II SAB/Lu 78/07

PostanowienieWSA w Lublinie2007-11-13

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada stałe dochody z emerytury i wynajmu mieszkań oraz oszczędności, a także jest właścicielem trzech mieszkań, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania lub że poniesienie pełnych kosztów zagraża jej koniecznemu utrzymaniu. W przypadku strony posiadającej stałe dochody, oszczędności i nieruchomości, ciężar dowodu spoczywa na niej, a jej subiektywne przekonanie o niezasadności obciążania kosztami nie ma znaczenia prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący S.L. złożył skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu, skarżący złożył wypełniony formularz. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów postępowania, posiadając stałe dochody, oszczędności i nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy S.L. w zakresie całkowitym i częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S.L. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie prowadzenia robót budowlanych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. S.L. w skardze z dnia 21 września 2007 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów postępowania. Wobec tego, że wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", wezwano skarżącego do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie tygodnia od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wraz z wezwaniem skarżącemu przesłano urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF. W zakreślonym terminie (data na prezentacie) skarżący złożył wypełniony urzędowy formularz winsoku o przyznanie prawa pomocy wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał, bowiem że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania bądź, iż poniesienie przez niego pełnych kosztów niniejszego postępowania zagraża mu uszczerbkiem w koniecznych dla niego kosztach utrzymania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowane w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonego w zwrocie szacunkowym stanu faktycznego. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przy czym muszą być to możliwości realne, istniejące w chwili składania wniosku. Ciężar dowodu okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie wnoszącej o jego przyznanie. Przytoczone we wniosku strony okoliczności, jak również przedstawione przez nią dokumenty powinny, zatem wskazywać na okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Koszty niniejszego postępowania tworzą koszty sądowe i koszt ustanowienia radcy prawnego. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 6 i 7, § 3 w związku z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192).Stawka minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego dla reprezentowania skarżącego w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) - 292,80 złotych brutto (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia skarżącego wynika, że samodzielnie prowadzi on gospodarstwo domowe, jest właścicielem trzech mieszkań ([...] – izbowego o powierzchni [...] m2, [...] – izbowego o powierzchni [...] m2 i [...] – izbowego o powierzchni [...] m2) i posiada udział w [...] części w nieruchomości, w której zamieszkuje. Skarżący utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych oraz dochodów uzyskiwanych z wynajmu mieszkań wynoszącego miesięcznie [...] złotych. Skarżący posiada oszczędności w kwocie [...] złotych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący uzasadnił również tym, że – w jego ocenie – nie powinien on ponosić kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, gdyż związane jest ono z nieprawidłowościami w działaniach organu administracji. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazała, aby nie miał możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Skarżący posiada stałe źródła dochodu zapewniające mu miesięcznie dochód w łącznej kwocie [...] złotych oraz oszczędności w kwocie [...] złotych. Ponadto skarżący jest właścicielem trzech mieszkań. Koszty sądowe niniejszego postępowania każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Jedynie koszt minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego dla reprezentowania skarżącego w niniejszej sprawie przekroczy kwotę 100 złotych i wynosi 292,80 złotych brutto. Porównanie wysokości kosztów niniejszego postępowania do wysokości stałych miesięcznych dochodów skarżącego jednoznacznie wskazuje, że ma on realne możliwości poniesienia wszelkich kosztów niniejszego postępowania zwłaszcza, jeżeli uwzględnić, iż koszty sądowe występować będą sukcesywnie. Prócz miesięcznych dochodów skarżącego poniesienie wszelkich kosztów niniejszego postępowania gwarantują mu również zgromadzone przez niego oszczędności. Z tego powodu referendarz sądów odmówił uwzględnienia winsoku skarżącego w całości. Brak podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie nie stanowi przeszkody w rozważeniu możliwości częściowego uwzględniania jego wniosku. Porównanie wysokości stałych dochodów skarżącego i zgromadzonych przez niego oszczędności do wysokości kosztów niniejszego postępowania, niezależnie od wysokości jego stałych koniecznych kosztów utrzymania, w ocenie referendarza sądowego nie daje podstaw do przyjęcia, że poniesienie pełnych kosztów niniejszego postępowania grozi skarżącemu uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania. Z tego powodu referendarz sądowy odmówił uwzględnienia winsoku skarżącego w części. Nie uzasadnia uwzględniania wniosku skarżącego również jego subiektywne przekonanie o tym, że nie ma podstaw do obarczania go kosztami związanym z postępowaniem przed sądem administracyjnym gdyż dotyczy ono nieprawidłowości w działaniu organów administracji. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako zasadę przyjmuje, bowiem że storna ponosi koszty postępowania związane z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.), co czynie subiektywne przekonanie skarżącego pozbawionym spodziewanych przez niego skutków prawnych. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło