II SAB/Lu 78/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk, Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność i przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie usług opiekuńczych I. oddala skargę; II. przyznaje [...] S. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, datowanej na [...] kwietnia 2018 r. (złożonej [...] kwietnia 2018 r.), Z. W. (dalej: skarżący) zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu (dalej także: Kolegium) bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie rozpatrzenia wniosku z [...] stycznia 2018 r. (nazwanego "skargą") o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kolegium z [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2015 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy przyznania usług opiekuńczych. Skarżący wskazał, że [...] marca 2018 r. skierował do Kolegium "wezwanie" do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie jako niezasadnej. Kolegium przedstawiło przebieg postępowania w sprawie i wyjaśniło, że wznowione – na wniosek skarżącego – postępowanie zostało zakończone przez ten organ [...] kwietnia 2018 r. decyzją znak: [...], o odmowie uchylenia kwestionowanej przez skarżącego decyzji ostatecznej Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta – w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. – obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego artykułu. Stosownie zaś do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Jakkolwiek przepisy p.p.s.a. nie określają, na czym polega stan bezczynności, to w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że ze stanem tym mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Stosownie do art. 37 ust. 1 k.p.a. bezczynność zachodzi, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., zaś przewlekłość ma miejsce wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Podkreślenia wymaga, że zarzuty skarżącego dotyczące tego, iż Kolegium dopuściło się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania są bezzasadne. W rozpoznawanej sprawie jest niekwestionowane, że skarżący jednym pismem z [...] stycznia 2018 r. (nazwanym "skargą"), które wpłynęło do Kolegium [...] stycznia 2018 r. (k. 4-5 akt adm.), wniósł o wszczęcie postępowania nadzorczego w dwunastu sprawach, w tym w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kolegium z [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2015 r., znak: [...], o odmowie przyznania skarżącemu usług opiekuńczych. W związku z tym żądaniem, Kolegium pismem z [...] lutego 2018 r., znak: [...], zwróciło się do organu pierwszej instancji o niezwłoczne nadesłanie akt administracyjnych sprawy. Akta te zostały przekazane do Kolegium [...] lutego 2018 r. pismem Kierownika OPS w [...] z [...] lutego 2018 r. (k. 12-15 akt adm.). W dniu [...] marca 2018 r. przewodniczący składu orzekającego Kolegium wezwał skarżącego do sprecyzowania wniosku z [...] stycznia 2018 r. i wyjaśnienia, czy skarżący domaga się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej opisaną decyzją ostateczną Kolegium, czy też stwierdzenia nieważności tej decyzji. Jednocześnie Kolegium zwróciło się do skarżącego o podanie przyczyny wznowienia postępowania bądź stwierdzenia nieważności decyzji, określonej w zacytowanych w wezwaniu przepisach art. 145 § 1 i art. 156 § 1 k.p.a. Wezwanie to doręczono stronie [...] marca 2018 r. (k. 17-18 akt adm.). Pismem z [...] marca 2018 r., które wpłynęło do Kolegium [...] marca 2018 r., skarżący wskazał organowi, że domaga się wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Skarżący stwierdził, że podstawa ta wynika z treści postanowienia NSA z 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I OZ 1710/17, oddalającego zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Lublinie z 20 września 2017 r., sygn. akt II SO/Lu 29/17, o odrzuceniu wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny Kierownikowi NZOZ Przychodnia Lekarza Rodzinnego "[...]" w [...] za nieprzekazanie do Sądu skargi z [...] lutego 2017 r. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania kserokopii pisma. Wobec doprecyzowania przez stronę zakresu żądania zawartego we wniosku z [...] stycznia 2018 r., postanowieniem z [...] marca 2018 r., znak: [...] [...], Kolegium wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną decyzją Kolegium z [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] Jednocześnie Kolegium poinformowało skarżącego, że ma on prawo zapoznać się z aktami sprawy, a także wnieść ewentualne uwagi – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wskazanego wyżej postanowienia. Postanowienie to doręczono skarżącemu [...] marca 2018 r. (k. 23-24 akt adm.). Zakreślony stronie termin do zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia uwag upłynął [...] kwietnia 2018 r. Niezależnie od tego skarżący jednym pismem z [...] marca 2018 r., które wpłynęło do Kolegium [...] marca 2018 r., wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa w trzydziestu siedmiu sprawach, w tym w rozpoznawanej sprawie (k. 25 akt adm.). Kolegium uznając powyższe pismo za ponaglenie, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a., postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], uznało je za niezasadne (k. 26-27 akt adm.). Następnie [...] kwietnia 2018 r. Kolegium wydało decyzję znak: [...], o odmowie uchylenia kwestionowanej przez skarżącego decyzji ostatecznej Kolegium z [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] Decyzja ta została doręczona stronie [...] kwietnia 2018 r. (k. 29-31 akt adm.). Mając na uwadze powyższe, pokreślić trzeba, że w rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić skutecznie Kolegium bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego. Przede wszystkim Kolegium podejmowało w sprawie wymagane czynności zmierzające do załatwienia wniosku skarżącego z [...] stycznia 2018 r., albowiem po wpłynięciu tego wniosku, zwróciło się do organu pierwszej instancji o udostępnienie akt sprawy, skierowało do skarżącego wezwanie do sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie trybu, w jakim domaga się on wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanej przez niego decyzji oraz podanie podstawy wznowienia bądź stwierdzenia nieważności, a następnie – po wskazaniu przez stronę, że domaga się wznowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – wydało postanowienie o wznowieniu postępowania, rozpoznało ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie oraz wydało decyzję rozstrzygającą merytorycznie wniosek skarżącego z [...] stycznia 2018 r. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że zasadnie Kolegium wezwało skarżącego do doprecyzowania żądania omawianego wniosku, poprzez podanie podstawy wznowienia. Bezsprzecznie wniosek ten, nazwany "skargą", dotyczył kilkunastu różnych spraw administracyjnych, a jego treść była niezwykle enigmatyczna, a zarazem niejednoznaczna. Skarżący oznaczył w nim bowiem dwanaście numerów decyzji Kolegium, informując jednocześnie, że w przyszłości zamierza złożyć skargi na kolejne "decyzje SKO naruszające prawo rażąco od stycznia 2013 (I OSK 721/14) – pozostałe odmowy przyznania usług opiekuńczych". Jakkolwiek zatem w dalszej części pisma skarżący zawarł sformułowanie: "wznow. postęp. (winni z urzędu w SKO); podstawa: I OZ 1710/17 z 1.12.2017", oczywistym jest, że żądanie skarżącego zawarte w tym wniosku nie zostało sformułowane dostatecznie jednoznacznie. W tej sytuacji konieczne było zatem precyzyjne ustalenie żądania podania skarżącego, zwłaszcza, że od jego treści uzależniony był zakres rozstrzygnięcia sprawy, wszczętej na skutek tego podania, a nie z urzędu przez Kolegium. Zauważyć przy tym należy, że jakkolwiek wskazana decyzja Kolegium z [...] kwietnia 2018 r. nie została wydana w dwumiesięcznym terminie wskazanym w art. 35 § 3 k.p.a., gdyż termin ten upłynął [...] marca 2018 r., to jednakże – co potwierdza przedstawiony wyżej przebieg postępowania w niniejszej sprawie – opóźnienie w wydaniu decyzji nie wynikało z przyczyn leżących po stronie organu. Podkreślenia wymaga, że skoro organ bez zbędnej zwłoki podejmował czynności zmierzające do należytego ustalenia stanu faktycznego, to – w świetle art. 35 § 5 k.p.a. – okresy opóźnień w wydaniu decyzji nie podlegały doliczeniu do ustawowych terminów załatwiania spraw. Istotne jest zarazem, co wynika z akt administracyjnych, że na skutek składanych jednocześnie przez skarżącego żądań, Kolegium wydało postanowienia o wznowieniu trzydziestu kilku postępowań zakończonych decyzjami ostatecznymi tego organ. Dlatego też choć sprawa niniejsza – co do zasady – nie powinna być uznana za szczególnie skomplikowaną, jeśli chodzi o przedmiot jej rozstrzygnięcia, to wspomniana wyżej okoliczność, że skarżący równolegle zainicjował przed Kolegium kilkadziesiąt postępowań nadzwyczajnych w różnych sprawach administracyjnych, niewątpliwie prowadziła także do zwiększenia stopnia złożoności rozstrzygnięcia opisanego wyżej wniosku skarżącego z [...] stycznia 2018 r. W tych okolicznościach brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.