostatecznej Kolegium z [...] listopada 2016 r., znak: [...] Decyzja ta została doręczona stronie [...] kwietnia 2018 r. (k. 23-25 akt adm.). Mając na uwadze powyższe, pokreślić trzeba, że w rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić skutecznie Kolegium bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego. Przede wszystkim Kolegium podejmowało w sprawie wymagane czynności zmierzające do załatwienia wniosku skarżącego z [...] stycznia 2018 r., albowiem po wpłynięciu tego wniosku, zwróciło się do organu pierwszej instancji o udostępnienie akt sprawy, skierowało do skarżącego wezwanie do sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie, na jakiej podstawie opiera on swój wniosek o wznowienie postępowania, a następnie – po wskazaniu przez stronę, że domaga się wznowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – wydało postanowienie o wznowieniu postępowania, rozpoznało ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie oraz wydało decyzję rozstrzygającą merytorycznie wniosek skarżącego z [...] stycznia 2018 r. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że zasadnie Kolegium wezwało skarżącego do doprecyzowania żądania omawianego wniosku, poprzez podanie podstawy wznowienia. Bezsprzecznie wniosek ten, nazwany "skargą", dotyczył kilkudziesięciu różnych spraw administracyjnych, a jego treść była niezwykle enigmatyczna, a zarazem niejednoznaczna. Skarżący oznaczył w nim bowiem dwanaście numerów decyzji Kolegium, informując jednocześnie, że w przyszłości zamierza złożyć skargi w około 100 innych sprawach, domagając się wszczęcia postępowań nadzwyczajnych oraz wyjaśnił, że niniejsza skarga jest złożona w "sprawie wznowienia postępowań zakończonych bezprawnie i ostatecznie z udziałem WSA Lublin i pomocy prawnych". Jako podstawę wznowienia wskazał "znany w SKO [...] dokument z 1 grudnia 2017 r., I OZ 1710/17". Jednocześnie oświadczył, że "jasno wynika, że odmowy od stycznia 2013 r., inne bezprawia za podstawę miały piśmidła zwane korespondencją między OPS i NZOZ [...] ("Kier."), które nie stanowią dokumentu medycznego ([...], pismo NZOZ z [...] czerwca 2015 r.)" (k. 6 akt adm.). W tej sytuacji konieczne było zatem precyzyjne ustalenie żądania podania skarżącego, zwłaszcza, że od jego treści uzależniony był zakres rozstrzygnięcia tej sprawy, wszczętej na skutek tego podania, a nie z urzędu przez organ. Zauważyć przy tym należy, że jakkolwiek wskazana decyzja Kolegium z [...] kwietnia 2018 r. nie została wydana w dwumiesięcznym terminie wskazanym w art. 35 § 3 k.p.a., gdyż termin ten upłynął kilka dni wcześniej – [...] kwietnia 2018 r., to jednakże – co potwierdza przedstawiony wyżej przebieg postępowania w niniejszej sprawie – opóźnienie w wydaniu decyzji nie wynikało z przyczyn leżących po stronie organu. Podkreślenia wymaga, że skoro organ bez zbędnej zwłoki podejmował czynności zmierzające do należytego ustalenia stanu faktycznego, to – w świetle art. 35 § 5 k.p.a. – okresy opóźnień w wydaniu decyzji nie podlegały doliczeniu do ustawowych terminów załatwiania spraw. Istotne jest zarazem, co wynika z akt administracyjnych, że na skutek składanych jednocześnie przez skarżącego żądań, Kolegium wydało postanowienia o wznowieniu trzydziestu kilku postępowań zakończonych decyzjami ostatecznymi tego organu. Dlatego też choć sprawa niniejsza – co do zasady – nie powinna być uznana za szczególnie skomplikowaną, jeśli chodzi o przedmiot jej rozstrzygnięcia, to wspomniana wyżej okoliczność, że skarżący równolegle zainicjował przed Kolegium kilkadziesiąt postępowań nadzwyczajnych w różnych sprawach administracyjnych, niewątpliwie prowadziła także do zwiększenia stopnia złożoności rozstrzygnięcia opisanego wyżej wniosku skarżącego z [...] stycznia 2018 r. W tych okolicznościach brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.