II SAB/Lu 91/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca),, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 września 2015 r. sprawy ze skargi L. Z. na bezczynność K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje K. do załatwienia wniosku z dnia 2 października 2013 r. o udzielenie informacji publicznej w zakresie od punktu 1 do punktu 7 tego wniosku, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od K. na rzecz L. Z. 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z dnia 2 października 2013r. L. Z. L. R. - P. zwrócił się do K. I. W. S. K. z P. S. P. Z. O. Z. w L. o udzielenie informacji, czy podczas zorganizowanej w Ł. tzw. "białej niedzieli" szpital: 1) zgłosił do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą miejsce udzielania świadczeń salę sportową Zespołu Szkół w Ł.; 2) zawarł umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie jakichkolwiek świadczeń medycznych w tej sali; 3) czy, a jeśli tak, to kto opłacał ( opłacił ) udzielanie świadczeń zdrowotnych przez szpital; 4) jakimi pieczątkami nagłówkowymi i drukami posługiwali się lekarze i inny personel medyczny udzielający świadczeń; 5) czy personel udzielający świadczeń wykonywał je w ramach zawartej umowy ze szpitalem; 6) kto w przypadku wystąpienia błędu medycznego będzie ponosił odpowiedzialność cywilną za zaistniały fakt; 7) jak był zorganizowany odbiór wytworzonych odpadów medycznych i czy miejsce ich wytwarzania ( sala sportowa ) zostało wcześniej zgłoszone do odpowiednich urzędów, a jeśli tak, to wnioskodawca wniósł o przekazanie kserokopii wniosków do tych organów i lub ich decyzji; 8) czy były wypisywane recepty, a jeśli tak, to czy były to recepty refundowane przez NFZ i w ramach jakiej umowy, a także z jaką datą były wypisywane, jeśli nie, to czy pacjenci korzystali z porad, byli informowani o 100% odpłatności za leki; 9) czy były wystawiane skierowania do poradni specjalistycznych, a jeśli tak, to czy były to skierowania w ramach posiadanej i przez kogo umowy z NFZ i z jaka datą były wypisywane, jeśli zaś nie, to czy pacjenci, którzy korzystali z porad, byli informowani o 100 % odpłatności za skorzystanie z takiego skierowania. Decyzją z dnia [...]. Komendant Szpitala odmówił udzielenia żądanej informacji, argumentując, że żądana informacja jest informacją przetworzoną, a wnioskodawca, mimo wezwania, nie wykazał, aby za jej udostępnieniem przemawiał szczególnie istotny interes publiczny. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy decyzją z dnia [...]. Komendant utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 579/14 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Inne z dnia [...] r. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że sformułowane we wniosku żądanie udzielenia informacji dotyczących świadczeń zdrowotnych w ramach tzw. "białej niedzieli" należało rozpoznać w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej, z wyjątkiem pkt 6 wniosku, dotyczącego wyjaśnienia, kto w przypadku błędu medycznego podczas udzielania świadczeń medycznych będzie ponosił odpowiedzialność cywilną za zaistniały fakt. Sąd podkreślił, że informacją publiczną są wiadomości dotyczące faktów, zarówno wytworzone przez władzę publiczną lub inny podmiot wykonujący funkcje publiczne, jak i jedynie skierowane do tych podmiotów. Udostępniane nie mogą być zatem informacje dotyczące jedynie przypuszczeń, czy hipotetycznego, bliżej nieokreślonego zachowania podmiotu, do którego wniosek został skierowany. Sąd ponadto uznał, że informacje wymienione w pkt 1, 2, 3, 4, 5 i 7 wniosku nie spełniają przesłanki przetworzenia. Ich treść nie pozostawia wątpliwości, że są to informacje proste, niewymagające żadnych szczególnych zabiegów dla udostępnienia. Inaczej natomiast ocenił żądanie sformułowane w pkt 8 i 9 wniosku. Przyjął bowiem, że żądanie udzielenia informacji przez podanie, czy ewentualnie wystawione recepty były refundowane przez NFZ i w ramach jakiej umowy, dat ich wypisanie, podania, czy były wystawiane skierowania do poradni specjalistycznych, z jaką datą i w ramach jakiej umowy, wymagało analizy, segregacji i zestawienia odpowiadającego wnioskowi, zarówno recept, jak i skierowań na leczenie specjalistyczne. Ponadto uzyskanie informacji dotyczących pouczania o 100% odpłatności za recepty i skierowania na leczenie wymagało przede wszystkim przeprowadzenia wywiadów z lekarzami, którzy bezpośrednio przeprowadzali badania pacjentów, co skutecznie mogłoby zagrozić sprawnemu funkcjonowaniu szpitala. Wobec tego uznał, że odmowa udzielenia informacji także w tym zakresie z uwagi na brak wykazania szczególnego interesu publicznego była przedwczesna. W związku z tym, że L. Z. L. R. – P. w L. nie otrzymał żądanej informacji publicznej, wniósł skargę w niniejszej sprawie na bezczynność K. I. W. w S. K. z P. S. P. Z. O. Z. w L. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 2 października 2013 r. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Jednocześnie wniosła o zobowiązanie Komendanta Szpitala do udzielenia żądanych informacji w odpowiednim trybie, a w przypadku uwzględnienia skargi orzeczenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a jeśli tak, to o wymierzenie organowi grzywny. W uzasadnieniu strona skarżąca wyjaśniła, że organ w dniu 8 czerwca 2015 r. udzielił informacji dotyczącej odpowiedzi na pytania z pkt. 8 i 9 wniosku z dnia 2 października 2015 r., pomijając pozostałe pytania milczeniem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Komendant Szpitala wyjaśnił, że w dniu 8 czerwca 2015 r. udzielił odpowiedzi na żądane pytania zawarte w punkcie 8 i 9 strony skarżącej zawarte we wniosku z dnia 2 października 2013 r. W uzasadnieniu organ przedstawił tok postępowania wskazując – mając na uwadze wytyczne zawarte w WSA w Lublinie z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 579/14 - że w dniu 10 kwietnia 2015 r. wezwał skarżącego o wykazanie, że żądanie udzielenia informacji zawartych w punkcie 8 i 9 wniosku z dnia 2 października 2013 r. jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W odpowiedzi na ww. pismo Szpitala, pismem z dnia 15 kwietnia 2015 r. Skarżący zmodyfikował wniosek z dnia 2 października 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej poprzez ograniczenie informacji do punktu 8 i 9, jednocześnie modyfikując treść zadanych pytań. W odpowiedzi na powyższe pismo Skarżącego, Szpital w dniu 5 maja 2015 r. poinformował Skarżącego, iż pomimo zmiany treści zadanych pytań z pkt 8 i 9 powinien wykazać istnienie szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji. Następnie w dniu 20 maja 2015 r. Szpital otrzymał od Skarżącego wezwanie do wykonania wyroku, w którym w żaden sposób nie odniósł się do wcześniejszej korespondencji. Z uwagi na fakt, iż treść pisma Skarżącego z dnia [...] r. (otrzymanego w dniu 20 maja 2015 r.) budziła poważne wątpliwości interpretacyjne, Szpital pismem przesłanym w dniu 25 maja 2015 r. poprosił Skarżącego o wyjaśnienie istniejących wątpliwości. W dniu 5 czerwca 2015 r. Skarżący przesłał pismo, w którym nie odpowiedział na wątpliwości Szpitala, wskazując kategorycznie, że żąda wydania decyzji w sprawie, niezależnie od tego jak Komendant Szpitala zrozumiał kierowaną do niego korespondencję. Jednocześnie zakreślił trzydniowy termin na wydanie decyzji. Szpital wskazał, że w celu zakończenia prowadzenia dalszej korespondencji w rozpoznawanej sprawie, pomimo istnienia poważnych wątpliwości, co do charakteru żądanych informacji, w dniu 8 czerwca 2015 r., Szpital udzielił Skarżącemu odpowiedzi na zadane pytania, zgodnie ze złożonym w niniejszej sprawie wnioskiem. Konkludując podniósł, że mając na względzie złożone oświadczenie woli Skarżącego zawarte w piśmie z dnia 15 kwietnia 2015 r. ograniczające wniosek o udostępnienie informacji w zakresie punktu 8 i 9 wniosku, zarzut Skarżącego o nieudzieleniu informacji w pełnym zakresie jest zarzutem nieuzasadnionym. W szczególności nieuzasadnione jest stanowisko Skarżącego, że Szpital powinien ustosunkować się do części cofniętego przez niego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Natomiast art. 153 powołanej ustawy stanowi, że ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 579/14. Wskazać należy, że instytucja skargi na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie. Ustawodawca dopuszczając możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej, zaniechał jednakże zdefiniowania pojęcia "bezczynność". Bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., ma miejsce w przypadkach, gdy w terminach określonych przepisami prawa, organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjąć czynność oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań. Oznacza to, że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia przesądza o bezczynności organu. Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 powołanej powyżej ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Dopiero przejaw działalności organu w jednej z ww. form działania zwalnia podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej z zarzutu bezczynności. Konsekwentnie obowiązkiem Sądu, rozpoznającego niniejszą sprawę, było określenie, czy Komendant Szpitala pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku strony skarżącej z dnia 2 października 2013 r., a więc, czy w sprawie wystąpiły podmiotowe oraz przedmiotowe przesłanki udzielenia informacji publicznej określone w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy w dniu 8 czerwca 2015 r. Szpital udzielił odpowiedzi na pkt 8 i 9 wniosku strony skarżącej z dnia 2 października 2013 r., twierdząc, że w pozostałym zakresie cofnął on wniosek pismem z dnia 15 kwietnia 2015 r. W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe pismo strony skarżącej, jak i pozostałą korespondencję prowadzoną między stronami należy wskazać, że pomimo budzącego wątpliwości pisma strony skarżącej z dnia 15 kwietnia 2015 r., w którym niejednoznacznie określiła zakres ograniczenia wniosku, w kolejnym piśmie z dnia 1 czerwca 2015 r. wyjaśniła, że pierwotny wniosek został zmieniony jedynie tak, aby na pytanie z pkt. 8 i 9 można było udzielić odpowiedzi tak lub nie. Z powyższego wynika, że strona skarżąca w rzeczywistości nie cofnęła wniosku w pozostałej części, a organ w tym zakresie tej informacji nie udzielił. Sąd w konsekwencji uznał, że Komendant Szpitala pozostaje nadal w bezczynności w kwestii rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 2 października 2013 r., albowiem wniosku tego nie rozpoznał w pełnym zakresie. Uznając skargę za zasadną, na podstawie art. 149 § 1 zdanie 1 P.p.s.a., Sąd zobowiązał K. I. W. S. K. z P. S. P. Z. O. Z. w L. do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia 2 października 2013 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. Sąd wskazał, że stwierdzając na podstawie art. 149 § 1 zdanie 2 P.p.s.a., w pkt. II wyroku, że bezczynność w rozpoznawanej sprawie miała charakter rażącego naruszenia prawa, miał na uwadze przede wszystkim fakt jedynie częściowego rozpoznania tego wniosku, a nadto okoliczność, iż Komendant Szpitala udostępnił stronie skarżącej informację publiczną odnoszącą się do części żądanych przez nią informacji dopiero po upływie ponad roku od momentu złożenia wniosku. Orzeczenie o kosztach uzasadnia natomiast art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.